Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας επιστρέφει από τις 16 έως τις 22 Σεπτεμβρίου 2026, καλώντας πόλεις και πολίτες να ξανασκεφτούν κάτι που αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς μας: τον τρόπο με τον οποίο μετακινούμαστε.
Πρόκειται για την κορυφαία εκστρατεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα. Διοργανώνεται κάθε χρόνο από το 2002 και επιδιώκει να ενθαρρύνει το περπάτημα, το ποδήλατο, τις δημόσιες συγκοινωνίες και γενικότερα καθαρότερους τρόπους μεταφοράς.
Το μήνυμα του 2026: Κινητικότητα για όλους
Το κεντρικό θέμα για το 2026 παραμένει το «Mobility for Everyone – Κινητικότητα για όλους», αλλά φέτος η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσθέτει μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα διάσταση: τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών.
Η λογική είναι απλή. Ένα παιδί, ένας εργαζόμενος, ένας γονιός και ένας ηλικιωμένος δεν έχουν τις ίδιες ανάγκες όταν κινούνται μέσα στην πόλη. Ένα πραγματικά σύγχρονο σύστημα μεταφορών πρέπει να είναι προσβάσιμο, οικονομικά προσιτό, ασφαλές και λειτουργικό για όλους, ανεξάρτητα από ηλικία, εισόδημα, τόπο κατοικίας, φύλο ή αναπηρία. (mobilityweek.eu)
Περπάτημα, ποδήλατο και δημόσιες συγκοινωνίες
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας δεν είναι απλώς μία οικολογική καμπάνια. Αγγίζει άμεσα την ποιότητα ζωής στις πόλεις.
Λιγότερα ΙΧ μπορούν να σημαίνουν λιγότερη κυκλοφοριακή συμφόρηση και ατμοσφαιρική ρύπανση. Περισσότερο περπάτημα και ποδήλατο σημαίνουν παράλληλα περισσότερη καθημερινή σωματική δραστηριότητα, ενώ καλύτερες δημόσιες συγκοινωνίες μπορούν να μειώσουν την εξάρτηση από το αυτοκίνητο.
Στόχος δεν είναι να «καταργηθεί» το αυτοκίνητο, αλλά να μην αποτελεί τη μοναδική ρεαλιστική επιλογή για κάθε μετακίνηση.
Η φτώχεια των μετακινήσεων
Υπάρχει όμως και μία κοινωνική πλευρά που συχνά παραβλέπεται: η λεγόμενη transport poverty, η «φτώχεια των μετακινήσεων».
Όταν κάποιος δεν διαθέτει οικονομικά προσιτό και αξιόπιστο μέσο μεταφοράς, μπορεί να δυσκολεύεται να φτάσει στην εργασία του, στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο, σε έναν γιατρό ή σε βασικές υπηρεσίες. Η βιώσιμη κινητικότητα, επομένως, δεν αφορά μόνο το περιβάλλον αλλά και την κοινωνική ισότητα. (mobilityweek.eu)
Χιλιάδες πόλεις συμμετέχουν
Ο θεσμός έχει πλέον αποκτήσει πολύ μεγάλη διεθνή διάσταση. Μόνο το 2025 συμμετείχαν περισσότερες από 2.700 πόλεις σε 46 χώρες, ενώ πάνω από 900 επιχειρήσεις, εκπαιδευτικά ιδρύματα, οργανώσεις και πρωτοβουλίες πολιτών κατέγραψαν δικές τους δράσεις βιώσιμης κινητικότητας. (mobilityweek.eu)
Οι δήμοι μπορούν να οργανώνουν ποδηλατοδρομίες και πεζοπορίες, να δοκιμάζουν προσωρινές πεζοδρομήσεις, να παρουσιάζουν νέους ποδηλατόδρομους και παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας ή να εφαρμόζουν μόνιμα μέτρα που περιορίζουν την ανάγκη χρήσης του ΙΧ.
Η κορύφωση στις 22 Σεπτεμβρίου
Η εβδομάδα ολοκληρώνεται στις 22 Σεπτεμβρίου με την Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις δρόμοι ή ολόκληρες περιοχές αποδίδονται προσωρινά στους πεζούς, στα ποδήλατα και στις δημόσιες συγκοινωνίες.
Δεν πρόκειται μόνο για μία συμβολική ημέρα. Είναι ένα πραγματικό πείραμα για το πώς μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά μία πόλη όταν ο δημόσιος χώρος δεν σχεδιάζεται αποκλειστικά γύρω από το αυτοκίνητο.
Και ίσως αυτό είναι τελικά το σημαντικότερο μήνυμα της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας: η σύγχρονη πόλη δεν πρέπει απλώς να μας επιτρέπει να μετακινούμαστε. Πρέπει να μας επιτρέπει να μετακινούμαστε με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και ελευθερία επιλογής είτε είμαστε 8 είτε 88 ετών.
