Με τις τιμές της ενέργειας να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και τα κλιματιστικά να ετοιμάζονται να δουλέψουν ξανά στο φουλ, ο ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης δίνει πρακτικές οδηγίες για το πώς μπορούμε να δροσίσουμε το σπίτι χωρίς να «κάψουμε» τον λογαριασμό του ρεύματος.
Το καλοκαίρι μόλις ξεκίνησε, όμως η ανησυχία για το κόστος της ενέργειας έχει ήδη επιστρέψει στα νοικοκυριά. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η χρήση των κλιματιστικών και η αστάθεια στις διεθνείς αγορές ενέργειας δημιουργούν ένα δύσκολο σκηνικό για τους καταναλωτές.
Ο ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης επισημαίνει ότι όσο συνεχίζεται η κρίση στη Μέση Ανατολή, η πίεση στις τιμές της ενέργειας θα παραμένει αισθητή, τόσο στα καύσιμα όσο και στην ηλεκτρική κιλοβατώρα. Ήδη, όπως αναφέρει, ο Ιούνιος μπήκε με μέση τιμή γύρω στα 17,1 λεπτά ανά κιλοβατώρα, επίπεδο που θεωρείται υψηλό.
Την ίδια ώρα, αυξημένες εμφανίζονται και οι τιμές στα μπλε, σταθερά τιμολόγια. Σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλίδη, πριν από την κρίση υπήρχαν πάροχοι που προσέφεραν σταθερή τιμή κάτω από τα 10 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ακόμη και στα 9,5 ή 9,8 λεπτά. Σήμερα, όπως σημειώνει, δεν υπάρχει μπλε κιλοβατώρα κάτω από περίπου 13,5 λεπτά, κάτι που μεταφράζεται σε αύξηση της τάξης του 35% έως 40%.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το ερώτημα είναι απλό και αφορά σχεδόν κάθε σπίτι: πώς χρησιμοποιούμε σωστά το κλιματιστικό ώστε να έχουμε δροσιά, χωρίς υπερβολική κατανάλωση;
Ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης δίνει πέντε βασικές συμβουλές.
1. Πρώτα συντήρηση, μετά χρήση
Η πρώτη κίνηση πριν ανοίξουμε συστηματικά το κλιματιστικό είναι η ετήσια συντήρηση.
Όπως εξηγεί ο ενεργειακός επιθεωρητής, ένα ασυντήρητο κλιματιστικό μπορεί να αυξήσει την κατανάλωση από 20% έως και 35%. Αυτό σημαίνει ότι η αμέλεια στη συντήρηση δεν επηρεάζει μόνο την απόδοση της συσκευής, αλλά μεταφέρεται άμεσα και στον λογαριασμό του ρεύματος.
Η συντήρηση περιλαμβάνει καθαρισμό φίλτρων, έλεγχο της μονάδας και γενικά την απαραίτητη τεχνική φροντίδα από ψυκτικό. Ένα καθαρό και σωστά ρυθμισμένο κλιματιστικό δουλεύει πιο αποδοτικά και καταναλώνει λιγότερη ενέργεια.
2. Η σωστή θερμοκρασία είναι γύρω στους 26 βαθμούς
Η δεύτερη συμβουλή αφορά τη θερμοκρασία ρύθμισης.
Ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης τονίζει ότι δεν πρέπει να ρυθμίζουμε το κλιματιστικό κάτω από τους 26 βαθμούς, εκτός αν υπάρχει ειδικός λόγος. Ο «χρυσός κανόνας», όπως εξηγεί, είναι η διαφορά ανάμεσα στην εξωτερική και την εσωτερική θερμοκρασία να μην ξεπερνά τους 10 με 12 βαθμούς.
Για παράδειγμα, αν έξω έχει 36 βαθμούς, η εσωτερική θερμοκρασία καλό είναι να βρίσκεται περίπου στους 26. Αν το κλιματιστικό ρυθμιστεί στους 25, 24 ή 23 βαθμούς, η κατανάλωση αυξάνεται σημαντικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, για κάθε έναν βαθμό πέρα από αυτή τη διαφορά θερμοκρασίας, η κατανάλωση μπορεί να αυξηθεί κατά 6% έως 8%. Έτσι, η φαινομενικά μικρή αλλαγή στο χειριστήριο μπορεί να έχει μεγάλη επίπτωση στο τελικό κόστος.
3. Κλιματιστικό μαζί με ανεμιστήρα οροφής
Τι γίνεται όμως όταν έξω έχει 40 ή 42 βαθμούς και οι 28 ή 29 βαθμοί μέσα στο σπίτι μοιάζουν ανυπόφοροι;
Εδώ, ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης προτείνει τη συνδυαστική χρήση κλιματιστικού και ανεμιστήρα οροφής σε αριστερόστροφη λειτουργία.
Όπως εξηγεί, μπορούμε να ανεβάσουμε τη θερμοκρασία του κλιματιστικού κατά περίπου 3 βαθμούς και, με τη βοήθεια του ανεμιστήρα, η αίσθηση δροσισμού να παραμένει σαν να έχουμε ρυθμίσει το air condition στους 26 βαθμούς.
Ο αριστερόστροφος ανεμιστήρας ανασηκώνει τον ψυχρό αέρα που βρίσκεται χαμηλά, στο δάπεδο, και τον κυκλοφορεί στον χώρο. Έτσι, ενώ η πραγματική θερμοκρασία μπορεί να είναι 28 ή 29 βαθμοί, η αίσθηση για το σώμα είναι πολύ πιο δροσερή.
Σύμφωνα με τον ενεργειακό επιθεωρητή, με αυτή την πρακτική μπορεί να επιτευχθεί εξοικονόμηση έως και 25% στην κατανάλωση ρεύματος που συνδέεται με τη χρήση του κλιματιστικού.
4. Δεν αφήνουμε το κλιματιστικό ανοιχτό όταν λείπουμε
Μία από τις πιο διαδεδομένες αντιλήψεις είναι ότι συμφέρει να αφήνουμε το κλιματιστικό ανοιχτό όλη μέρα, ώστε το σπίτι να παραμένει δροσερό μέχρι να επιστρέψουμε.
Ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης είναι κατηγορηματικός: αυτό είναι λάθος.
Όπως εξηγεί, η ψύξη δεν λειτουργεί όπως η θέρμανση. Στη θέρμανση, οι τοίχοι, το δάπεδο και η οροφή μπορούν να αποθηκεύσουν θερμότητα λόγω θερμικής αδράνειας και να την αποδώσουν αργότερα. Στην ψύξη, όμως, αυτό δεν ισχύει με τον ίδιο τρόπο.
Το να μένει το κλιματιστικό ανοιχτό όταν λείπουμε για ώρες από το σπίτι αποτελεί σπατάλη ενέργειας.
Η σωστή πρακτική, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να το ενεργοποιούμε λίγο πριν επιστρέψουμε, ιδανικά 10 λεπτά νωρίτερα μέσω εφαρμογής, αν η συσκευή διαθέτει δυνατότητα απομακρυσμένου χειρισμού. Διαφορετικά, το ανοίγουμε όταν μπούμε στο σπίτι.
5. Παθητικός δροσισμός: η «δροσιά χωρίς χρήμα»
Η πέμπτη και ίσως πιο παραδοσιακή συμβουλή αφορά τον παθητικό δροσισμό.
Ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης τον περιγράφει απλά ως «δροσιά χωρίς χρήμα». Πριν υπάρξουν τα κλιματιστικά, οι άνθρωποι δροσίζονταν με πρακτικές που αξιοποιούσαν τη σκίαση, τον αερισμό, το νερό και το πράσινο.
Το πρώτο βήμα είναι να περιορίζουμε την είσοδο της ηλιακής ακτινοβολίας στο σπίτι. Όταν φεύγουμε το πρωί για τη δουλειά, καλό είναι να κατεβάζουμε ρολά, παντζούρια και κουρτίνες, ώστε να μην αυξάνονται τα θερμικά κέρδη κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Το δεύτερο είναι ο σωστός νυχτερινός αερισμός. Το βράδυ, για μισή ή μία ώρα, μπορούμε να ανοίγουμε παράθυρα, κουφώματα και τέντες, ειδικά αν το σπίτι είναι διαμπερές. Έτσι απομακρύνεται ο θερμός αέρας και ο χώρος αποφορτίζεται θερμικά.
Το τρίτο είναι το κατάβρεγμα της αυλής ή της βεράντας. Με την εξάτμιση του νερού, ο αέρας που μπαίνει στο σπίτι μπορεί να έχει χαμηλότερη θερμοκρασία, βοηθώντας το κλιματιστικό να μη δουλεύει στα «κόκκινα».
Το τέταρτο είναι το πράσινο στις βεράντες. Γλάστρες, παχύφυλλα και φυτά βοηθούν στη φυσική ψύξη και λειτουργούν ως ένα επιπλέον στρώμα θερμικής προστασίας για το ακίνητο.
Το πέμπτο είναι η χρήση αντιηλιακών μεμβρανών, κυρίως σε επαγγελματικούς χώρους ή σε κατοικίες με νότιο, νοτιοανατολικό ή ανατολικό προσανατολισμό. Οι μεμβράνες αυτές περιορίζουν την είσοδο της ηλιακής ακτινοβολίας, αντανακλούν μέρος της θερμότητας και βοηθούν το κλιματιστικό να λειτουργεί με μικρότερη επιβάρυνση.
Οι ίδιες αρχές ισχύουν και στα γραφεία
Οι συμβουλές του Μιχάλη Χριστοδουλίδη δεν αφορούν μόνο τα σπίτια, αλλά και τους επαγγελματικούς χώρους με κεντρικό κλιματισμό.
Η σωστή θερμοκρασία, η συντήρηση, η σκίαση, ο αερισμός και ο περιορισμός της άσκοπης λειτουργίας ισχύουν και στα γραφεία. Όσο καλύτερα διαχειριζόμαστε τα θερμικά φορτία του χώρου, τόσο λιγότερο πιέζεται το σύστημα ψύξης και τόσο χαμηλότερη μπορεί να είναι η κατανάλωση.
Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: σε μια περίοδο που η ενέργεια μοιάζει όλο και περισσότερο με είδος πολυτελείας, η εξοικονόμηση δεν είναι απλώς θέμα οικονομίας. Είναι θέμα σωστής καθημερινής συμπεριφοράς.
Με λίγη προσοχή στη χρήση του κλιματιστικού, με συντήρηση, με σωστή θερμοκρασία και με απλές πρακτικές παθητικού δροσισμού, μπορούμε να περάσουμε ένα πιο δροσερό καλοκαίρι χωρίς να δούμε τον λογαριασμό του ρεύματος να εκτοξεύεται.
