Η μονομερής απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο των πετρελαίων της Βενεζουέλας, δεν δείχνει μόνο την παντελή αφωνία της διεθνούς κοινότητας απέναντι σε μια σειρά εξωφρενικών αποφάσεων, δείχνει κυρίως, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αποφασίζει «χωρίς τον ξενοδόχο».
Οι φιλοδοξία του Τραμπ να επιβάλλει την Αμερικανική παρουσία στη Λατινική Αμερική, σκοντάφτει στα τεράστια οικονομικά συμφέροντα της Κίνας στη Βενεζουέλα γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει μια αντιπαλότητα μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου με απρόσμενες συνέπειες.
Όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα λαμβάνει περισσότερα από 65 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας, λέγοντας ότι «είναι μόνο η αρχή» το Πεκίνο επέλεξε να αποφύγει έναν δημόσιο διάλογο για τα εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου που αγοράζει από την Βενεζουέλα τα τελευταία χρόνια, αλλά και για το χρέος δισεκατομμυρίων δολαρίων της Βενεζουέλας προς την Κίνα.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, από την πλευρά του ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, επέλεξε να δηλώσει μέσα στην εβδομάδα, ότι «το Πεκίνο δεν θα έχει καμία αξίωση στα έσοδα από την παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας», αφήνοντας να διαφανεί ότι το Καράκας δεν θα συνεχίσει την αποπληρωμή αυτών των χρεών.
Ο Τραμπ επικαλέστηκε το «Δόγμα Ντόνρο» («Donroe Doctrine» που περιλαμβάνει και το όνομά του!), που δίνει το δικαίωμα στο Λευκό Οίκο να προχωρά σε μονομερείς αποφάσεις και να αρνείται σε «εχθρούς» να κατέχουν ή να ελέγχουν «στρατηγικά ζωτικά περιουσιακά στοιχεία».
Η ιστορική σχέση της Κίνας με τη Βενεζουέλα
Αν και η Κίνα εμφανίζεται να έχει μειώσει την έκθεσή της στη Βενεζουέλα τα τελευταία χρόνια, ένα μεγάλο μέρος του εξαγόμενου πετρελαίου της Βενεζουέλας εξακολουθεί να πωλείται με μεγάλη έκπτωση στην Κίνα, με τις εισαγωγές να φτάνουν τα 470.000 βαρέλια την ημέρα το 2025, σύμφωνα με την εταιρεία ενεργειακής ανάλυσης Vortexa.
Αυτό αντιστοιχεί στο 4,5% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Κίνας μέσω θαλάσσης, που καταλήγει σε μικρά ανεξάρτητα διυλιστήρια στην Κίνα, και αποπληρώνει το χρέος της Βενεζουέλας προς τις κινεζικές τράπεζες που υπερβαίνει τα 10 δισ, δολάρια και προέρχονται εν μέρη, απο τις επενδύσεις 2,1 δισ. δολαρίων, κινεζικών εταιρειών για τον εκσυχρονισμό του πετρελαϊκού τομέα.
Το υπόλοιπο, αφορά ένα χρέος άνω των 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων που πάει πίσω στο 2007, όταν πρόεδρος της χώρας ήταν η πανίσχυρος Ούγκο Τσάβες, ένας από τους μεγαλύτερους αντιπάλους των ΗΠΑ, ο οποίος στράφηκε σε Ρωσία και Κίνα για να αποπληρώσει πρόωρα το τεράστιο χρέος προς το ΔΝΤ που ανερχόταν σε 38 -45 δισ. δολάρια.
Σύγκρουση συμφερόντων
Τα επόμενα χρόνια, καθώς οι κυρώσεις των ΗΠΑ στο Καράκας εντάθηκαν, η Κίνα αναδείχθηκε ως ο μεγαλύτερος αγοραστής αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας και ο σημαντικότερος ξένος πιστωτής της. Κρατικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της China National Petroleum Corp., μητρικής της PetroChina Co., της China National Offshore Oil Corp., αλλά και της Concord Resources, που ανέπτυξαν έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Αυτό σημαίνει, ότι στην πράξη οι ισχυρισμοί των ΗΠΑ ότι ανακτούν τις πετρελαιοπηγές από ξένες εταιρείες δεν θα έχει τεράστιο οικονομικό αντίκτυπο στις κινεζικές εταιρείες, οι οποίες στράφηκαν σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, αλλά πολιτικό και στρατηγικό.
«Η Νότια Αμερική αποτελεί εδώ και καιρό ένα γεωπολιτικό σταυροδρόμι όπου τα συμφέροντα της Κίνας και των ΗΠΑ τέμνονται και, κατά καιρούς, συγκρούονται», δήλωσε ο Λιάο Να, ιδρυτής της GL Consulting, η οποία επικεντρώνεται στην ενεργειακή έρευνα. «Δεδομένης της σημασίας που αποδίδουν και οι δύο δυνάμεις στη Βενεζουέλα, οι τριβές είναι σχεδόν αναπόφευκτες κάθε φορά που τα συμφέροντά τους επικαλύπτονται».
Αυτά τα συμφέροντα, που προκαλούν ανισορροπίες σε εμπορικές συμφωνίες, περιλαμβάνονται στην ατζέντα της πρώτης επίσημης επίσκεψης του Προέδρου Xi Jinping στις ΗΠΑ εδώ και πάνω από μια δεκαετία, που έχει προγραματιστεί γι αυτόν τον μήνα.
Αν και η αντίδραση της Κίνας μέχρι στιγμής είναι συγκρατημένη, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών Guo Jiakun δήλωσε ότι «τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της Κίνας στη Βενεζουέλα πρέπει να προστατεύονται» καθώς όπως υπογράμμισε «η συνεργασία μεταξύ Κίνας και Βενεζουέλας προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο και δεν αφορά κανένα τρίτο μέρος».
