Η Ελλάδα διαθέτει ένα εκατομμύριο ενεργές επιχειρήσεις! Πίσω όμως από τον εντυπωσιακό αριθμό κρύβεται μία από τις μεγαλύτερες αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας, πολλές επιχειρήσεις δημιουργούνται, αλλά οι περισσότερες παραμένουν μικρές και η κρίσιμη δοκιμασία έρχεται στα πρώτα χρόνια της ζωής τους.
Αυτή είναι η εικόνα που προκύπτει από την «Ετήσια Έκθεση Επιχειρηματικότητας: ΓΕΜΗ 2025» του Ινστιτούτου Ερευνών & Μελετών της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος. Η έρευνα βασίζεται αποκλειστικά σε στοιχεία του ΓΕΜΗ, με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2025.
Συνολικά καταγράφονται 998.737 ενεργές επιχειρήσεις, δηλαδή 96,3 ανά 1.000 κατοίκους. Η επιχειρηματική βάση, ωστόσο, παραμένει ιδιαίτερα κατακερματισμένη: το 63,8% είναι ατομικές επιχειρήσεις και το 73,7% μονοπρόσωπα σχήματα.
Περισσότερες ανοίγουν, λιγότερες κλείνουν
Το ισχυρότερο θετικό μήνυμα έρχεται από το ισοζύγιο ίδρυσης και κλεισίματος επιχειρήσεων. Το 2025 καταγράφηκαν 42.753 ανοίγματα και 16.012 κλεισίματα, με αποτέλεσμα ένα θετικό ισοζύγιο 26.741 επιχειρήσεων.
Η τάση, μάλιστα, παραμένει θετική από το 2017 και άντεξε τόσο στην υγειονομική όσο και στην ενεργειακή και πληθωριστική κρίση.
Το δύσκολο σημείο έρχεται μετά την ίδρυση. Η έκθεση χαρακτηρίζει την πρώτη πενταετία κρίσιμη, με την εντονότερη φθορά να εντοπίζεται μεταξύ τρίτου και πέμπτου έτους λειτουργίας. Το 33% των ενεργών εταιρικών επιχειρήσεων λειτουργεί έως δύο χρόνια και ακόμη 18,7% από τρία έως πέντε.
Το 0,7% παράγει περισσότερο από τον μισό τζίρο
Το σημαντικότερο ίσως εύρημα αφορά το μέγεθος των επιχειρήσεων.
Από τις 121.878 εταιρικές επιχειρήσεις για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία χρήσης 2024, το 80,6% είναι πολύ μικρές.
Στην άλλη άκρη βρίσκονται μόλις 796 μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 0,7% του συγκεκριμένου συνόλου αλλά πραγματοποιούν το 53% του τζίρου. Παράλληλα, οι Ανώνυμες Εταιρείες συγκεντρώνουν το 83,5% του κύκλου εργασιών.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν το λεγόμενο «έλλειμμα μεγέθους», η Ελλάδα διαθέτει πολλές επιχειρήσεις, αλλά σχετικά λίγες καταφέρνουν να αποκτήσουν σημαντικό οικονομικό μέγεθος.
Οι ΙΚΕ κερδίζουν έδαφος
Ο επιχειρηματικός χάρτης, πάντως, αλλάζει. Μέσα σε μία δεκαετία το ποσοστό των ατομικών επιχειρήσεων στις νέες συστάσεις μειώθηκε από 68,3% σε 45,2%, ενώ οι ενεργές ΙΚΕ έχουν φτάσει τις 106.488, αποτελώντας πλέον το 10,7% του συνόλου.
Η εικόνα όμως χρειάζεται προσοχή: οι πραγματικοί μετασχηματισμοί υφιστάμενων επιχειρήσεων σε ΙΚΕ παραμένουν μόλις στο 4,1%, ενώ η μέση ηλικία των ΙΚΕ είναι μόλις πέντε χρόνια.
Λίγοι νέοι και μεγάλες γεωγραφικές ανισότητες
Προβληματισμό προκαλεί και η ανανέωση του επιχειρηματικού δυναμικού. Η μέση ηλικία των επιχειρηματικών προσώπων είναι 46,6 έτη, ενώ οι νέοι έως 29 ετών αποτελούν μόλις το 7,2%. Η συμμετοχή των γυναικών περιορίζεται στο 31,3%.
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα εμφανίζει εντυπωσιακές γεωγραφικές αποκλίσεις. Στις Κυκλάδες καταγράφονται 257,9 επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους, έναντι μόλις 57,5 στη Ροδόπη. Η μεγάλη πυκνότητα σε αρκετές νησιωτικές περιοχές συνδέεται όμως και με την εξάρτησή τους από τον τουρισμό, τη φιλοξενία και την εστίαση.
Διαβάζοντας την έκεθση του ΓΕΜΗ αντιλαμβανόμαστε ότι το ζητούμενο για την ελληνική οικονομία δεν είναι απλώς να δημιουργούνται περισσότερες επιχειρήσεις. Είναι περισσότερες από αυτές να επιβιώνουν, να μεγαλώνουν, να επενδύουν, να γίνονται παραγωγικότερες και περισσότερο εξωστρεφείς.
