Με την επιστροφή των παιδιών στα σχολεία επιστρέφει και ένα από τα πιο συνηθισμένα διλήμματα για τους γονείς: το παιδί ξύπνησε με συνάχι, βήχει λίγο ή παραπονιέται ότι το ενοχλεί ο λαιμός του. Πηγαίνει σχολείο ή μένει στο σπίτι;
Ο ΕΟΔΥ, με οδηγίες για την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμωδών νοσημάτων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολικές μονάδες, θέτει κανόνες τόσο για την αποχή όσο και για την επιστροφή των παιδιών.
Το σημαντικό είναι ότι η απόφαση δεν πρέπει να λαμβάνεται μόνο με βάση το θερμόμετρο. Ο γονιός πρέπει να εξετάζει τη συνολική κατάσταση του παιδιού.
Για ποιες ηλικίες μιλάμε
Οι οδηγίες δεν αφορούν μόνο τα παιδιά του Δημοτικού. Καλύπτουν βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς και σχολικές μονάδες, επομένως αφορούν παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας.
Η ηλικία έχει ιδιαίτερη σημασία. Ένα μεγαλύτερο παιδί μπορεί να φυσήξει μόνο του τη μύτη του, να καλύψει τον βήχα του, να πλένει τα χέρια του και να παρακολουθήσει κανονικά το μάθημα παρά μια ελαφριά καταρροή.
Για ένα πολύ μικρό παιδί τα ίδια συμπτώματα μπορεί να δημιουργούν μεγαλύτερη ανάγκη φροντίδας.
Το πρώτο τεστ γίνεται στο σπίτι
Πριν φύγει το παιδί για το σχολείο, ο γονιός πρέπει να το παρατηρήσει.
Σηκώθηκε φυσιολογικά από το κρεβάτι; Έχει διάθεση; Θέλει να φάει πρωινό; Πίνει υγρά; Μιλάει και παίζει όπως κάθε άλλη ημέρα; Αναπνέει φυσιολογικά; Είναι ζωηρό ή φαίνεται εξαντλημένο;
Και κυρίως: είναι καλύτερα ή χειρότερα από χθες;
Ένα πολύ πρακτικό κριτήριο είναι εάν το παιδί μπορεί να συμμετάσχει κανονικά στο σχολικό πρόγραμμα χωρίς να χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα από τον εκπαιδευτικό.
Αν δεν μπορεί, το σωστό είναι να παραμείνει στο σπίτι.
Με λίγο συνάχι πάει σχολείο;
Το απλό συνάχι δεν αποτελεί από μόνο του αυτόματο απαγορευτικό.
Ένα παιδί που έχει ελαφριά καταρροή, αλλά δεν έχει πυρετό, τρώει, πίνει, παίζει, έχει κανονική ενέργεια και τα συμπτώματά του δεν επιδεινώνονται, δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως ένα παιδί που εμφανίζει έντονη συμπτωματολογία.
Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη ότι μια καταρροή μπορεί να οφείλεται και σε αλλεργία και όχι απαραίτητα σε λοίμωξη.
Αν όμως το συνάχι συνοδεύεται από πυρετό, έντονο ή επιδεινούμενο βήχα, κακουχία ή εμφανή εξάντληση, το παιδί πρέπει να παραμείνει σπίτι.
Και με έναν απλό πονόλαιμο;
Ούτε ένας πολύ ήπιος πονόλαιμος σημαίνει υποχρεωτικά απουσία.
Αν το παιδί δεν έχει πυρετό, τρώει και πίνει κανονικά, έχει ενέργεια και ο λαιμός απλώς το «γαργαλάει» ή το ενοχλεί ελαφρά, χρειάζεται παρακολούθηση της συνολικής εικόνας.
Διαφορετικά είναι τα πράγματα όταν ο πονόλαιμος είναι έντονος.
Εάν το παιδί δυσκολεύεται να καταπιεί, αρνείται τροφή ή υγρά, έχει πυρετό, εξάνθημα, πρησμένους λεμφαδένες ή έντονη αδιαθεσία, πρέπει να μείνει σπίτι και ενδεχομένως να εξεταστεί από παιδίατρο.
Ποια συμπτώματα βάζουν απαγορευτικό
Ορισμένα συμπτώματα πρέπει να οδηγούν τον γονιό στην απόφαση να μην πάει το παιδί στο σχολείο.
Ο πυρετός είναι το πιο χαρακτηριστικό.
Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχουν επανειλημμένοι έμετοι – οι διεθνείς οδηγίες αναφέρουν περισσότερους από δύο μέσα στο προηγούμενο 24ωρο – ή σημαντική διάρροια.
Απαγορευτική είναι επίσης η εικόνα ενός παιδιού με αναπνευστικά συμπτώματα που αντί να υποχωρούν επιδεινώνονται.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχουν δερματικές βλάβες με εκκρίσεις που δεν μπορούν να καλυφθούν αποτελεσματικά.
Η συμπεριφορά του παιδιού λέει πολλά
Υπάρχει όμως και ένα «σύμπτωμα» που δεν μετριέται με θερμόμετρο: η συμπεριφορά.
Οι γονείς γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε τη φυσιολογική συμπεριφορά του παιδιού τους.
Εάν ένα παιδί που συνήθως ξυπνά γεμάτο ενέργεια είναι ξαφνικά νωθρό, δεν θέλει να σηκωθεί, δεν ενδιαφέρεται να παίξει, δεν θέλει να φάει ή να πιει και δείχνει ότι θέλει μόνο να ξαπλώσει, αυτό είναι σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι ακόμη και εάν δεν έχει πυρετό.
Το ίδιο ισχύει για ασυνήθιστη υπνηλία, έντονη ευερεθιστότητα ή εμφανή εξάντληση.
Δεν στέλνουμε λοιπόν ένα παιδί στο σχολείο μόνο και μόνο επειδή το θερμόμετρο γράφει 36,7.
Πότε πρέπει να μιλήσουμε με γιατρό
Υπάρχουν συμπτώματα στα οποία το ερώτημα παύει να είναι «σχολείο ή σπίτι» και γίνεται ζήτημα ιατρικής αξιολόγησης.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε υψηλό ή παρατεινόμενο πυρετό, γρήγορη ή δύσκολη αναπνοή, κυάνωση, άρνηση λήψης υγρών ή τροφής, έντονη υπνηλία ή πολύ μειωμένη δραστηριότητα, σπασμούς ή σημαντική επιδείνωση της γενικής κατάστασης.
Επίσης, χρειάζεται προσοχή όταν το παιδί έδειχνε να αναρρώνει και ξαφνικά εμφανίζει ξανά πυρετό ή ο βήχας του χειροτερεύει.
Πότε μπορεί να επιστρέψει
Δεν χρειάζεται να εξαφανιστεί και το τελευταίο ίχνος ενός κοινού κρυολογήματος για να επιστρέψει το παιδί στο σχολείο.
Ο βήχας ή μια μικρή καταρροή μπορεί να επιμένουν για κάποιο διάστημα μετά από μια λοίμωξη.
Το βασικό κριτήριο είναι το παιδί να έχει ανακτήσει τη γενική καλή του κατάσταση και να μπορεί να παρακολουθήσει φυσιολογικά το σχολικό πρόγραμμα.
Για τον πυρετό, ένας ευρέως χρησιμοποιούμενος κανόνας είναι να έχουν περάσει τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς πυρετό και χωρίς τη χρήση αντιπυρετικού φαρμάκου.
Στις αναπνευστικές λοιμώξεις πρέπει να υπάρχει συνολική βελτίωση των συμπτωμάτων. Οι έμετοι πρέπει να έχουν σταματήσει και το παιδί να μπορεί να κρατήσει τροφή και υγρά, ενώ και η διάρροια πρέπει να έχει ουσιαστικά υποχωρήσει.
Ο πρωινός έλεγχος των γονιών
Πριν φορέσει λοιπόν το παιδί την τσάντα του, οι γονείς μπορούν να κάνουν έναν απλό έλεγχο:
Θερμοκρασία. Αναπνοή. Ενέργεια. Όρεξη. Πρόσληψη υγρών. Εμετοί ή διάρροια. Ένταση βήχα και καταρροής. Πονόλαιμος. Και κυρίως, εάν η συνολική εικόνα βελτιώνεται ή χειροτερεύει.
Ένα παιδί με λίγο συνάχι που τρέχει μέσα στο σπίτι, τρώει το πρωινό του, δεν έχει πυρετό και αισθάνεται καλά δεν είναι το ίδιο με ένα παιδί χωρίς πυρετό που είναι εξαντλημένο, βήχει συνεχώς και δεν θέλει ούτε να φάει ούτε να σηκωθεί.
Το βασικό μήνυμα προς τους γονείς είναι απλό: δεν στέλνουμε ένα εμφανώς άρρωστο παιδί στο σχολείο, αλλά ούτε κάθε φτέρνισμα, ελαφρύ συνάχι ή μικρός πονόλαιμος σημαίνει αυτομάτως ότι πρέπει να μείνει σπίτι. Κοιτάζουμε το παιδί και τη συνολική του εικόνα – όχι μόνο το θερμόμετρο.
