Μια ματιά στην ετικέτα με τα συστατικά ενός τροφίμου μπορεί να αποκαλύψει πολύ περισσότερα από την ποσότητα ζάχαρης ή αλατιού που περιέχει.
Νέα μεγάλη μελέτη στρέφει την προσοχή στα συντηρητικά και σε άλλα πρόσθετα με παρόμοια δράση, καθώς οκτώ από αυτά συνδέθηκαν με υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης υπέρτασης.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal, βασίστηκε σε στοιχεία 112.395 ενηλίκων της γαλλικής μελέτης NutriNet-Santé που ξεκίνησε το 2009 και παραμένει σε εξέλιξη. Οι διατροφικές συνήθειές τους καταγράφονταν επανειλημμένα, ακόμη και με αναφορά στις συγκεκριμένες μάρκες προϊόντων, ενώ οι συμμετέχοντες τέθηκαν υπό παρακολούθηση για περίπου οκτώ χρόνια.
Όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες συντηρητικών συνολικά εμφάνισαν 24% υψηλότερη συχνότητα υπέρτασης σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μικρότερες.
Από τα 17 επιμέρους πρόσθετα που καταναλώνονταν από τουλάχιστον το 10% των συμμετεχόντων, οκτώ συνδέθηκαν με αυξημένη συχνότητα υπέρτασης: σορβικό κάλιο (E202), μεταδιθειώδες κάλιο (E224), νιτρώδες νάτριο (E250), ασκορβικό οξύ (E300), ασκορβικό νάτριο (E301), ερυθορβικό νάτριο (E316), κιτρικό οξύ (E330) και εκχύλισμα δενδρολίβανου (E392).
Από τα αλλαντικά έως τα φρούτα
Τα συγκεκριμένα πρόσθετα δεν περιορίζονται σε μία κατηγορία τροφίμων. Στη μελέτη, περισσότερο από το μισό της πρόσληψης νιτρωδών και πάνω από τα τρία τέταρτα των νιτρικών προέρχονταν από επεξεργασμένα κρέατα, ενώ το 83,7% των θειωδών προερχόταν από αλκοολούχα ποτά.
Παράλληλα, το 51% των ασκορβικών και περίπου το 26% των κιτρικών που χρησιμοποιούνταν ως πρόσθετα προέρχονταν από φρούτα και λαχανικά που είχαν υποστεί επεξεργασία, όπως κομμένα ή έτοιμα προς κατανάλωση, που σημαίνει ότι αξίζει να κοιτάμε την ετικέτα ακόμη και προϊόντων που εκ πρώτης όψεως φαίνονται λιγότερο επεξεργασμένα.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση -και επομένως και στα προϊόντα που πωλούνται στην Ελλάδα- τα πρόσθετα πρέπει να αναγράφονται στον κατάλογο των συστατικών.
Ο καταναλωτής μπορεί να τα συναντήσει είτε με τον κωδικό Ε είτε με την ονομασία τους. Στην ετικέτα μπορεί να αναγράφεται είτε ο ευρωπαϊκός κωδικός του πρόσθετου, όπως E250, είτε η ονομασία του, όπως «νιτρώδες νάτριο».
Συσχέτιση, όχι απόδειξη
Η μελέτη βασίστηκε στην παρακολούθηση των διατροφικών συνηθειών και της υγείας των συμμετεχόντων και επομένως δεν αποδεικνύει ότι τα συγκεκριμένα πρόσθετα προκαλούν υπέρταση. Ωστόσο, οι συσχετίσεις παρέμειναν ακόμη και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
«Η πειραματική έρευνα υποδεικνύει σταθερά ότι τα συντηρητικά μπορεί να προκαλούν οξειδωτικό στρες στον οργανισμό ή να επηρεάζουν τη λειτουργία του παγκρέατος», ανέφερε η επικεφαλής της έρευνας Mathilde Touvier, υπογραμμίζοντας την ανάγκη επανεξέτασης των πιθανών κινδύνων και οφελών των εν λόγω προσθέτων.
Όσον αφορά τα φρούτα και τα λαχανικά, εννοείται ότι οι ερευνητές δεν προτείνουν να τα αποφεύγουμε -το αντίθετο. Επισημαίνουν ότι τα ευρήματα δεν αλλάζουν τις συστάσεις για μια διατροφή πλούσια σε φυτικές τροφές, ψάρια, όσπρια και φυτικές ίνες. Υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι όπου υπάρχει επιλογή, είναι προτιμότερο να στρεφόμαστε σε φρέσκα και λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα.
Τα νέα ευρήματα δεν αποτελούν απόδειξη ότι τα συγκεκριμένα πρόσθετα προκαλούν υπέρταση ούτε λόγο να αντιμετωπίζουμε κάθε αριθμό Ε ως ένδειξη κινδύνου.
Μας παροτρύνουν όμως, για έναν ακόμη λόγο να διαβάζουμε προσεκτικά τον κατάλογο των συστατικών και ενισχύουν, σύμφωνα με τους ερευνητές, την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες που θα διερευνήσουν τη μακροχρόνια επίδραση των συντηρητικών στην καρδιαγγειακή υγεία.
Με πληροφορίες από Science Alert, European Heart Journal
