Μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες του ελληνικού ποδοσφαίρου γράφτηκε τον Οκτώβριο του 1959 στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Ο Θοδωρής Ιωάννου, μόλις 20 ετών, ποδοσφαιριστής του Εθνικού Πειραιώς, τραυματίστηκε θανάσιμα σε μια αγωνιστική φάση. Η ιστορική έρευνα, ωστόσο, δείχνει ότι δεν ήταν ο πρώτος Έλληνας ποδοσφαιριστής που έχασε τη ζωή του εξαιτίας ατυχήματος μέσα σε αγώνα.
Η μοιραία σύγκρουση στη Λεωφόρο
Στις 4 Οκτωβρίου 1959 ο Παναθηναϊκός αντιμετώπιζε τον Εθνικό σε φιλικό στη Λεωφόρο, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της πρώτης διοργάνωσης της Α΄ Εθνικής. Ο Ιωάννου χρησιμοποιήθηκε εκείνη την ημέρα σε προωθημένο ρόλο.
Στο 14ο λεπτό διεκδίκησε την μπάλα από τον τερματοφύλακα του Παναθηναϊκού Μιχάλη Βουτσαρά. Οι δύο παίκτες συγκρούστηκαν σφοδρά και ο Ιωάννου σωριάστηκε αναίσθητος. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και περίπου είκοσι ώρες αργότερα άφησε την τελευταία του πνοή, έπειτα από βαρύτατο τραυματισμό στο κεφάλι.
Οι συνθήκες αντιμετώπισης ενός τόσο σοβαρού τραυματισμού ήταν τότε εντελώς διαφορετικές από τις σημερινές. Ιστορικές αναφορές σημειώνουν ότι δεν υπήρχε στο γήπεδο η σημερινή οργανωμένη ιατρική υποστήριξη και άμεση διακομιδή που θεωρείται πλέον απαραίτητη.
Δεν ήταν ο πρώτος – η τραγωδία του 1938
Είκοσι ένα χρόνια νωρίτερα είχε σημειωθεί άλλη τραγωδία στη Λεωφόρο. Ο Λύσανδρος Δικαιόπουλος του Παναθηναϊκού συγκρούστηκε στον αέρα με τον Τρύφωνα Τζανετή της ΑΕΚ κατά τη διάρκεια αγώνα. Έπεσε άσχημα και χτύπησε στο πίσω μέρος του κεφαλιού.
Υπέστη σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση και πέθανε περίπου δύο ημέρες αργότερα, στις 3 Μαΐου 1938. Υπάρχουν επίσης ιστορικές καταγραφές για ακόμη παλαιότερο θανατηφόρο περιστατικό, το 1932, με τον 17χρονο τερματοφύλακα του Απόλλωνα Πατρών Γιάννη Φωτίου. Επομένως, ο Ιωάννου δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ο πρώτος ποδοσφαιριστής που πέθανε εξαιτίας αγωνιστικού ατυχήματος στην Ελλάδα.
Η Σκωτία είχε θρηνήσει τον Τζον Τόμσον
Από τις γνωστότερες ανάλογες τραγωδίες του παγκόσμιου ποδοσφαίρου είναι εκείνη του Τζον Τόμσον, του 22χρονου τερματοφύλακα της Σέλτικ και της Εθνικής Σκωτίας.
Στις 5 Σεπτεμβρίου 1931, στο ντέρμπι Ρέιντζερς–Σέλτικ στο Άιμπροξ, βούτηξε στα πόδια του επιθετικού Σαμ Ίνγκλις για να αποκρούσει. Το κεφάλι του συγκρούστηκε με το γόνατο του αντιπάλου του. Ο Τόμσον τραυματίστηκε βαρύτατα και πέθανε αργότερα στο νοσοκομείο.
Οι θανατηφόρες συγκρούσεις δεν σταμάτησαν
Ανάλογα περιστατικά καταγράφηκαν και δεκαετίες αργότερα. Το 2004 ο διεθνής τερματοφύλακας της Γουατεμάλας Ντάνι Ορτίς τραυματίστηκε σοβαρά σε σύγκρουση με αντίπαλο κατά τη διάρκεια αγώνα και πέθανε αργότερα στο νοσοκομείο.
Την ίδια χρονιά ο Βραζιλιάνος Κριστιάνο Τζούνιορ, που αγωνιζόταν στην Ινδία, συγκρούστηκε με αντίπαλο τερματοφύλακα ενώ σημείωνε γκολ στον τελικό του Federation Cup. Λίγο αργότερα κατέρρευσε και πέθανε.
Θάνατος ακόμη και σε πανηγυρισμό
Μία από τις πλέον ασυνήθιστες τραγωδίες συνέβη στην Ινδία το 2014. Ο 23χρονος Πίτερ Μπιακσανγκζουάλα πέτυχε γκολ και επιχείρησε τούμπες για να πανηγυρίσει. Προσγειώθηκε άσχημα και τραυματίστηκε σοβαρά στη σπονδυλική στήλη. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, αλλά πέθανε λίγες ημέρες αργότερα.
Άλλη κατηγορία οι αιφνίδιοι θάνατοι από καρδιά
Τα αγωνιστικά ατυχήματα πρέπει να διαχωρίζονται από τις περιπτώσεις ποδοσφαιριστών που κατέρρευσαν στο γήπεδο εξαιτίας καρδιακού ή άλλου παθολογικού προβλήματος. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν γνωστές περιπτώσεις όπως ο Καμερουνέζος Μαρκ-Βιβιέν Φοέ το 2003, ο Ούγγρος Μίκλος Φέχερ το 2004 και ο Ισπανός Αντόνιο Πουέρτα το 2007. Οι θάνατοί τους δεν προκλήθηκαν από αγωνιστική σύγκρουση.
Από τις παλιές συνθήκες στα σύγχρονα ιατρικά πρωτόκολλα
Η ιστορία του Θοδωρή Ιωάννου δείχνει πόσο διαφορετικές ήταν οι συνθήκες στο ποδόσφαιρο πριν από σχεδόν επτά δεκαετίες. Σήμερα η παρουσία οργανωμένης ιατρικής ομάδας, μέσων πρώτων βοηθειών και δυνατότητας άμεσης διακομιδής αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της ασφάλειας ενός αγώνα.
Ο Ιωάννου έφυγε στα 20 του χρόνια. Η κηδεία του στον Πειραιά εξελίχθηκε σε μεγάλη εκδήλωση πένθους. Η ιστορία του παραμένει μια σκληρή υπενθύμιση ότι μια φαινομενικά συνηθισμένη διεκδίκηση της μπάλας μπορεί, σε σπάνιες περιπτώσεις, να μετατραπεί σε τραγωδία.
Πηγές: Celtic FC, BBC Sport και ιστορικές δημοσιεύσεις για τα περιστατικά.