Μπορεί ένας καφές να επηρεάσει την έκβαση μιας συνέντευξης για δουλειά; Η ερώτηση μοιάζει περίπου σουρεαλιστική, αλλά τις τελευταίες ημέρες έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση στις ΗΠΑ για κάτι πολύ ευρύτερο: ποιος καθορίζει σήμερα τι σημαίνει «επαγγελματική συμπεριφορά»;
Όλα άρχισαν όταν η recruiter Κέιτλιν Γουενιάινεν, με 16 χρόνια εμπειρίας στις προσλήψεις, συμβούλευσε μέσω TikTok τους νέους υποψηφίους να μην εμφανίζονται σε συνέντευξη κρατώντας καφέ. Κατά την άποψή της, ένα ποτήρι καφέ στο χέρι μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η συνέντευξη είναι απλώς άλλη μία στάση στο πρόγραμμα της ημέρας. Η συμβουλή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και γρήγορα μετατράπηκε σε μια αντιπαράθεση γύρω από τη Gen Z και τους άγραφους κανόνες του επαγγελματικού κόσμου.
Δεν συμφωνούν, πάντως όλοι οι ειδικοί στις προσλήψεις. Για ορισμένους, ο καφές μπορεί να δείχνει υπερβολική χαλαρότητα, ιδιαίτερα σε ένα πιο συντηρητικό επαγγελματικό περιβάλλον. Για άλλους, το τι πίνει ένας υποψήφιος εργαζόμενος δεν έχει καμία σχέση με το αν μπορεί να κάνει καλά τη δουλειά του.
Η διαφωνία είναι ενδεικτική μιας εποχής κατά την οποία αρκετοί παλαιότεροι κανόνες -από το αυστηρό επαγγελματικό ντύσιμο και την αντίληψη για τα τατουάζ μέχρι τα μαλλιά σε έντονα, ασυνήθιστα χρώματα, τα piercings, ακόμη και το αν χρειάζεται να στείλουμε ευχαριστήριο μήνυμα μετά τη συνέντευξη- έχουν αρχίσει να αλλάζουν.
1. Η προετοιμασία εξακολουθεί να είναι ο ασφαλέστερος κανόνας
Μπορεί η επαγγελματική εθιμοτυπία να γίνεται πιο χαλαρή, όμως ένα βασικό ζητούμενο παραμένει: ο υποψήφιος πρέπει να γνωρίζει πού πηγαίνει. Η Γουενιάινεν συστήνει έρευνα για την εταιρεία, την αποστολή και τη δραστηριότητά της, αλλά και, όταν είναι δυνατόν, για τους ανθρώπους που θα πραγματοποιήσουν τη συνέντευξη. Δεν αρκεί να γνωρίζει κανείς τι γράφει η αγγελία· πρέπει να μπορεί να εξηγήσει τι μπορεί να προσφέρει ο ίδιος στη συγκεκριμένη θέση.
2. Το σωστό ντύσιμο δεν είναι ίδιο παντού
Το κοστούμι ή το αυστηρό ταγέρ δεν αποτελούν πλέον αυτονόητη «στολή» μιας συνέντευξης. Η Washington Post επισημαίνει ότι τα όρια έχουν μετακινηθεί και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον κλάδο και την κουλτούρα της επιχείρησης. Αυτό δεν σημαίνει αδιαφορία για την εμφάνιση. Σημαίνει ότι ο υποψήφιος χρειάζεται να καταλάβει εκ των προτέρων ποιο περιβάλλον πρόκειται να συναντήσει.
3. Καλύτερα συγκεκριμένες ιστορίες παρά έτοιμες απαντήσεις
Ο Κίριλ Μπιγκάι, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Preply, αποκάλυψε πρόσφατα ορισμένες από τις ερωτήσεις που χρησιμοποιεί ο ίδιος στις προσλήψεις. Τον ενδιαφέρει, μεταξύ άλλων, γιατί κάποιος θέλει να εγκαταλείψει την προηγούμενη θέση του, προς τα πού επιθυμεί να κινηθεί και πώς έχει χειριστεί πραγματικές καταστάσεις στο παρελθόν. Στις λεγόμενες behavioral questions (συμπεριφορικές ερωτήσεις, στις οποίες ο υποψήφιος καλείται να εξηγήσει πώς αντιμετώπισε συγκεκριμένες καταστάσεις στο παρελθόν), η πειστική απάντηση δεν είναι μια γενικότητα του τύπου «δουλεύω καλά υπό πίεση», αλλά ένα συγκεκριμένο παράδειγμα: ποια ήταν η κατάσταση, ποιο ήταν το ζητούμενο, τι έκανε ο υποψήφιος και ποιο ήταν το αποτέλεσμα.
4. Η συνέντευξη δεν είναι ανάκριση – Οι ερωτήσεις γίνονται και από τις δύο πλευρές
Το «Έχετε κάποια ερώτηση για εμάς;» στο τέλος της συζήτησης δεν είναι απλώς τυπικό. Το να μη ρωτήσει ο υποψήφιος τίποτε για τη θέση ή την εταιρεία συγκαταλέγεται στις συμπεριφορές που μπορεί να δημιουργήσουν αρνητική εντύπωση στους υπεύθυνους προσλήψεων. Μια χρήσιμη ερώτηση είναι: «Πώς θα ξέρω ότι έχω πετύχει σε αυτή τη θέση;». Δείχνει ενδιαφέρον όχι μόνο για το αν θα πάρει κάποιος τη δουλειά, αλλά και για το τι θα περιμένουν από εκείνον εφόσον την αναλάβει.
5. Και τελικά, παίρνουμε τον καφέ μαζί μας;
Δεν υπάρχει ένας κανόνας που να ισχύει παντού. Και ίσως αυτή να είναι η πιο χρήσιμη απάντηση σε ολόκληρη τη συζήτηση. Το ασφαλέστερο για έναν υποψήφιο είναι να «διαβάζει» το περιβάλλον. Οι προσδοκίες για την εμφάνιση και την εθιμοτυπία διαφέρουν ανάλογα με τον κλάδο, την εταιρεία και το συγκεκριμένο εργασιακό περιβάλλον.
Άλλωστε, μια συνέντευξη δεν είναι μονόπλευρη αξιολόγηση. Ο εργοδότης προσπαθεί να διαπιστώσει αν ο άνθρωπος απέναντί του ταιριάζει στη θέση, αλλά και ο υποψήφιος μαθαίνει μέσα σε αυτά τα 30 ή 45 λεπτά πολλά για την κουλτούρα του χώρου στον οποίο ενδέχεται να εργαστεί.
Εν κατακλείδι, ο θόρυβος γύρω από έναν καφέ πιθανώς λέει περισσότερα για το πόσο γρήγορα αλλάζει η έννοια του επαγγελματισμού παρά για τη Gen Z. Οι παλιοί άγραφοι κανόνες δεν εξαφανίζονται όλοι, αλλά ούτε παραμένουν απαράλλακτοι. Και η ικανότητα να καταλαβαίνουμε ποιοι έχουν πραγματική σημασία -και ποιοι αποτελούν απλά συνήθειες μιας άλλης εποχής- γίνεται από μόνη της μια χρήσιμη επαγγελματική δεξιότητα.
Με πληροφορίες από The Washington Post, The Wall Street Journal, People, Business Insider
