Νέοι κανόνες στο πεδίο των «κόκκινων» δανείων, όπου χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπα με πιέσεις για την αποπληρωμή των οφειλών τους. Με 16 παρεμβάσεις, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιχειρεί να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού μεταξύ δανειοληπτών και servicers, βάζοντας «φρένο» στους πλειστηριασμούς για όσους τηρούν τις ρυθμίσεις τους, περιορίζοντας τις απαιτήσεις για προκαταβολές και θεσπίζοντας αυστηρές οικονομικές κυρώσεις για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Το νομοσχέδιο επιχειρεί να βάλει αυστηρότερους κανόνες στη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, προβλέποντας συγκεκριμένες υποχρεώσεις ενημέρωσης, χρονικά όρια για τις ρυθμίσεις και σημαντικές οικονομικές κυρώσεις.
Ωστόσο, η συζήτηση έχει ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση, τόσο για το περιεχόμενο ορισμένων διατάξεων όσο και για την απουσία των εκπροσώπων των servicers και των funds από τη σημερινή συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής της Βουλής. (Δες αναλυτικά ΕΔΩ).
Τι αλλάζει για τους δανειολήπτες
Οι 16 παρεμβάσεις χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες, οκτώ μέτρα προστασίας των οφειλετών και οκτώ μέτρα διαφάνειας και λογοδοσίας των εταιρειών.
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις είναι η απαγόρευση κατασχέσεων και πλειστηριασμών όσο ο δανειολήπτης τηρεί τη συμφωνημένη ρύθμιση.
Παράλληλα, οι servicers υποχρεούνται να παρέχουν αναλυτική ενημέρωση για την οφειλή εντός 45 ημερών. Η ενημέρωση περιλαμβάνει το ιστορικό πληρωμών, τα επιτόκια και τα στοιχεία βάσει των οποίων υπολογίζεται το υπόλοιπο του δανείου. Εφόσον η εταιρεία καθυστερήσει να ανταποκριθεί, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας για το διάστημα της καθυστέρησης.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στις διμερείς ρυθμίσεις, με προθεσμία τριών μηνών για την απάντηση του πιστωτή και έξι μηνών για την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Επιπλέον, θεσπίζεται ανώτατο όριο προκαταβολής 15%, με στόχο να περιοριστούν οι υπερβολικές οικονομικές απαιτήσεις που μπορεί να εμποδίζουν την επίτευξη συμφωνίας.
Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ
Το νέο πλαίσιο προβλέπει οικονομικές κυρώσεις από 50.000 έως 500.000 ευρώ για παραβάσεις των υποχρεώσεων των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Προβλέπεται επίσης αποζημίωση υπέρ του οφειλέτη, η οποία μπορεί να αντιστοιχεί σε έως πέντε μηνιαίες δόσεις. Ο εποπτικός ρόλος της Τράπεζας της Ελλάδος ενισχύεται, ενώ προβλέπεται δημοσιοποίηση των κυρώσεων και των παραπόνων που υποβάλλονται κατά των servicers.
Το άρθρο 23 που προκαλεί αντιδράσεις
Παρά τις διατάξεις που ενισχύουν την προστασία των δανειοληπτών, έντονες ενστάσεις διατυπώνονται για το άρθρο 23. Η επίμαχη διάταξη προβλέπει ότι μια διμερής σύμβαση ρύθμισης οφειλής μπορεί να αποτελεί εκτελεστό τίτλο. Σύμφωνα με τις επιφυλάξεις νομικών φορέων και κομμάτων της αντιπολίτευσης, η ρύθμιση αυτή ενδέχεται να επιτρέπει ταχύτερη έναρξη διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης, εάν ο δανειολήπτης δεν τηρήσει τη συμφωνία.
Η βασική ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο περιορισμού της δυνατότητας προηγούμενου δικαστικού ελέγχου, γεγονός που, σύμφωνα με τους επικριτές της διάταξης, μπορεί να αποδυναμώσει την προστασία των οφειλετών.