Ένα γέμισμα με τουλάχιστον 20 ευρώ λιγότερα! Μια παραγγελία πετρελαίου θέρμανσης με σχεδόν 174 ευρώ μικρότερο λογαριασμό. Σε αυτά τα ποσά μεταφράζεται για ένα νοικοκυριό το υποθετικό σενάριο μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα κατά 50%, εφόσον η φορολογική ελάφρυνση περάσει ολόκληρη στην τελική τιμή.
Για τον εργαζόμενο που χρησιμοποιεί καθημερινά το αυτοκίνητο, την οικογένεια που μετρά τα έξοδα μετακίνησης και την πολυκατοικία που ετοιμάζεται να γεμίσει τη δεξαμενή, το ερώτημα είναι, πόσα χρήματα θα έμεναν στην τσέπη;
Οι υπολογισμοί δείχνουν μείωση περίπου 43,4 λεπτών ανά λίτρο στην αμόλυβδη, 25,42 λεπτών στο ντίζελ κίνησης και 17,36 λεπτών στο πετρέλαιο θέρμανσης. Πρόκειται για αριθμητικό σενάριο, όχι για ανακοινωμένο μέτρο. Προϋποθέτει αμετάβλητο ΦΠΑ 24%, σταθερές τις υπόλοιπες συνιστώσες της τιμής και πλήρη μεταφορά της μείωσης στον καταναλωτή.
Η συζήτηση γίνεται ενώ οι παρεμβάσεις για τα καύσιμα σχεδιάζονται σε δύο χρόνους: στις 30 Σεπτεμβρίου οι ανακοινώσεις για τα καύσιμα κίνησης, με ορίζοντα το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, και στις 14 Οκτωβρίου οι αποφάσεις για τη θέρμανση, μία ημέρα πριν αρχίσει η διάθεση του πετρελαίου. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει συνέχιση της στήριξης στο ντίζελ και συνδυασμό ενισχυμένου επιδόματος με παρέμβαση στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης. Τα τελικά ποσά παραμένουν υπό διαμόρφωση.
Ο ΕΦΚ επιβάλλεται ως συγκεκριμένο ποσό ανά λίτρο. Σύμφωνα με τους συντελεστές που δημοσιεύει το υπουργείο Οικονομικών, ανέρχεται σε 70 λεπτά στην αμόλυβδη, 41 λεπτά στο πετρέλαιο κίνησης και 28 λεπτά στο πετρέλαιο θέρμανσης κατά τη χειμερινή περίοδο διάθεσής του.
Υπάρχει όμως ένα στοιχείο που μεγαλώνει το όφελος: στη φορολογητέα αξία για τον ΦΠΑ περιλαμβάνεται και ο ΕΦΚ. Επομένως, όταν μειώνεται ο ειδικός φόρος, περιορίζεται και το ποσό του ΦΠΑ που πληρώνει ο καταναλωτής, ακόμη κι αν ο συντελεστής του παραμένει στο 24%.
| Καύσιμο | ΕΦΚ σήμερα ανά λίτρο | ΕΦΚ μειωμένος κατά 50% | Συνολική ελάφρυνση μαζί με τον ΦΠΑ |
|---|---|---|---|
| Αμόλυβδη | 0,700 € | 0,350 € | 0,434 € ανά λίτρο |
| Ντίζελ κίνησης | 0,410 € | 0,205 € | 0,2542 € ανά λίτρο |
| Πετρέλαιο θέρμανσης | 0,280 € | 0,140 € | 0,1736 € ανά λίτρο |
Στην αμόλυβδη, η μείωση του ΕΦΚ κατά 35 λεπτά ανά λίτρο θα συνοδευόταν από επιπλέον ελάφρυνση 8,4 λεπτών στον ΦΠΑ. Για έναν οδηγό που αγοράζει 50 λίτρα, το όφελος θα έφτανε τα 21,70 ευρώ. Για ένα νοικοκυριό που καταναλώνει 100 λίτρα τον μήνα, η εξοικονόμηση θα ήταν 43,40 ευρώ τον μήνα, ή 520,80 ευρώ σε έναν χρόνο, εφόσον το μέτρο διαρκούσε ολόκληρο το δωδεκάμηνο.
Για να γίνει πιο απτό με ενδεικτική αρχική τιμή αμόλυβδης 2,20 ευρώ το λίτρο, η αποκλειστική επίδραση του μέτρου θα κατέβαζε την τιμή στα 1,766 ευρώ, δηλαδή περίπου στο 1,77 ευρώ. Το ίδιο γέμισμα των 50 λίτρων θα κόστιζε 88,30 ευρώ αντί για 110 ευρώ.
Στο ντίζελ κίνησης, ένα γέμισμα 50 λίτρων θα γινόταν φθηνότερο κατά 12,71 ευρώ. Στα 100 λίτρα τον μήνα, το όφελος θα ήταν 25,42 ευρώ, φτάνοντας τα 305,04 ευρώ σε δωδεκάμηνη εφαρμογή.
Με ενδεικτική αρχική τιμή 2 ευρώ το λίτρο, το ντίζελ θα υποχωρούσε αριθμητικά στα 1,7458 ευρώ, περίπου στο 1,75 ευρώ. Για τα νοικοκυριά με πετρελαιοκίνητο αυτοκίνητο, η διαφορά θα φαινόταν σε κάθε ανεφοδιασμό. Για τη μεταφορά εμπορευμάτων, μια μείωση του κόστους καυσίμου θα μπορούσε να περιορίσει μέρος της πίεσης στα μεταφορικά, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτόματη ή ισόποση μείωση στις τιμές των προϊόντων.
Στο πετρέλαιο θέρμανσης, το κέρδος ανά λίτρο είναι μικρότερο, αλλά οι ποσότητες που αγοράζει ένα σπίτι κάνουν τη διαφορά αισθητή:
| Παραγγελία πετρελαίου θέρμανσης | Εξοικονόμηση |
|---|---|
| 500 λίτρα | 86,80 € |
| 1.000 λίτρα | 173,60 € |
| 1.500 λίτρα | 260,40 € |
| 2.000 λίτρα | 347,20 € |
Αν, για παράδειγμα, η αρχική τιμή ήταν 1,75 ευρώ το λίτρο, η μείωση του ΕΦΚ στο μισό θα την κατέβαζε περίπου στο 1,576 ευρώ. Μια παραγγελία 1.000 λίτρων θα κόστιζε 1.576,40 ευρώ αντί για 1.750 ευρώ. Αυτό είναι παράδειγμα υπολογισμού και όχι πρόβλεψη της τιμής έναρξης της φετινής διάθεσης.
Η ελάφρυνση μέσω του ΕΦΚ θα ωφελούσε κάθε αγοραστή του συγκεκριμένου καυσίμου. Το επίδομα θέρμανσης, αντίθετα, κατευθύνεται στους δικαιούχους που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Δεν μπορεί, πάντως, να θεωρηθεί δεδομένο ότι μια μελλοντική φορολογική μείωση θα προστίθετο αυτούσια σε όλες τις επιδοτήσεις: αυτό θα εξαρτιόταν από τον τελικό σχεδιασμό.
Υπάρχει επίσης ένα ουσιαστικό ευρωπαϊκό όριο. Τα ελάχιστα επίπεδα που παραθέτει το υπουργείο Οικονομικών είναι 359 ευρώ ανά 1.000 λίτρα για την αμόλυβδη, 330 ευρώ για το ντίζελ κίνησης και 21 ευρώ για το πετρέλαιο θέρμανσης. Ο υποδιπλασιασμός του ελληνικού ΕΦΚ θα έδινε αντίστοιχα 350, 205 και 140 ευρώ. Συνεπώς, στην αμόλυβδη και ιδιαίτερα στο ντίζελ, το σενάριο προσκρούει στα συνήθη ευρωπαϊκά κατώτατα όρια και θα απαιτούσε ειδική νομική διευθέτηση, εφόσον το συνολικό επιλέξιμο επίπεδο φορολόγησης υποχωρούσε κάτω από αυτά. Στη θέρμανση, ο μισός ΕΦΚ παραμένει πάνω από το ευρωπαϊκό ελάχιστο.
Παράλληλα, το κράτος θα έπρεπε να καλύψει την απώλεια εσόδων από τον ΕΦΚ και τον ΦΠΑ. Και επειδή μια τέτοια μείωση είναι οριζόντια, το μεγαλύτερο όφελος σε ευρώ θα πήγαινε σε όσους αγοράζουν περισσότερα λίτρα…
