Στις 9 Οκτωβρίου 1967 πέθανε στη Νέα Υόρκη ο Γιόζεφ Χουμπέρτους Πιλάτες, ο Γερμανός γυμναστής που δημιούργησε μία μέθοδο άσκησης η οποία, περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε γυμναστήρια και εξειδικευμένα στούντιο σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το όνομά του έγινε τελικά συνώνυμο μιας ολόκληρης φιλοσοφίας άσκησης. Το Pilates δεν βασίζεται στην άρση μεγάλων βαρών ούτε στις εκρηκτικές κινήσεις. Στηρίζεται στον έλεγχο, στην ακρίβεια, στη σωστή αναπνοή, στη συγκέντρωση και στην ποιότητα της κίνησης. Και παρά τη συχνή εντύπωση ότι πρόκειται για «ήπια γυμναστική», ένα σωστά εκτελεσμένο πρόγραμμα μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαιτητικό.
Τι ακριβώς γυμνάζει το Pilates
Η μεγάλη έμφαση δίνεται στον κορμό, αυτό που ο ίδιος ο Πιλάτες θεωρούσε το κέντρο δύναμης του σώματος. Οι ασκήσεις ενεργοποιούν τους κοιλιακούς και ιδιαίτερα τους βαθύτερους κοιλιακούς μυς, τους μυς της μέσης και της πλάτης, τους γλουτούς και τους μυς γύρω από τη λεκάνη.
Ταυτόχρονα δουλεύουν τα πόδια, οι μηροί, οι ώμοι και τα χέρια. Επομένως, το Pilates δεν είναι απλώς «γυμναστική για κοιλιακούς». Είναι άσκηση ολόκληρου του σώματος. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι επιδιώκει να εκπαιδεύσει τους μυς να συνεργάζονται σωστά και όχι απλώς να αυξήσει τη δύναμη ενός μεμονωμένου μυ.
Τι προσφέρει στο σώμα
Με συστηματική εξάσκηση, το Pilates μπορεί να βελτιώσει τη μυϊκή δύναμη και αντοχή, την ευλυγισία, την ισορροπία, τον συντονισμό των κινήσεων και τη σταθερότητα του κορμού.
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα οφέλη του είναι η καλύτερη επίγνωση της στάσης του σώματος. Ο ασκούμενος μαθαίνει να αντιλαμβάνεται πώς κάθεται, πώς στέκεται και πώς κινείται. Γι’ αυτό και η μέθοδος έχει αποκτήσει ιδιαίτερη δημοτικότητα στη σύγχρονη εποχή, όταν εκατομμύρια άνθρωποι περνούν πολλές ώρες καθισμένοι μπροστά σε έναν υπολογιστή.
Το Pilates μπορεί επίσης να αποτελέσει μέρος προγράμματος αποκατάστασης σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά όταν υπάρχει τραυματισμός ή πάθηση οι ασκήσεις πρέπει να επιλέγονται από κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία και με τις αναγκαίες ιατρικές οδηγίες.
Mat ή Reformer;
Το Mat Pilates γίνεται κυρίως πάνω σε ειδικό στρώμα. Το βάρος του ίδιου του σώματος χρησιμοποιείται ως αντίσταση, ενώ μπορούν να προστεθούν λάστιχα, μπάλες ή άλλα μικρά βοηθήματα.
Το Reformer Pilates πραγματοποιείται στο χαρακτηριστικό μηχάνημα με κινούμενη πλατφόρμα, ελατήρια, ιμάντες και τροχαλίες. Τα ελατήρια δημιουργούν αντίσταση, αλλά μπορούν ταυτόχρονα να βοηθήσουν στην εκτέλεση μιας κίνησης. Το Reformer επιτρέπει μεγάλο αριθμό διαφορετικών ασκήσεων και προσαρμογών ανάλογα με τη φυσική κατάσταση και τις ανάγκες κάθε ανθρώπου.
Είναι αερόβια γυμναστική;
Κατά κανόνα όχι. Το κλασικό Pilates δεν αντικαθιστά πλήρως δραστηριότητες όπως το γρήγορο περπάτημα, το τρέξιμο, το ποδήλατο ή το κολύμπι όταν ο στόχος είναι η αερόβια φυσική κατάσταση. Ούτε αποτελεί από μόνο του «μαγική» μέθοδο αδυνατίσματος.
Μπορεί όμως να αποτελέσει σημαντικό τμήμα ενός ολοκληρωμένου προγράμματος άσκησης, μαζί με αερόβια δραστηριότητα και, ανάλογα με τις ανάγκες του ασκουμένου, προπόνηση δύναμης.
Από ένα ασθενικό παιδί σε δημιουργό μιας νέας μεθόδου
Ο Γιόζεφ Πιλάτες γεννήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 1883 στο Μένχενγκλαντμπαχ της Γερμανίας. Από νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με τη φυσική κατάσταση και μελέτησε διαφορετικές μορφές άσκησης.
Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου βρέθηκε στη Βρετανία και ως Γερμανός υπήκοος κρατήθηκε σε στρατόπεδο εγκλεισμού. Εκεί συνέχισε να αναπτύσσει τις ιδέες του για την άσκηση και την ενδυνάμωση. Αργότερα εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες μαζί με τη σύζυγό του Κλάρα και άνοιξαν στούντιο στη Νέα Υόρκη.
Η γειτνίαση του στούντιο με χώρους όπου κινούνταν χορευτές και καλλιτέχνες βοήθησε σημαντικά στην εξάπλωση της μεθόδου. Χορευτές στράφηκαν σε αυτή για ενδυνάμωση, έλεγχο του σώματος και αποκατάσταση από τραυματισμούς.
Ο ίδιος δεν την ονόμαζε Pilates
Ο δημιουργός της μεθόδου δεν την αποκαλούσε «Pilates». Την ονόμαζε Contrology, δηλαδή μια μέθοδο όπου το μυαλό ελέγχει συνειδητά το σώμα και τις κινήσεις του.
Η φιλοσοφία του στηριζόταν σε βασικές αρχές που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τη μέθοδο: συγκέντρωση, έλεγχος, ακρίβεια, σωστή αναπνοή και ομαλή ροή της κίνησης. Μετά τον θάνατό του, η μέθοδος έγινε διεθνώς γνωστή με το επώνυμό του.
Ποιοι μπορούν να κάνουν Pilates
Ένα από τα πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι η δυνατότητα προσαρμογής της. Μπορούν να ασκηθούν νέοι άνθρωποι, μεγαλύτερες ηλικίες, αρχάριοι αλλά και πολύ καλά γυμνασμένοι αθλητές.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε άσκηση είναι κατάλληλη για όλους. Άνθρωποι με σοβαρά μυοσκελετικά προβλήματα, πρόσφατους τραυματισμούς ή χειρουργικές επεμβάσεις, προβλήματα οστεοπόρωσης ή άλλες παθήσεις χρειάζονται εξατομικευμένη καθοδήγηση και, όπου απαιτείται, προηγούμενη συμβουλή γιατρού ή φυσικοθεραπευτή. Η σωστή τεχνική είναι καθοριστική.
Μια κληρονομιά που επέζησε του δημιουργού της
Ο Γιόζεφ Πιλάτες πέθανε στη Νέα Υόρκη στις 9 Οκτωβρίου 1967, σε ηλικία 83 ετών. Δεν μπορούσε πιθανότατα να φανταστεί την παγκόσμια διάδοση που θα γνώριζε η μέθοδός του.
Από τα μικρά στούντιο μέχρι τις μεγάλες αλυσίδες γυμναστηρίων και από τους επαγγελματίες χορευτές μέχρι ανθρώπους που απλώς θέλουν ένα δυνατότερο και πιο λειτουργικό σώμα, το Pilates έχει γίνει μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες μορφές άσκησης διεθνώς.
Και ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία της ιδέας του βρίσκεται σε κάτι εξαιρετικά απλό: δεν ζητά απλώς από το σώμα να κινηθεί. Ζητά από τον άνθρωπο να γνωρίζει πώς κινείται.
