Ο Βασίλειος Τσιαβαλιάρης γεννήθηκε το 1912 στην Πιαλεία Τρικάλων, στις παρυφές του Κόζιακα. Γιος του Ιωάννη και της Αγορίτσας, μεγάλωσε σε αγροτική οικογένεια και υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία τη δεκαετία του 1930. Είχε παντρευτεί και είχε αποκτήσει τρία παιδιά: τον Νίκο, τον Γιώργο και την Αλεξάνδρα.
Το καλοκαίρι του 1940 κλήθηκε ξανά στα όπλα, καθώς η ένταση με τη φασιστική Ιταλία κλιμακωνόταν. Βρέθηκε στο 51ο Σύνταγμα Πεζικού, στο Απόσπασμα Πίνδου υπό τον συνταγματάρχη Κωνσταντίνο Δαβάκη. Ως σκοπευτής πολυβόλου ανέλαβε υπηρεσία στο 21ο φυλάκιο, στο ύψωμα Γκόλιο κοντά στην Πυρσόγιαννη.
Οι πρώτες βολές πριν από το ξημέρωμα
Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, ενώ το ιταλικό τελεσίγραφο δεν είχε ακόμη εκπνεύσει, τα ελληνικά φυλάκια δέχθηκαν πυρά. Οι περισσότερες αφηγήσεις τοποθετούν τον θανάσιμο τραυματισμό του Τσιαβαλιάρη γύρω στις 5 το πρωί. Οι πηγές δεν συμφωνούν απόλυτα ως προς το βλήμα: ορισμένες αναφέρουν σφαίρα, ενώ μαρτυρίες συμπολεμιστών και ιστορικές αφηγήσεις κάνουν λόγο για θραύσμα όλμου.
Σύμφωνα με την αφήγηση του συγχωριανού του Χρήστου Γιαννιού, που υπηρετούσε στην ίδια μονάδα, ο Τσιαβαλιάρης βρισκόταν μπροστά στο φυλάκιο όταν άρχισε ο βομβαρδισμός. Η είδηση του θανάτου του έφθασε στους συναδέλφους του λίγη ώρα αργότερα. Στην τοπική προφορική παράδοση διασώζεται ως τελευταία του φράση η αγωνία για τα παιδιά του: «Πάν’ τα παιδούλια μ’».
Ένα όνομα πίσω από την εθνική επέτειο
Ο Τσιαβαλιάρης καταγράφεται ευρέως ως ο πρώτος Έλληνας στρατιωτικός που σκοτώθηκε στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο. Η ιστορία του υπενθυμίζει ότι η 28η Οκτωβρίου δεν ήταν μόνο το τελεσίγραφο, η επιστράτευση και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις. Ήταν και η απότομη διακοπή χιλιάδων προσωπικών ιστοριών: άνθρωποι που άφησαν πίσω σπίτια, γονείς, συζύγους και παιδιά.
Η μνήμη στην ιδιαίτερη πατρίδα του
Στην Πιαλεία έχει ανεγερθεί ανδριάντας προς τιμήν του, ενώ οι τοπικές εκδηλώσεις «Τσιαβαλιάρεια» διατηρούν ζωντανή τη μνήμη του και τιμούν τους μαχητές του 1940–1941. Ο πρώτος νεκρός του μετώπου δεν ήταν ένα αφηρημένο σύμβολο: ήταν ένας νέος άνθρωπος που δεν πρόλαβε να δει τα παιδιά του να μεγαλώνουν.
Πηγές τεκμηρίωσης: Δήμος Πύλης (dimospylis.gr), ΑΠΕ-ΜΠΕ