Το στρες δεν επηρεάζει μόνο την ψυχολογία μας, αλλά και τη λειτουργία συνολικά του οργανισμού. Όταν ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται μια απειλή, ενεργοποιεί έναν μηχανισμό «συναγερμού» που οδηγεί στην έκκριση ορμονών, όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη.
Σε μια πραγματικά επικίνδυνη κατάσταση, αυτή η αντίδραση είναι ζωτικής σημασίας: Αυξάνει τους παλμούς της καρδιάς, την αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, ώστε το σώμα να έχει άμεσα διαθέσιμη ενέργεια για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτή η κατάσταση συναγερμού παραμένει ενεργή για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μήπως αυτό μας θυμίζει κάτι σε σχέση με τις απαιτήσεις του σύγχρονου τρόπου ζωής;
Από βιολογική άποψη, ο φόρτος εργασίας και η πίεση στη δουλειά, τυχόν οικονομικά προβλήματα ή μια οικογενειακή κρίση μπορούν να ενεργοποιήσουν τον ίδιο μηχανισμό «μάχης ή φυγής» (fight or flight) που κάποτε βοηθούσε τον άνθρωπο να επιβιώσει απέναντι σε έναν άμεσο φυσικό κίνδυνο. Όταν αυτή η αντίδραση ενεργοποιείται καθημερινά και για μεγάλα χρονικά διαστήματα, παύει να είναι προστατευτική και μετατρέπεται σε παράγοντα που επιβαρύνει την υγεία.
Η παρατεταμένη έκθεση στην κορτιζόλη διαταράσσει τη φυσιολογική λειτουργία πολλών συστημάτων του οργανισμού. Το ανοσοποιητικό εξασθενεί, επειδή η κορτιζόλη περιορίζει την αποτελεσματικότητα της ανοσολογικής απόκρισης, ενώ παράλληλα επιβραδύνονται λειτουργίες που δεν θεωρούνται άμεσα απαραίτητες για την επιβίωση, όπως η πέψη, η αναπαραγωγή και ορισμένες διαδικασίες ανάπτυξης και επιδιόρθωσης των ιστών
Κι όμως: Το γέλιο ίσως αποδειχθεί ιδιαίτερα ωφέλιμα στην αντιμετώπιση του στρες. Είτε γελάμε δυνατά με μια κωμική σειρά στην τηλεόραση είτε χαμογελάμε βλέποντας ένα αστείο meme, το γέλιο κάνει καλό στην υγεία. Αποτελεί έναν εξαιρετικό τρόπο να μειώσουμε το στρες. Δεν αποτελεί πανάκεια, ωστόσο όλο και περισσότερες επιστημονικές μελέτες αναδεικνύουν τα πολλαπλά οφέλη του γέλιου.
Τα άμεσα οφέλη
Το δυνατό, αυθεντικό γέλιο έχει άμεσα οφέλη για τον οργανισμό. Όταν αρχίζουμε να γελάμε, δεν αλλάζει μόνο η διάθεση μας. Το γέλιο προκαλεί και πραγματικές σωματικές αλλαγές.
Ενεργοποιεί πολλά όργανα του σώματος. Μας κάνει να εισπνέουμε αέρα πλούσιο σε οξυγόνο, διεγείροντας την καρδιά, τους πνεύμονες και τους μύες. Παράλληλα, ενισχύει την παραγωγή ενδορφινών, των χημικών ουσιών που εκκρίνει ο εγκέφαλος και συμβάλλουν στην αίσθηση ευεξίας.
Ενεργοποιεί και στη συνέχεια εκτονώνει την αντίδραση του οργανισμού στο στρες. Ένα παρατεταμένο, αυθόρμητο γέλιο ενεργοποιεί αρχικά την αντίδραση του οργανισμού στο στρες και αμέσως μετά συμβάλλει στην εκτόνωσή του. Μπορεί επίσης να αυξήσει προσωρινά και στη συνέχεια να μειώσει τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση. Το αποτέλεσμα είναι να αισθανόμαστε καλύτερα και πιο χαλαροί.
Ανακουφίζει από την ένταση. Το γέλιο μπορεί ακόμη να βελτιώσει την κυκλοφορία του αίματος και να βοηθήσει τους μύες να χαλαρώσουν. Και τα δύο συμβάλλουν στη μείωση ορισμένων από τα σωματικά συμπτώματα του στρες.
Τα μακροπρόθεσμα οφέλη
Τα οφέλη του γέλιου δεν περιορίζονται στη στιγμή. Ενισχύει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Το γέλιο μπορεί να μειώσει τα επίπεδα των ορμονών του στρες, όπως η κορτιζόλη, οι οποίες αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Παράλληλα, αυξάνει τη δραστηριότητα ορισμένων ανοσοκυττάρων που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των λοιμώξεων.
Ανακουφίζει από τον πόνο. Το γέλιο μπορεί να μειώσει την αίσθηση του πόνου, καθώς ωθεί τον οργανισμό να παράγει τις δικές του φυσικές αναλγητικές ουσίες. Επιπλέον, αποσπά την προσοχή από το αίσθημα δυσφορίας.
Ενισχύει την προσωπική ικανοποίηση. Το γέλιο μπορεί να σας βοηθήσει να αντιμετωπίζετε πιο αποτελεσματικά τις δύσκολες καταστάσεις. Παράλληλα, διευκολύνει την επικοινωνία και την επαφή με τους άλλους.
Βελτιώνει τη διάθεση. Πολλοί άνθρωποι εμφανίζουν κατάθλιψη, ορισμένες φορές ως συνέπεια χρόνιων προβλημάτων υγείας. Το γέλιο μπορεί να συμβάλει στη μείωση του στρες, των συμπτωμάτων της κατάθλιψης και του άγχους. Μπορεί επίσης να μας κάνει να αισθανθούμε πιο ευτυχισμένοι και να ενισχύσει την αυτοεκτίμησή μας.
Το γέλιο είναι το καλύτερο φάρμακο
Το χιούμορ είναι μια δεξιότητα που μπορεί να καλλιεργηθεί. Στην πραγματικότητα, η ανάπτυξη ή η βελτίωση της αίσθησης του χιούμορ μπορεί να είναι πιο εύκολη απ’ όσο φανταζόμαστε.
Ας προσπαθήσουμε να αντιμετωπίζουμε με χιούμορ ακόμη και τις δικές σας καταστάσεις. Με τον καιρό, αυτό μπορεί να μας βοηθήσει να μειώσουμε το στρες. Επίσης, ο χρόνος με φίλους που μας κάνουν να γελάμε είναι πολύτιμος.
Με πληροφορίες από Mayo Clinic