Στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς πανηγυρίζουμε απολυτήρια, βαθμούς, επιτυχίες και Πανελλαδικές. Όμως το μεγάλο ερώτημα είναι άλλο: από τι σχολείο βγαίνουν σήμερα τα παιδιά; Και με τι εφόδια μπαίνουν στην πραγματική ζωή;
Η αποφοίτηση δεν είναι απλώς μια τελετή με λουλούδια, φωτογραφίες και συγκίνηση στην αυλή. Είναι η στιγμή που το παιδί περνά από την προστατευμένη καθημερινότητα του σχολείου σε έναν κόσμο πολύ πιο απαιτητικό, πιο γρήγορο, πιο σκληρό και πολύ πιο ψηφιακό.
Το σχολείο, όσο κι αν προσπαθεί, δεν μπορεί πια να μετριέται μόνο με ύλη, εξετάσεις και βαθμούς. Πρέπει να μετριέται και με κάτι βαθύτερο: αν έμαθε στο παιδί να σκέφτεται, να συγκεντρώνεται, να αμφισβητεί, να προστατεύει τον εαυτό του, να σέβεται τον άλλον.
Τα κινητά στα σχολεία αποκάλυψαν ένα πρόβλημα που δεν λύνεται με μια απλή εντολή «βάλ’ το στην τσάντα». Οι χιλιάδες αποβολές για χρήση κινητού δείχνουν ότι η συσκευή δεν είναι πια αντικείμενο. Είναι συνήθεια, εξάρτηση, κοινωνική γλώσσα, τρόπος επιβεβαίωσης. Και πολλές φορές, χώρος όπου γεννιέται η βία, η διαπόμπευση, το bullying.
Την ίδια ώρα, οι μαθητές των Πανελλαδικών δεν διαβάζουν πια μόνο με βιβλίο και τετράδιο. Διαβάζουν με YouTube, TikTok, reels, «study influencers», μικρά βίντεο που υπόσχονται γρήγορη κατανόηση και εύκολες λύσεις. Μπορεί να βοηθήσουν. Μπορεί και να παραπλανήσουν. Γιατί άλλο βλέπω μια εξήγηση σε 60 δευτερόλεπτα και άλλο μπορώ να αναπτύξω μια σκέψη, να λύσω μια άσκηση, να σταθώ μόνος μου απέναντι στην πίεση.
Εδώ βρίσκεται το μεγάλο στοίχημα της αποφοίτησης. Όχι να φύγει το παιδί από το σχολείο έχοντας απλώς περάσει τάξεις. Αλλά να φύγει έχοντας μάθει να διαχειρίζεται χρόνο, προσοχή, πληροφορία, αποτυχία, θυμό, επιθυμία, μοναξιά.
Οι γονείς δεν μπορούν να απαιτούν από το σχολείο να κάνει μόνο του αυτή τη δουλειά. Το κινητό μπαίνει στο σπίτι πριν μπει στην τάξη. Οι κανόνες αρχίζουν από την οικογένεια πριν καταλήξουν στον διευθυντή.
Αν, λοιπόν, θέλουμε να μιλήσουμε σοβαρά για τα παιδιά που αποφοιτούν, ας μην κοιτάμε μόνο το απολυτήριο. Ας κοιτάμε αν φεύγουν από το σχολείο πιο ελεύθερα ή απλώς πιο συνδεδεμένα.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να αποφοιτήσουν από μια τάξη. Είναι να μη μείνουν αιχμάλωτα μιας οθόνης.