Οι πανελλήνιες εξετάσεις μόλις ολοκληρώθηκαν και η ατμόσφαιρα γύρω μας είναι ηλεκτρισμένη. Φόβος, άγχος, προσδοκίες που πνίγουν το δωμάτιο και μια διάχυτη πίεση που μπορείς σχεδόν να την ψηλαφήσεις. Ως Coach Συναισθηματικής Παρέμβασης και Ηγεσίας, κοιτάζω πίσω από τις κλειστές πόρτες των σπιτιών και βλέπω εφήβους φορτωμένους με ένα βάρος που δεν τους αναλογεί.
Και εδώ οφείλουμε να κάνουμε μια παύση. Να πάρουμε μια βαθιά ανάσα και να κοιτάξουμε τον καθρέφτη, θέτοντας το πιο κρίσιμο, το πιο ειλικρινές ερώτημα: Ποιος έδωσε τελικά πανελλήνιες; Τα παιδιά μας ή εμείς οι γονείς;
Είναι εύκολο να παρασυρθούμε. Πολλές φορές, χωρίς καν να το καταλαβαίνουμε, ξαναζούμε τη δική μας εφηβεία, τις δικές μας ανεκπλήρωτες φιλοδοξίες ή τους δικούς μας περασμένους φόβους μέσα από τα παιδιά μας. Μετατρέπουμε το σπίτι σε ένα «στρατόπεδο» υψηλής πίεσης, θεωρώντας ότι έτσι τα προστατεύουμε ή τα παρακινούμε.
Όμως η συναισθηματική ηγεσία μέσα στην οικογένεια ξεκινά από την αυτοεπίγνωση. Δεν επιτρέπεται να ξαναζήσουμε αυτή την περίοδο σαν να είμαστε εμείς οι εξεταζόμενοι. Όταν εμείς αγχωνόμαστε υπερβολικά, δεν βοηθάμε· απλώς διπλασιάζουμε το βάρος στους ώμους του παιδιού. Το παιδί χρειάζεται έναν φάρο σταθερότητας, όχι έναν συνέταιρο στον πανικό.
Ας μιλήσουμε καθαρά: Τι θα συμβεί αν ένα παιδί δεν περάσει στη σχολή της «πρώτης επιλογής»; Απολύτως τίποτα που να καθορίζει την αξία του.
Η μη εισαγωγή σε μια σχολή δεν είναι αποτυχία. Είναι απλώς μια στροφή στο δρόμο.
Το να θεωρούμε την αποτυχία ως καταστροφή είναι το μεγαλύτερο λάθος που μπορούμε να κάνουμε ως γονείς. Η ζωή δεν είναι μια ευθεία γραμμή που κρίνεται στα 18 μας χρόνια. Ένα αποτέλεσμα δεν ορίζει το μέλλον, ούτε την ευφυΐα, ούτε την ικανότητα ενός ανθρώπου να ευτυχίσει και να μεγαλουργήσει. Αν μάθουμε στα παιδιά ότι η αξία τους ισούται με έναν βαθμό, τους στερούμε τη δυνατότητα να αναπτύξουν ψυχική ανθεκτικότητα.
Οι πανελλήνιες είναι ένας σταθμός. Μια δυνατή, απαιτητική εμπειρία ζωής. Εμπειρία όμως, όχι τραύμα.
Όταν το παιδί βιώνει αυτή την περίοδο μέσα στο φόβο της απόρριψης και της απογοήτευσης των γονιών του, δημιουργείται ένα συναισθηματικό τραύμα που θα το ακολουθεί στις μετέπειτα προκλήσεις του. Αντίθετα, αν τη βιώσει ως μια μάχη που έδωσε με τον εαυτό του, ως μια προσπάθεια από την οποία θα βγει πιο ώριμο –ανεξαρτήτως αποτελέσματος– τότε του δίνουμε ένα πραγματικό μάθημα ηγεσίας ζωής.
Το παιδί δεν χρειάζεται έναν κριτή, ούτε έναν προπονητή που φωνάζει από την κερκίδα. Χρειάζεται έναν ασφαλή λιμένα.
- Ακούστε χωρίς να κρίνετε. Αφήστε το να εκφράσει τον φόβο του χωρίς να σπεύσετε να το «διορθώσετε» με κλισέ εκφράσεις.
- Αποσυνδέστε την αγάπη σας από την απόδοση. Το παιδί πρέπει να ξέρει, να νιώθει βαθιά μέσα του, ότι είστε περήφανοι για αυτό που είναι, όχι για αυτό που έγραψε,
- Δώστε το παράδειγμα της ηρεμίας. Η δική σας γαλήνη είναι το καλύτερο ηρεμιστικό για το δικό του άγχος.
Οι εξετάσεις ολοκληρώθηκαν όπως είπαμε. Αυτό που θα μείνει, όμως, είναι η σχέση που χτίζετε μαζί τους. Ας τους δείξουμε, λοιπόν, ότι η ζωή είναι γεμάτη επιλογές, ότι είμαστε δίπλα τους για να τα στηρίξουμε να βρουν τη δική τους ολότητα, και ότι όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, το μέλλον τους ανήκει και είναι φωτεινό.
