Το 2025 αποτέλεσε για την Ελλάδα το δεύτερο θερμότερο έτος στα χρονικά των καταγραφών, τουλάχιστον από το 1890 έως σήμερα, σύμφωνα με αναφορά της επιστημονικής ομάδας του climatebook στις αρχές του τρέχοντος έτους.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα μετεωρολογικά δεδομένα που ανέλυσε η επιστημονική ομάδα του climatebook, η μέση θερμοκρασία στην Ελλάδα το 2025 κυμάνθηκε πάνω από τη μέση τιμή της περιόδου αναφοράς 1991-2020 στο 72% των ημερών του έτους. Παράλληλα όπως σημειώνεται, το 2025 καταγράφηκε ως ένα από τα θερμότερα έτη παγκοσμίως και σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά τη συνεχιζόμενη τάση αύξησης της θερμοκρασίας.
Η ακραία ζέστη αποτελεί, λοιπόν, ολοένα και μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία. Κάθε χρόνο περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες επισκέπτονται τα τμήματα επειγόντων περιστατικών λόγω προβλημάτων που σχετίζονται με τις υψηλές θερμοκρασίες. Η θερμοπληξία είναι η σοβαρότερη μορφή νόσου που προκαλείται από τη ζέστη και συνιστά επείγουσα ιατρική κατάσταση, καθώς μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα.
Σύμφωνα με την Δρ. Λιάνα Γουέν, γιατρό στην εντατική και κλινική αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσινγκτον, και το Cnn.com, υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει μηχανισμούς που ρυθμίζουν τη θερμοκρασία του σώματος. Όταν όμως αυτοί οι μηχανισμοί αδυνατούν να ανταποκριθούν στην υπερβολική θερμότητα, η εσωτερική θερμοκρασία του σώματος μπορεί να αυξηθεί ταχύτατα, φτάνοντας ή και ξεπερνώντας τους 41°C μέσα σε λίγα λεπτά.
Τι είναι θερμοπληξία και τι είναι θερμική εξάντληση
Τα κύρια συμπτώματα της θερμοπληξίας περιλαμβάνουν σύγχυση, ζάλη, αδυναμία, δυσκολία στην ομιλία, απώλεια αισθήσεων, επιληπτικές κρίσεις και διαταραχές του καρδιακού ρυθμού. Σε κάθε τέτοια περίπτωση απαιτείται άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο και κλήση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Μέχρι να φτάσει η βοήθεια, το άτομο πρέπει να μεταφερθεί σε δροσερό και σκιερό χώρο, να δροσιστεί με κρύες κομπρέσες ή παγοκύστες στον λαιμό, στις μασχάλες και στη βουβωνική χώρα και να παραμείνει υπό συνεχή επίβλεψη μέχρι να έρθει επαγγελματική βοήθεια.
Πριν από τη θερμοπληξία μπορεί να εμφανιστεί θερμική εξάντληση, η οποία χαρακτηρίζεται από ναυτία, έντονη κόπωση, ζάλη, πονοκέφαλο, υπερβολική εφίδρωση και ψυχρό, υγρό δέρμα.
Σε αυτή την περίπτωση συνιστάται άμεση μεταφορά σε δροσερό περιβάλλον, χαλάρωση των ρούχων, το να κάνουμε ένα μπάνιο αν είβαι δυνατόν, Επίσης να τοποθετήσουμε βρεγμένα επιθέματα στο σώμα μας καινα έχουμε επαρκή ενυδάτωση. Αν τα συμπτώματα επιδεινωθούν, όπως αίσθημα λιποθυμίας και εμετός ή δεν υποχωρήσουν μέσα σε μία ώρα, είναι απαραίτητη η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. Επίσης, όσοι ασκούνται σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας ενδέχεται να εμφανίσουν επώδυνες μυϊκές κράμπες, οπότε πρέπει να διακόψουν τη δραστηριότητα και να αναπληρώσουν τα υγρά και τους ηλεκτρολύτες.
Η ακραία ζέστη δεν προκαλεί μόνο άμεσες βλάβες από υπερθέρμανση, αλλά μπορεί και να επιδεινώσει προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας. Η αυξημένη θερμοκρασία επιβαρύνει σημαντικά ζωτικά όργανα, όπως την καρδιά, τους πνεύμονες και τους νεφρούς, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών σε άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη ή ορισμένες ψυχικές διαταραχές. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ της ζέστης και των καρδιαγγειακών παθήσεων αποτέλεσε είτε άμεση είτε συντελεστική αιτία για 1 στους 4 θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη.
Οι τρεις ευάλωτες κατηγορίες πληθυσμού
Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι τρεις κατηγορίες πληθυσμού. Η πρώτη περιλαμβάνει τα μικρά παιδιά και τους ηλικιωμένους, οι οποίοι δυσκολεύονται περισσότερο να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία του σώματός τους και διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αφυδάτωσης. Η δεύτερη αφορά άτομα με χρόνια νοσήματα ή όσους λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή που περιορίζει την ικανότητα του οργανισμού να προσαρμόζεται στη ζέστη. Η τρίτη περιλαμβάνει εργαζομένους σε εξωτερικούς χώρους, καθώς και ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση σε κλιματιζόμενους χώρους ή κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης.
Κατά τη διάρκεια περιόδων υψηλών θερμοκρασιών συνιστάται ο περιορισμός των μετακινήσεων και της άσκησης τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας, η επαρκής κατανάλωση νερού, η αναζήτηση σκιάς και δροσερών χώρων και η χρήση κατάλληλης αντηλιακής προστασίας.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να παρακολουθούμε τα ευάλωτα άτομα του οικογενειακού και κοινωνικού μας περιβάλλοντος, να μην αφήνουμε ποτέ παιδιά, ηλικιωμένους ή κατοικίδια μέσα σε σταθμευμένα αυτοκίνητα και να ενθαρρύνουμε όσους δεν διαθέτουν κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης να καταφεύγουν σε κέντρα δροσιάς ή προσωρινά καταφύγια κατά τη διάρκεια των καυσώνων.
Με πληροφορίες από: Cnn.com , climatebook , epa.gov
