Νέα έρευνα που δείχνει ότι η ενασχόληση με τις τέχνες και τον πολιτισμό μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης σχεδόν όσο και η σωματική άσκηση παρουσιάζει σε άρθρο του το Cnn Health.
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει, οι επιστήμονες από το University College London (UCL) μελέτησαν περισσότερα από 3.500 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο και ανέλυσαν στοιχεία από επτά διαφορετικά «ρολόγια γήρανσης». Αυτά τα εργαλεία χρησιμοποιούνται για να μετρούν τη βιολογική ηλικία ενός ανθρώπου, δηλαδή πόσο «γερασμένο» είναι πραγματικά το σώμα του, ανεξάρτητα από την ηλικία που γράφει η ταυτότητά του.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Innovation in Ageing και έδειξε ότι δύο πράγματα παίζουν σημαντικό ρόλο: πόσο συχνά κάποιος συμμετέχει σε καλλιτεχνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, αλλά και πόσα διαφορετικά είδη δραστηριοτήτων κάνει. Με άλλα λόγια, όσο πιο συχνά κάποιος ασχολείται με την τέχνη και όσο μεγαλύτερη ποικιλία δραστηριοτήτων έχει, τόσο πιο πιθανό είναι να επιβραδύνει τη διαδικασία της γήρανσης.
Η βασική συγγραφέας της μελέτης, Feifei Bu, εξήγησε ότι τα αποτελέσματα δεν ήταν εντελώς απρόσμενα. Προηγούμενες έρευνες είχαν ήδη δείξει ότι η συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες συνδέεται με καλύτερη υγεία, λιγότερη κατάθλιψη, καλύτερη λειτουργία του εγκεφάλου και ακόμη και χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου. Ωστόσο, αυτή είναι η πρώτη φορά που εξετάστηκε άμεσα η σχέση της τέχνης με τη βιολογική γήρανση.
Σύμφωνα με τη Bu, οι τέχνες επηρεάζουν την υγεία μέσω πολλών διαφορετικών μηχανισμών. Η αισθητική εμπειρία, η συναισθηματική έκφραση, η σωματική και αισθητηριακή διέγερση, αλλά και η κοινωνική επαφή που συχνά συνοδεύει τέτοιες δραστηριότητες, μπορούν να επηρεάσουν θετικά τον οργανισμό. Οι άνθρωποι μπορεί να συμμετέχουν σε δραστηριότητες όπως μουσική, θέατρο, ζωγραφική, χορός, επισκέψεις σε μουσεία ή συναυλίες, και όλες αυτές οι εμπειρίες φαίνεται να έχουν οφέλη.
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα της μελέτης ήταν ότι τα αποτελέσματα της καλλιτεχνικής συμμετοχής ήταν παρόμοια σε μέγεθος με τα οφέλη της σωματικής άσκησης. Αυτό σημαίνει ότι η επίδραση της τέχνης στην επιβράδυνση της γήρανσης μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με τη γυμναστική ή άλλες μορφές φυσικής δραστηριότητας. Τα θετικά αποτελέσματα ήταν πιο έντονα σε άτομα ηλικίας 40 ετών και άνω.
Οι ερευνητές φρόντισαν επίσης να λάβουν υπόψη άλλους παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την υγεία, όπως το εισόδημα και οι κοινωνικές συνθήκες. Έτσι, προσπάθησαν να διασφαλίσουν ότι τα αποτελέσματα σχετίζονται πραγματικά με τη συμμετοχή στις τέχνες και όχι με άλλες διαφορές ανάμεσα στους ανθρώπους.
Η Bu τόνισε ότι δεν υπάρχει ένας «σωστός» τρόπος συμμετοχής στις τέχνες. Το καλύτερο είναι κάθε άνθρωπος να βρίσκει δραστηριότητες που του αρέσουν πραγματικά και που μπορεί να κάνει συστηματικά. Για κάποιους αυτό μπορεί να είναι η μουσική, για άλλους ο κινηματογράφος, το διάβασμα ή οι επισκέψεις σε πολιτιστικούς χώρους.
Η έρευνα ενισχύει την άποψη ότι οι τέχνες δεν είναι απλώς μια μορφή ψυχαγωγίας, αλλά μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό μέρος της δημόσιας υγείας. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι κυβερνήσεις και οι οργανισμοί υγείας θα μπορούσαν να εντάξουν περισσότερο τις πολιτιστικές δραστηριότητες σε προγράμματα πρόληψης και ευεξίας.
Άλλοι ειδικοί που σχολίασαν τη μελέτη τη χαρακτήρισαν αξιόπιστη και καλά σχεδιασμένη. Ο καθηγητής Τζέιμς Σταρκ από το Πανεπιστήμιο του Leeds δήλωσε ότι η έρευνα χρησιμοποιεί σύγχρονες μεθόδους μέτρησης της γήρανσης και πραγματικά δεδομένα από μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Επίσης, υποστήριξε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πόσο σημαντικό είναι να επενδύουν οι κοινωνίες στις τέχνες και τον πολιτισμό.
Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν και έναν περιορισμό της έρευνας. Ο καθηγητής Eamonn Mallon εξήγησε ότι πρόκειται για μια μελέτη που εξετάζει τα δεδομένα σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Επομένως, δεν μπορεί να αποδείξει με βεβαιότητα ότι οι πολιτιστικές δραστηριότητες προκαλούν πιο αργή γήρανση. Είναι πιθανό άνθρωποι που ήδη έχουν καλύτερη βιολογική υγεία να είναι πιο δραστήριοι και να συμμετέχουν περισσότερο σε τέτοιες δραστηριότητες. Παρ’ όλα αυτά, τα αποτελέσματα θεωρούνται πολύ σημαντικά και ανοίγουν τον δρόμο για νέες μελλοντικές έρευνες.
Η εβδομαδιαία συνήθεια που βοηθά να επιβραδύνουμε τη γήρανση
Εν των μεταξύ, έρευνα έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι η μια και μοναδική εβδομαδιαία δραστηριότητα μας βοηθά να ζήσουμε μια μακροβιότερη και πιο ευτυχισμένη ζωή είναι ο εθελοντισμός. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Ιανουαρίου του Social Science & Medicine, διαπίστωσε ότι ο εθελοντισμός – έστω και αν αφιερώνουμε μία ώρα την εβδομάδα – συνδέεται με πιο αργή βιολογική γήρανση.
Σε αυτό το σημείο να υπογραμμίσουμε ότι με τον όρο βιολογική γήρανση περιγράφουμε τον βαθμό στον οποίο γερνούν τα κύτταρα και οι ιστοί του οργανισμού σε σχέση με το πέρασμα του χρόνου.
Οι ερευνητές, προκειμένου να καταλήξουν στο συμπέρασμά τους, έλεγξαν και άλλες μεταβλητές που έχουν κατά καιρούς συσχετιστεί με την επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης συμπεριλαμβανομένων: Της συχνότητας της σωματικής δραστηριότητας, του τσιγάρου, της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, της παχυσαρκίας και πολλών άλλων. Και παρόλα, αυτά εντόπισαν μια ισχυρή σύνδεση μεταξύ του εθελοντισμού και της βραδύτερης βιολογικής γήρανσης.
Με πληροφορίες από: Cnn.com , Social Science & Medicine
