Έντονο προβληματισμό προκαλεί σε επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων η εξαγγελία για πενταπλασιασμό του φόρου μεταβίβασης στις αγορές κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών. Κτηματομεσίτες, εργολάβοι, κατασκευαστές αλλά και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στις ανακαινίσεις φοβούνται ότι το μέτρο μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη συγκεκριμένη κατηγορία αγοραστών, χωρίς να οδηγήσει αυτομάτως σε ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Η ανησυχία δεν περιορίζεται στις μεσιτικές συναλλαγές. Τα τελευταία χρόνια σημαντικό μέρος των παλαιών ακινήτων που αγοράζονται από ξένους περνά στη συνέχεια από εκτεταμένη ανακαίνιση. Έτσι, γύρω από κάθε επένδυση δημιουργείται ένας ευρύτερος κύκλος εργασιών για μηχανικούς, εργολάβους, ηλεκτρολόγους, υδραυλικούς, ξυλουργούς και επιχειρήσεις οικοδομικών υλικών. Ενδεχόμενη υποχώρηση των αγορών, επομένως, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να επηρεάσει μια μεγαλύτερη αλυσίδα επαγγελμάτων.
«Το πρόβλημα είναι η έλλειψη κατοικιών»
Παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι η αύξηση της φορολογίας δεν αντιμετωπίζει τη βασική αιτία της στεγαστικής πίεσης, την περιορισμένη προσφορά κατοικιών σε περιοχές όπου συγκεντρώνεται μεγάλη ζήτηση.
Ως αποτελεσματικότερες λύσεις προτείνουν νέες εντάξεις στο σχέδιο πόλης, αξιοποίηση της κοινωνικής αντιπαροχής με συμμετοχή ιδιωτικών κατασκευαστικών εταιρειών και κινητοποίηση του αποθέματος ακινήτων που βρίσκεται σήμερα στα χέρια δήμων, Εκκλησίας, ιδρυμάτων, οργανισμών και τραπεζών.
Παράλληλα επισημαίνουν ότι η μεγάλη συγκέντρωση οικονομικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας στην Αττική τροφοδοτεί διαρκώς τη ζήτηση. Η αποκέντρωση δημόσιων υπηρεσιών, πανεπιστημίων και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων θεωρείται μια πιο μακροπρόθεσμη, αλλά ουσιαστική παρέμβαση.
Ο φόβος για νέο κύμα τιμών από το «Σπίτι μου 3»
Επιφυλάξεις διατυπώνονται και για το νέο «Σπίτι μου 3». Η αγορά αναγνωρίζει ότι πρόκειται για θετική παρέμβαση για τους δικαιούχους, προειδοποιεί όμως ότι, εάν αυξηθεί σημαντικά η αγοραστική δύναμη χωρίς αντίστοιχη αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών, ένα μέρος της ενίσχυσης μπορεί τελικά να περάσει στις τιμές.
Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρουν επαγγελματίες του κλάδου, η μεγάλη πλειονότητα των ενδιαφερόμενων εξακολουθεί να αναζητά κατοικία στην Αθήνα και κυρίως γύρω από το κέντρο. Όταν περισσότεροι αγοραστές διεκδικούν ένα περιορισμένο απόθεμα ακινήτων, οι ιδιοκτήτες αποκτούν μεγαλύτερα περιθώρια να αυξήσουν τις απαιτήσεις τους.
«Το στεγαστικό δεν είναι μόνο θέμα ξένων αγοραστών»
Οι επαγγελματίες της αγοράς αμφισβητούν, τέλος, ότι η δραστηριότητα αγοραστών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί τη βασική αιτία της στεγαστικής κρίσης. Υποστηρίζουν ότι μεγάλο μέρος των ακινήτων που αποκτούν ξένοι επενδυτές επιστρέφει στην αγορά μέσω μίσθωσης και ότι οι υψηλές τιμές έχουν βαθύτερες αιτίες.
Το αυξημένο κόστος κατασκευής και ανακαίνισης, η άνοδος του γενικού κόστους ζωής και κυρίως η μεγάλη απόσταση που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στις τιμές των κατοικιών και στα εισοδήματα των νοικοκυριών συνθέτουν, σύμφωνα με την ίδια ανάγνωση, ένα πολύ πιο σύνθετο πρόβλημα.
Υπάρχει μάλιστα και μια δεύτερη ανησυχία, η δραστική αύξηση του φόρου για έναν συγκεκριμένο κύκλο αγοραστών μπορεί να πλήξει και Έλληνες ιδιοκτήτες, περιορίζοντας τη δεξαμενή δυνητικών αγοραστών για τα ακίνητά τους.
Για τον λόγο αυτό, εκπρόσωποι και επαγγελματίες του κλάδου ζητούν να προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος πριν εφαρμοστεί η αλλαγή, με συμμετοχή των φορέων της αγοράς και των συναρμόδιων υπουργείων.
