Το γράφω απολύτως προσωπικά, από δική μου εμπειρία: η διαδικασία για τη νέα ταυτότητα δεν είναι ο «Γολγοθάς» που πολλοί φαντάζονται ή φοβούνται. Είναι απλή, καθαρή και, αν δεν το αφήσεις για την τελευταία στιγμή, γίνεται χωρίς ταλαιπωρία. Το ραντεβού κλείνεται ηλεκτρονικά, η πληρωμή του παραβόλου γίνεται μέσω e-παραβόλου, ΕΛΤΑ, Τραπεζών ή web banking και η φωτογραφία μπορεί να βγει είτε στην αστυνομική αρχή είτε σε φωτογραφείο που ανεβάζει τη φωτογραφία στο myPhoto, δίνοντάς σου τον σχετικό κωδικό. Η ΕΛ.ΑΣ. αναφέρει ότι ο πολίτης μπορεί να επιλέξει Αρχή Έκδοσης ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας, να διαλέξει ημέρα και ώρα και να αλλάξει ή να ακυρώσει το ραντεβού από την ίδια πλατφόρμα.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι άλλο: ως συνήθως, εμείς οι Ελληνάρες τα αφήνουμε όλα για την τελευταία στιγμή. Και όταν πλησιάζει η καταληκτική ημερομηνία, αρχίζει ο πανικός. Τα στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν 3.790.000 πολίτες έχουν ήδη εκδώσει ταυτότητα νέου τύπου, ενώ τα προγραμματισμένα ραντεβού έως τις 24 Σεπτεμβρίου είναι περίπου 580.000. Όμως, έξι στους δέκα εξακολουθούν να έχουν την παλιά ταυτότητα, κάτι που σημαίνει ότι χονδρικά πάνω από 5,5 εκατομμύρια παλαιά δελτία πρέπει ακόμη να αντικατασταθούν.
Το κόστος και η φωτογραφία
Το βασικό ηλεκτρονικό παράβολο είναι 10 ευρώ, με μειωμένο ποσό 5 ευρώ για πολύτεκνους, ενώ υπάρχει και ένσημο ΕΛ.ΑΣ. 0,50 ευρώ. Η πληρωμή γίνεται ψηφιακά, με κάρτα ή web banking, αλλά και μέσω τραπεζών ή ΕΛΤΑ.
Για τη φωτογραφία υπάρχουν δύο δρόμοι. Ή φωτογραφίζεσαι απευθείας στην υπηρεσία έκδοσης ή πηγαίνεις σε πιστοποιημένο φωτογράφο. Εκείνος ανεβάζει τη φωτογραφία στο myPhoto του gov.gr και σου δίνει τον κωδικάριθμο, τον οποίο συσχετίζεις με το ΑΦΜ σου ώστε να τον αντλήσει η υπηρεσία.
Τι έχει και τι δεν έχει η νέα ταυτότητα
Η νέα ταυτότητα είναι πλέον τύπου πιστωτικής κάρτας, από πολυανθρακικό υλικό, με μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη, ψηφιακή φωτογραφία, δύο δακτυλικά αποτυπώματα, στοιχεία γονέων, δήμο εγγραφής, αριθμό δημοτολογίου και πλέον χώρο για τον Προσωπικό Αριθμό.
Τι δεν έχει; Δεν έχει GPS, δεν έχει σύστημα γεωεντοπισμού, δεν έχει πρόσβαση στα ιατρικά μας δεδομένα, δεν περιλαμβάνει τον ΑΜΚΑ ούτε εξωτερικά ούτε αποθηκευμένο εσωτερικά, και η ομάδα αίματος αναγράφεται μόνο αν το ζητήσει ο πολίτης με σχετική βεβαίωση. Επίσης, δεν αναγράφονται πληροφορίες θρησκευτικού ενδιαφέροντος.
Το θέμα με τα λατινικά γράμματα
Πολύ σημαντικό: αν το όνομα ή το επώνυμο στη λατινική απόδοση της νέας ταυτότητας βγαίνει διαφορετικά από αυτό που έχει ήδη γραφτεί στο διαβατήριο, υπάρχει τρόπος συστοίχισης. Κανονικά εφαρμόζεται το πρότυπο ΕΛΟΤ 743. Αν όμως ο πολίτης θέλει διαφορετική απόδοση, πρέπει να επιδείξει ταξιδιωτικό ή άλλο επίσημο έγγραφο, ημεδαπής ή αλλοδαπής αρχής, από το οποίο να προκύπτει η προηγούμενη λατινική γραφή. Υπογράφεται και σχετική υπεύθυνη δήλωση.
Η 3η Αυγούστου και οι συνέπειες
Η κρίσιμη ημερομηνία είναι η 3η Αυγούστου 2026. Από τότε οι παλιές ταυτότητες που δεν διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη δεν θα ισχύουν ως ταξιδιωτικά έγγραφα για μετακινήσεις εκτός Ελλάδας, ιδίως εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όποιος δεν έχει βγάλει νέα ταυτότητα, θα μπορεί να ταξιδέψει μόνο με διαβατήριο.
Για τις συναλλαγές εντός Ελλάδας υπάρχει μεταβατική πρόβλεψη: παλαιού τύπου δελτία στα οποία το ονοματεπώνυμο αναγράφεται και με λατινικούς χαρακτήρες γίνονται δεκτά για συγκεκριμένες διαδικασίες εξ αποστάσεως ταυτοποίησης έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2027.
Πρόστιμο, πάντως, δεν προκύπτει ως γενική κύρωση για όποιον δεν έχει αλλάξει ακόμη την ταυτότητά του. Η «ποινή» είναι πρακτική: δεν θα μπορείς να τη χρησιμοποιήσεις ως ταξιδιωτικό έγγραφο μετά τις 3 Αυγούστου 2026 και, όσο πλησιάζουν οι ημερομηνίες, θα δυσκολεύεσαι να βρεις ραντεβού.
Άρα η συμβουλή είναι απλή: μην περιμένουμε όλοι τον τελευταίο μήνα. Η διαδικασία είναι εύκολη. Το κράτος, σε αυτή την περίπτωση, έχει φτιάξει μια πλατφόρμα που λειτουργεί. Το θέμα είναι αν εμείς θα σταματήσουμε να λειτουργούμε με το γνωστό ελληνικό «άστο για αύριο».
