Το πετρέλαιο υποχωρεί προς τα 105 δολάρια το βαρέλι και η πρώτη ανάγνωση θα μπορούσε να είναι αισιόδοξη: οι αγορές αρχίζουν να προεξοφλούν ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη μπορεί να βρουν έναν τρόπο αποκλιμάκωσης και, κυρίως, επαναφοράς της ομαλής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Μόνο που η λέξη-κλειδί είναι «μπορεί». Δεν υπάρχει ακόμη οριστική συμφωνία που να δικαιολογεί εφησυχασμό. Η διεθνής ειδησεογραφία δείχνει ότι πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια μπαίνουν στην τελική ευθεία προς τον χειμώνα με πολύ μεγαλύτερο γεωπολιτικό ρίσκο.
Reuters: Brent στα 105,73 δολάρια, αλλά η αγορά παραμένει νευρική
Το Reuters μετέδιδε τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής ότι το Brent υποχωρούσε κατά 0,82%, στα 105,73 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI έχανε 1,65%, στα 93,05 δολάρια. Μία ημέρα νωρίτερα οι τιμές είχαν πραγματοποιήσει άλμα έως 5%, αποδεικνύοντας πόσο εύκολα μπορεί να αντιστραφεί η τάση.
Άρα τα 105 δολάρια δεν είναι ακόμη «επιστροφή στην κανονικότητα». Είναι περισσότερο μια τιμή που ενσωματώνει ταυτόχρονα δύο αντίθετες προσδοκίες: την πιθανότητα διπλωματικής συμφωνίας και τον φόβο νέας κλιμάκωσης.
Ορμούζ: εδώ βρίσκεται το πραγματικό κλειδί
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το σημαντικότερο κομμάτι του παζλ. Πριν από την κρίση περνούσε από εκεί περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG. Οι εναλλακτικές διαδρομές και οι μεταφορτώσεις κρατούν ποσότητες στην αγορά, αλλά με πολύ υψηλότερο κόστος μεταφοράς και ασφάλισης.
Associated Press: πετρέλαιο υπάρχει – αλλά γίνεται ακριβότερο να φθάσει στον καταναλωτή
Το Associated Press περιγράφει μια αγορά που αποδείχθηκε περισσότερο ανθεκτική απ’ όσο φοβούνταν πολλοί. Η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες του Κόλπου αξιοποίησαν εναλλακτικούς αγωγούς και νέες θαλάσσιες διαδρομές. Έτσι αποφεύχθηκε μέχρι στιγμής το ακραίο σενάριο πραγματικής παγκόσμιας έλλειψης πετρελαίου. Το πρόβλημα είναι ότι όλες αυτές οι λύσεις κοστίζουν περισσότερο και παραμένουν ευάλωτες σε νέες διακοπές.
Financial Times: ο κίνδυνος έχει μεταφερθεί και στα διυλισμένα προϊόντα
Οι Financial Times επισημαίνουν ότι η διεθνής αγορά δεν έχει μόνο πρόβλημα αργού πετρελαίου. Αντιμετωπίζει στενότητα και στα διυλισμένα προϊόντα, ιδιαίτερα στο diesel, εξαιτίας προβλημάτων σε διυλιστήρια και δυσκολότερων θαλάσσιων μεταφορών. Γι’ αυτό μπορεί το Brent να πέφτει χωρίς να ακολουθεί αμέσως η βενζίνη ή το diesel στην αντλία.
BBC και CBS: κάθε στρατιωτικό επεισόδιο μεταφράζεται αμέσως σε δολάρια
Το BBC είχε καταγράψει την επιστροφή του Brent πάνω από τα 100 δολάρια έπειτα από νέες επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ενώ το αμερικανικό CBS κατέγραφε εκ νέου τιμές πάνω από τα 105 δολάρια καθώς δεν είχε προκύψει σαφής δρόμος προς οριστική συμφωνία.
Τι γράφει η Μέση Ανατολή
Η The National των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων κατέγραψε έντονες διακυμάνσεις του Brent καθώς εμφανίζονταν πληροφορίες για πιθανή επαναλειτουργία του Ορμούζ. Το Gulf News μετέδωσε νέα στοιχεία για τις διαπραγματεύσεις Τεχεράνης–Ουάσιγκτον, ενώ το Al Jazeera επισημαίνει ότι η πίεση δεν περιορίζεται στο Ορμούζ: Ερυθρά Θάλασσα και άλλες θαλάσσιες διαδρομές επηρεάζουν επίσης το κόστος της ενέργειας.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα του χειμώνα ίσως είναι το φυσικό αέριο
Η Ευρώπη μπαίνει στην περίοδο πριν από τον χειμώνα με αποθέματα φυσικού αερίου χαμηλότερα από τα επίπεδα που θα επιθυμούσε. Η κρίση στο Ορμούζ έχει ιδιαίτερη σημασία για το LNG, επειδή από εκεί περνούν μεγάλες ποσότητες από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σε έναν ψυχρό χειμώνα, Ευρώπη και Ασία μπορεί να ανταγωνιστούν εντονότερα για τα ίδια φορτία LNG, ιδιαίτερα από τις ΗΠΑ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθησυχάζει για τις ποσότητες – όχι για τις τιμές
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ότι δεν υπάρχει άμεσο πρόβλημα επάρκειας πετρελαίου στην ΕΕ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα τιμών. Άλλο πράγμα η επάρκεια και άλλο η τιμή: η Ευρώπη μπορεί να έχει ενέργεια και ταυτόχρονα να πληρώνει πολύ ακριβά γι’ αυτήν.
Ελλάδα: το φυσικό αέριο περνά κατευθείαν στον λογαριασμό του ρεύματος
Για την Ελλάδα το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα αισθητό επειδή το φυσικό αέριο εξακολουθεί να έχει σημαντικό ρόλο στην ηλεκτροπαραγωγή και συχνά επηρεάζει την οριακή τιμή της αγοράς. Οι υψηλές διεθνείς τιμές αερίου και οι γεωπολιτικές διαταραχές μεταφέρονται έτσι στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και, με χρονική υστέρηση, στους λογαριασμούς.
Και στην αντλία οι Έλληνες ήδη πληρώνουν τον ενεργειακό συναγερμό
Η διεθνής άνοδος του αργού, το ακριβότερο diesel, τα ναύλα, η ισοτιμία ευρώ–δολαρίου και η φορολογία διαμορφώνουν ένα δύσκολο περιβάλλον για τις ελληνικές τιμές καυσίμων. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στο πετρέλαιο θέρμανσης ενόψει της έναρξης της χειμερινής περιόδου, καθώς η τελική τιμή θα εξαρτηθεί από τις διεθνείς αγορές και τυχόν κυβερνητικές παρεμβάσεις.
Το συμπέρασμα: τα 105 δολάρια δεν είναι ακόμη καλό νέο
Η πτώση του Brent προς τα 105 δολάρια είναι ασφαλώς καλύτερη από μια νέα εκτόξευση στα 110 ή στα 120. Δεν αποτελεί όμως ακόμη ένδειξη ότι η ενεργειακή κρίση τελειώνει.
Η διεθνής εικόνα από Reuters, Associated Press, Financial Times, BBC, CBS, Al Jazeera, The National και Gulf News συγκλίνει σε ένα βασικό σημείο: η αγορά έχει βρει τρόπους να κρατά το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο σε κίνηση, αλλά οι τρόποι αυτοί είναι ακριβοί και ευάλωτοι στις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Όσο πλησιάζει ο χειμώνας, το κρίσιμο τρίπτυχο θα είναι Ορμούζ – LNG – ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου. Για την Ελλάδα αυτό μεταφράζεται σε τρεις λογαριασμούς που πρέπει να παρακολουθούνται καθημερινά: βενζίνη και diesel στην αντλία, ηλεκτρικό ρεύμα και κόστος θέρμανσης.
Αν υπάρξει πραγματική και εφαρμόσιμη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν που θα αποκαταστήσει με ασφάλεια τις ροές στο Ορμούζ, η αγορά μπορεί να αποκλιμακωθεί αισθητά. Αν όμως η σημερινή «πιθανότητα συμφωνίας» αποδειχθεί πρόσκαιρη διπλωματική ανάπαυλα, ο χειμώνας του 2026-2027 μπορεί να βρει την Ευρώπη —και μαζί την Ελλάδα— αντιμέτωπη όχι κατ’ ανάγκη με έλλειψη ενέργειας, αλλά με πολύ ακριβή ενέργεια.
