Σήμερα η HuffPost έχει ένα ρεπορτάζ που αφορά τις γυναικοκτονίες. Αξίζει να διαβαστεί. Οι αριθμοί είναι συγκλονιστικοί όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά κυρίως στον πλανήτη. Στην πατρίδα μας 106 γυναίκες σε έξι χρόνια. Στον πλανήτη 83.000 γυναίκες σε ένα χρόνο με βάση τα στοιχεία του ΟΗΕ. Και αυτές είναι οι δηλωμένες δολοφονίες. Στο ίδιο ρεπορτάζ αναφέρονται, χώρες, ηλικίες και πού έχει επισημοποιηθεί ο όρος γυναικοκτονία. Και στην Ευρώπη και στο εξωτερικό. Την ώρα που εδώ και λίγα χρόνια έχει ανοίξει και εδώ η κουβέντα για να μπει στο Ποινικό Δίκαιο ο σχετικός όρος.
Είναι αλήθεια ότι για την τετελεσμένη ανθρωποκτονία από πρόθεση ο Ποινικός Κώδικας στην Ελλάδα προβλέπει ήδη τη μέγιστη ποινή. Άρα η αναγνώριση της γυναικοκτονίας δεν θα σήμαινε απαραιτήτως «περισσότερα χρόνια φυλακής» σε μια υπόθεση όπου το ανώτατο όριο υπάρχει ήδη.
Όμως το ποινικό δίκαιο δεν είναι μόνο αριθμητική ποινών. Είναι και περιγραφή του εγκλήματος. Είναι τρόπος με τον οποίο η Πολιτεία αναγνωρίζει ένα μοτίβο, το καταγράφει, το ερευνά, το αποδεικνύει, το αποτρέπει.
Η νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας θα μπορούσε να προσφέρει πέντε πράγματα:
Πρώτον, ακριβέστερη στατιστική καταγραφή. Σήμερα μετράμε με διαφορετικούς ορισμούς: άλλοτε τις δολοφονίες από συντρόφους, άλλοτε τις δολοφονίες μέσα στην οικογένεια, άλλοτε ευρύτερα όλες τις ανθρωποκτονίες γυναικών με έμφυλο κίνητρο. Έτσι δημιουργούνται αποκλίσεις ανάμεσα στα επίσημα στοιχεία και τις καταγραφές παρατηρητηρίων.
Δεύτερον, ερευνητικό και ανακριτικό πρωτόκολλο. Όταν μια γυναίκα δολοφονείται από σύντροφο ή πρώην σύντροφο, η έρευνα θα πρέπει από την πρώτη στιγμή να εξετάζει ιστορικό κακοποίησης, απειλές, καταγγελίες, απομόνωση, οικονομικό ή ψυχολογικό έλεγχο, προηγούμενες απόπειρες.
Τρίτον, καλύτερη προστασία πριν από το έγκλημα. Αν αναγνωριστεί το μοτίβο, η αστυνομία, η εισαγγελία και οι κοινωνικές υπηρεσίες μπορούν να αξιολογούν σοβαρότερα τον κίνδυνο, ιδίως όταν υπάρχει χωρισμός, καταγγελία ή παραβίαση περιοριστικών μέτρων.
Τέταρτον, ειδική αντιμετώπιση στις απόπειρες και στα συναφή εγκλήματα. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τις γυναίκες που δολοφονήθηκαν. Αφορά και όσες επέζησαν από απόπειρες, απειλές, βαριά σωματική βλάβη, παρακολούθηση, καταδίωξη, εκδικητική βία.
Πέμπτον, κοινωνικό μήνυμα. Το κράτος, ονομάζοντας το φαινόμενο, λέει ότι δεν πρόκειται για «οικογενειακή τραγωδία», ούτε για «έγκλημα πάθους», ούτε για «κακιά στιγμή». Πρόκειται για έμφυλη θανατηφόρα βία.
Υπάρχει βεβαίως και ο αντίλογος: ότι η υπερβολική εξειδίκευση μπορεί να θολώσει την ενότητα της προστασίας της ανθρώπινης ζωής. Ότι μπορεί να δημιουργήσει αποδεικτικές δυσκολίες ως προς το έμφυλο κίνητρο. Ότι ο Ποινικός Κώδικας δεν πρέπει να γράφεται με όρους συμβολικής πολιτικής. Αλλά και αυτός ο αντίλογος δεν μπορεί να ακυρώνει το πραγματικό ερώτημα: όταν το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται δεκάδες φορές, πόσο ουδέτερο είναι τελικά να κάνουμε ότι δεν το βλέπουμε;
