Ξυπνάμε, παίρνουμε το φάρμακό μας και λίγο αργότερα -ή ακόμη και την ίδια στιγμή- πίνουμε τον πρώτο καφέ της ημέρας. Πρόκειται για μια συνηθισμένη πρωινή ρουτίνα, η οποία όμως δεν ενδείκνυται για όλα τα φάρμακα.
Όπως εξηγεί η Dipa Kamdar, λέκτορας Φαρμακευτικής Πρακτικής στο Πανεπιστήμιο Kingston, σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στον Independent, η καφεΐνη μπορεί να αλληλεπιδράσει με ορισμένες δραστικές ουσίες με διαφορετικούς τρόπους: σε κάποιες περιπτώσεις επηρεάζει την απορρόφησή τους και σε άλλες μπορεί να ενισχύσει ανεπιθύμητες ενέργειες.
1. Φάρμακα για τον θυρεοειδή
Η λεβοθυροξίνη (Τ4), που χορηγείται για τον υποθυρεοειδισμό, είναι ίσως το σαφέστερο παράδειγμα. Ο καφές μπορεί να μειώσει την απορρόφησή της και επομένως να επηρεάσει τη δράση της. Το NHS συστήνει να λαμβάνεται με άδειο στομάχι και να μεσολαβούν 30 έως 60 λεπτά πριν από το πρώτο γεύμα, τον καφέ ή άλλο ρόφημα που περιέχει καφεΐνη.
2. Αντικαταθλιπτικά
Εδώ δεν ισχύει ο ίδιος κανόνας για όλα τα αντικαταθλιπτικά. Η σχέση της καφεΐνης με ορισμένα αντικαταθλιπτικά είναι πιο σύνθετη και εξαρτάται από τη συγκεκριμένη δραστική ουσία. Παράλληλα, επειδή η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει νευρικότητα, αϋπνία ή αίσθημα παλμών, η μεγάλη κατανάλωση καφέ ενδέχεται να επιβαρύνει παρόμοιες ανεπιθύμητες ενέργειες σε ορισμένους ανθρώπους.
3. Φάρμακα για τη ΔΕΠΥ
Ορισμένα φάρμακα για τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας έχουν διεγερτική δράση. Η καφεΐνη είναι επίσης διεγερτική και ο συνδυασμός τους μπορεί σε κάποιους ανθρώπους να εντείνει τη νευρικότητα, το αίσθημα παλμών ή τις δυσκολίες στον ύπνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καφές απαγορεύεται σε όλους όσοι λαμβάνουν θεραπεία για τη ΔΕΠΥ, αλλά ότι η ποσότητα της καφεΐνης χρειάζεται προσοχή.
4. Παυσίπονα
Η σχέση της καφεΐνης με τα παυσίπονα είναι διαφορετική: σε ορισμένα σκευάσματα προστίθεται σκόπιμα, καθώς μπορεί να ενισχύσει την αναλγητική τους δράση. Αυτός είναι και ο λόγος που χρειάζεται να γνωρίζουμε τη σύνθεση του φαρμάκου που παίρνουμε. Εάν περιέχει ήδη καφεΐνη και παράλληλα καταναλώνουμε αρκετούς καφέδες, αυξάνεται η συνολική ποσότητα καφεΐνης που λαμβάνουμε, με πιθανές συνέπειες όπως νευρικότητα, αίσθημα παλμών ή διαταραχές του ύπνου.
5. Φάρμακα για την καρδιά και την αρτηριακή πίεση
Ούτε εδώ υπάρχει ένας κανόνας που να καλύπτει όλα τα φάρμακα της εν λόγω κατηγορίας. Η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει παροδική αύξηση της αρτηριακής πίεσης σε ορισμένους ανθρώπους, ενώ συγκεκριμένες δραστικές ουσίες μπορεί να αλληλεπιδρούν μαζί της. Δεν σημαίνει επομένως, ότι όποιος λαμβάνει φάρμακα για την καρδιά ή την υπέρταση πρέπει να σταματήσει τον καφέ. Χρειάζεται να γνωρίζει τι ισχύει ειδικά για τη δική του αγωγή.
Το νερό παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή
Ο πρακτικότερος κανόνας είναι απλός: όταν δεν υπάρχουν διαφορετικές οδηγίες, είναι προτιμότερο να παίρνουμε τα φάρμακά μας με νερό και όχι με καφέ. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τον πρωινό καφέ ούτε, φυσικά, να αλλάξουμε μόνοι μας τη φαρμακευτική αγωγή.
Πέρα από τις οδηγίες που βρίσκονται στη συσκευασία του φαρμάκου, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός είναι αρμόδιοι να διευκρινίσουν εάν χρειάζεται να μεσολαβεί συγκεκριμένο χρονικό διάστημα πριν από τον καφέ ή αν αρκεί να περιοριστεί η καφεΐνη.
Με πληροφορίες από Independent, NHS, FDA