Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ήρθε στην Αθήνα ως προσωπική επιλογή του Ντόναλντ Τραμπ, με την προσδοκία ότι η εγγύτητά της στον Λευκό Οίκο θα αποτελούσε πλεονέκτημα για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Λιγότερο από έναν χρόνο αργότερα, η ίδια σχέση δεν στάθηκε αρκετή για να αποτρέψει την πρόωρη αποχώρησή της. Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε στις 13 Οκτωβρίου ότι της ζητήθηκε να παραιτηθεί. Η απόφαση αφήνει πίσω της ερωτήματα για τις καταγγελίες που προηγήθηκαν, αλλά και ένα πολύ πρακτικό πρόβλημα: ποιος θα εκπροσωπήσει την Ουάσιγκτον στην Αθήνα σε μια περίοδο κρίσιμων ενεργειακών και αμυντικών αποφάσεων;
Από τη στήριξη Ρούμπιο στην ανακοίνωση της παραίτησης
Σύμφωνα με την καταγραφή των γεγονότων, η υπόθεση κλιμακώθηκε μετά τα δημοσιεύματα της Wall Street Journal. Η αρχική δημόσια στήριξη που είχε παράσχει ο Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα δεν απέτρεψε τη μεταστροφή του Λευκού Οίκου. Την Τρίτη 13 Οκτωβρίου η αμερικανική προεδρία γνωστοποίησε ότι ζητήθηκε η παραίτηση της πρέσβειρας. Πληροφορίες αναφέρουν αιφνιδιασμό της Γκίλφοϊλ και δραματικό παρασκήνιο σχετικά με τον τρόπο που πληροφορήθηκε την εξέλιξη.
Η καταγγελία των 100.000 δολαρίων
Στο επίκεντρο βρέθηκε η καταγγελία του επιχειρηματία Έρικ Ντίτερς, σύμφωνα με την οποία η Γκίλφοϊλ του ζήτησε 100.000 δολάρια για εξόφληση της πιστωτικής κάρτα της. Η ίδια απάντησε ότι της χρωστάει κι άλλα τόσα και παραπάνω, από σύμβαση συνεργασίας που είχε αναλάβει για λογαριασμό του, πριν επιλεγεί για πρέσβης στην Ελλάδα. Αντίστοιχες τοποθετήσεις έκαναν και οι νομικοί εκπρόσωποί της απορρίπτοντας τις καταγγελίες Ντίντερς. Σε κάθε περίπτωση βρίσκεται σε εξέλιξη διερεύνηση του θέματος στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ενώ δεν έχει αποσαφηνιστεί δημοσίως εάν πρόκειται για επίσημη έρευνα του Γενικού Επιθεωρητή.
Ποιος κρατά το τιμόνι της πρεσβείας
Στο μεταβατικό διάστημα, επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής αναμένεται να είναι ο αναπληρωτής επικεφαλής Τζόσουα (Τζος) Χακ, διπλωμάτης καριέρας με γνώση της περιοχής. Αυτό προσφέρει θεσμική συνέχεια, δεν υποκαθιστά όμως πλήρως το πολιτικό βάρος ενός πρέσβη με απευθείας πρόσβαση στον πρόεδρο.
Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες η Γκίλφοϊλ προετοιμάζει σύντομα την αποχώρησή της από την πρεσβευτική κατοικία και αναμένεται να μεταβεί στην Ουάσιγκτον για διαδικαστικά θέματα, χωρίς να προσδιορίζεται ακριβής ημερομηνία αναχώρησης. Πάντως η ίδια έχει πολλές φορές αναφερθεί στο ότι θα ήθελε να περνά χρόνο στην Ελλάδα και μετά τη λήξη της θητείας της.
Τα ονόματα για τη διαδοχή και η παγίδα των ενδιάμεσων εκλογών
Στη συζήτηση για την επόμενη επιλογή επανέρχονται ο Ελληνοαμερικανός Ρεπουμπλικανός βουλευτής Γκας Μπιλιράκης και ο πρώην προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Ρέινς Πρίμπους. Αναφέρεται επίσης ο επιχειρηματίας Τζον Κατσιματίδης, ο οποίο όμως έχει πολλές φορές διαμηνύσει ότι δεν ενδιαφέρεται να εγκατασταθεί στην Αθήνα.
Το πραγματικό δίλημμα είναι αν ο Τραμπ θα προτιμήσει ξανά πρόσωπο του στενού πολιτικού του κύκλου ή έναν επαγγελματία διπλωμάτη με εξειδίκευση στην Ανατολική Μεσόγειο. Η τελική απόφαση μπορεί να επηρεαστεί από τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ και από τους συσχετισμούς στη Γερουσία, η οποία επικυρώνει τους πρεσβευτικούς διορισμούς.
Η ελληνική διάσταση: ενέργεια, F-35 και Ανατολική Μεσόγειος
Για την Αθήνα, το ουσιαστικό διακύβευμα δεν είναι η προσωπική τύχη της απερχόμενης πρέσβειρας, αλλά η συνέχεια της συνεργασίας με τις ΗΠΑ. Στην ατζέντα βρίσκονται ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, οι σχεδιασμοί για αμερικανικό LNG, η προετοιμασία για την απόκτηση των F-35 και οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Εδώ χρειάζεται μια κρίσιμη διάκριση: η υποστήριξη ενός έργου από την Γκίλφοϊλ δεν αποδεικνύει ότι η ίδια το σχεδίασε ή το επέβαλε. Θυμίζουμε ότι ο Κάθετος Διάδρομος είχε δρομολογηθεί πολύ πριν από την άφιξή της. Οι αμερικανικές ενεργειακές προτεραιότητες είναι ευρύτερες από οποιοδήποτε πρόσωπο.
Η πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα
Η ελληνική κυβέρνηση έχει υπογραμμίσει τη στρατηγική συνέχεια των σχέσεων με τις ΗΠΑ. Βεβαίως και παρακολουθεί τις εξελίξεις σχετικά με την αντικατάσταση της πρέσβειρας των ΗΠΑ, αλλά χωρίς να προβαίνει σε επίσημα σχόλια για το ζήτημα. Πάντως το Μέγαρο Μαξίμου εστιάζει στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων με την Ουάσιγκτον και στην υλοποίηση του ενεργειακού σχεδιασμού για τη χώρα.
Το συμπέρασμα: η διπλωματία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε προσωπικές σχέσεις
Η υπόθεση Γκίλφοϊλ αποκαλύπτει τα όρια μιας διπλωματίας που η ίδια ασκούσε, επενδύοντας υπερβολικά στη δημόσια εικόνα της και στην προσωπική πρόσβαση στην εξουσία.
Αλλά όπως και να έχουν οι εξελίξεις με την Κίμπερλι, η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να επιδιώξει έναν ισχυρό Αμερικανό συνομιλητή, αλλά ακόμη μεγαλύτερο λόγο να επιμείνει στη θεσμική συνέχεια και στις καθαρές διαδικασίες. Το κριτήριο της επόμενης ημέρας δεν θα είναι ποιος φωτογραφίζεται με ποιον, αλλά εάν οι συμφωνίες προχωρούν, οι στρατηγικές δεσμεύσεις τηρούνται και οι σκιές διερευνώνται με αποδείξεις.
