Την επιλογή 46 νέων στρατηγικών έργων για κρίσιμες πρώτες ύλες σε 16 κράτη-μέλη, που απαιτούν συνολικές επενδύσεις ύψους 21,1 δισ. ευρώ, ανακοίνωσε σήμερα, Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιταχύνοντας τις προσπάθειες περιορισμού της εξάρτησης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από την Κίνα. Τρία από τα έργα βρίσκονται στην Ελλάδα και αφορούν την εξόρυξη χαλκού και την ανακύκλωση μετάλλων.
Η πρωτοβουλία έχει έντονη γεωπολιτική διάσταση, καθώς η ΕΕ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για πρώτες ύλες απαραίτητες στην άμυνα, την αυτοκινητοβιομηχανία, την αεροδιαστημική τεχνολογία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σύμφωνα με αναλυτές που περιγράφουν την αγωνία της ΕΕ, το Πεκίνο αξιοποιεί ολοένα περισσότερο αυτή την εξάρτηση ως μέσο εμπορικής πίεσης, εντείνοντας τις ευρωπαϊκές προσπάθειες διαφοροποίησης των προμηθευτών και δημιουργίας κοινών στρατηγικών αποθεμάτων.
Τα τρία ελληνικά έργα
Σύμφωνα με τον επίσημο κατάλογο της Κομισιόν, επιλέχθηκαν:
- Skouries Project: Το μεταλλευτικό έργο της Ελληνικός Χρυσός στις Σκουριές Χαλκιδικής, για την εξόρυξη χαλκού.
- ETEOCLES: Έργο της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ για την ανακύκλωση χαμηλής ποιότητας σκραπ χαλκού.
- New Aluminium Recycling Hub in Greece: Νέος κόμβος ανακύκλωσης αλουμινίου του Τομέα Έλασης Αλουμινίου της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ.
Ο χαρακτηρισμός τους ως στρατηγικών έργων διευκολύνει την αδειοδότηση και την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, χωρίς όμως να συνεπάγεται αυτόματη ευρωπαϊκή επιχορήγηση.
Οι ευρωπαϊκοί στόχοι
Τα 46 έργα καλύπτουν 15 από τις 17 στρατηγικές πρώτες ύλες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων λίθιο, νικέλιο, κοβάλτιο, μαγγάνιο και γραφίτη για μπαταρίες, χαλκό και αλουμίνιο, μαγνήσιο και βολφράμιο για την άμυνα και την αεροδιαστημική βιομηχανία, καθώς και σπάνιες γαίες για μόνιμους μαγνήτες.
Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες προβλέπει ότι έως το 2030 η ΕΕ θα πρέπει να μπορεί να καλύπτει τουλάχιστον το 10% των αναγκών της μέσω εξόρυξης, το 40% μέσω επεξεργασίας και το 25% μέσω ανακύκλωσης.
Τα νέα έργα προστίθενται στα 60 που επιλέχθηκαν το 2025. Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, ορισμένα από τα προηγούμενα αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις και χρηματοδοτικές δυσκολίες, παρά την κινητοποίηση περισσότερων από 2 δισ. ευρώ σε δημόσια στήριξη.
«Η προσέγγισή μας είναι απλή: μείωση της εξάρτησης, αύξηση της παραγωγής στην Ευρώπη», δήλωσε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Στεφάν Σεζουρνέ, προσθέτοντας: «Έχουμε τους πόρους, τα έργα και τη χρηματοδότηση. Τώρα επιταχύνουμε τους ρυθμούς».
