Κάποτε μας έλεγαν: τρέξτε για να ζήσετε περισσότερο. Το τρέξιμο μπήκε στη ζωή μας ως συνώνυμο της υγείας, της καρδιοαναπνευστικής αντοχής, της μακροζωίας. Μετά ήρθαν οι δεύτερες σκέψεις. Όχι γιατί η άσκηση έπαψε να είναι φάρμακο, αλλά γιατί η υπερβολή, κυρίως στις αντοχές και στις μεγάλες καταπονήσεις, μπορεί να κουράζει το σώμα και ειδικά την καρδιά, όταν δεν υπάρχει μέτρο, έλεγχος και σωστή καθοδήγηση.
Τώρα, το μεγάλο μήνυμα μοιάζει πιο απλό, πιο ανθρώπινο, πιο καθημερινό: περπάτα. Και μάλιστα, μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να πει κάτι ακόμη πιο εντυπωσιακό. Ότι δεν έχει σημασία μόνο πόσα βήματα κάνεις μέσα στην ημέρα, αλλά και πώς ξεκινάς το πρώτο σου βήμα.
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Μπεν Γκουριόν στο Ισραήλ, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, παρακολούθησαν ηλικιωμένους για διάστημα έως και 17 ετών. Τους ζήτησαν να κάνουν ένα απλό, εκούσιο βήμα έπειτα από σήμα των ερευνητών και μέτρησαν την ταχύτητα αντίδρασης, την ισορροπία, τη στάση του σώματος και τον τρόπο με τον οποίο συνεργάζονται εγκέφαλος, νευρικό σύστημα και μυϊκή απόκριση.
Το εύρημα είναι εντυπωσιακό: όσο μεγαλύτερη ήταν η καθυστέρηση στην εκκίνηση του βήματος, τόσο αυξανόταν στατιστικά ο κίνδυνος θνησιμότητας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, για κάθε επιπλέον 0,1 δευτερόλεπτο καθυστέρησης, ο κίνδυνος θανάτου εμφανιζόταν αυξημένος κατά περίπου 28%, ιδίως όταν ο άνθρωπος έπρεπε ταυτόχρονα να κάνει και ένα τεστ προσοχής και συγκέντρωσης.
Με απλά λόγια, το πρώτο βήμα δεν είναι απλώς μια κίνηση του ποδιού. Είναι ένα μικρό τεστ ζωής. Δείχνει πόσο γρήγορα παίρνει εντολή ο εγκέφαλος, πόσο καλά μεταφέρεται το μήνυμα στο σώμα, πόσο σταθερή είναι η ισορροπία και πόσο έτοιμος είναι ο οργανισμός να αντιδράσει.
Η μελέτη δεν λέει ότι όποιος κάνει γρήγορα το πρώτο βήμα θα ζήσει σίγουρα περισσότερο. Ούτε ότι μπορούμε να μετρήσουμε τη ζωή μας με χρονόμετρο. Λέει όμως κάτι πολύ σημαντικό: η κίνηση είναι καθρέφτης της συνολικής μας κατάστασης. Και όσο μεγαλώνουμε, η ταχύτητα, η ισορροπία και η σταθερότητα γίνονται σήματα κινδύνου ή σήματα καλής υγείας.
Γι’ αυτό και το περπάτημα επιστρέφει στο κέντρο της πρόληψης. Δεν χρειάζεται να γίνουμε όλοι μαραθωνοδρόμοι. Δεν χρειάζεται να κυνηγάμε εξαντλητικές επιδόσεις. Χρειάζεται να σηκωνόμαστε, να κινούμαστε, να περπατάμε, να διατηρούμε ζωντανή τη συνεργασία σώματος και μυαλού.
Γιατί τελικά η μακροζωία μπορεί να μη βρίσκεται μόνο στα φάρμακα, στις εξετάσεις και στους αριθμούς των εργαστηρίων. Μπορεί να βρίσκεται και σε κάτι τόσο απλό όσο το πρώτο βήμα που κάνουμε το πρωί. Στο πόσο αποφασιστικά ξεκινάμε. Στο αν το σώμα ακολουθεί τον εγκέφαλο. Και στο αν έχουμε ακόμη μέσα μας την εντολή: προχώρα.
Άρα, η πιο απλή συμβουλή είναι ίσως και η πιο δύσκολη να την τηρήσουμε: σήκω και περπάτα. Όχι για να κερδίσεις έναν αγώνα. Αλλά για να κερδίσεις χρόνο ζωής.
