Η στιγμή που το παιδί μας φεύγει από το σπίτι για να ξεκινήσει τις σπουδές του είναι από εκείνες που φέρνουν μαζί τους πολλά και διαφορετικά συναισθήματα. Χαιρόμαστε, συγκινούμαστε, αγχωνόμαστε και, κάπου ανάμεσα στις βαλίτσες και τις τελευταίες συμβουλές, καταλαβαίνουμε ότι η σχέση μας με το παιδί περνά σε μια καινούργια φάση.
Για εμάς σημαίνει το τέλος μιας καθημερινότητας που γνωρίζαμε καλά, ενώ για εκείνο σημαίνει μια εντελώς καινούργια ζωή, με περισσότερη ελευθερία, ευθύνες και αποφάσεις που θα πρέπει να πάρει μόνο του.
Είναι λοιπόν απολύτως φυσιολογικό να νιώθουμε συγκίνηση, αγωνία ή ακόμη και την ανάγκη να είμαστε συνεχώς δίπλα του. Ωστόσο, ο ρόλος μας αλλάζει. Η έρευνα δείχνει ότι η υπερβολική γονεϊκή εμπλοκή μπορεί να δυσκολέψει την προσαρμογή των φοιτητών, ιδιαίτερα όταν περιορίζει την αυτονομία και την αίσθηση ότι μπορούν να τα καταφέρουν μόνοι τους.
Είναι γεγονός πως οι περισσότεροι γονείς κάνουμε λάθη, συχνά άθελά μας, όταν το παιδί μας φεύγει από το σπίτι για σπουδές. Δεν έχουμε σκοπό να το δυσκολέψουμε ή να περιορίσουμε την ανεξαρτησία του, όμως η ανησυχία και η ανάγκη να ξέρουμε ότι είναι καλά μπορεί εύκολα να μας παρασύρουν σε συμπεριφορές που τελικά δεν βοηθούν. Ποια είναι, λοιπόν, αυτά τα συνηθισμένα λάθη και τι μπορούμε να προσέξουμε κάθε φορά που πιάνουμε τον εαυτό μας να επιστρέφει στις ίδιες λανθασμένες κινήσεις;
1. Να μην κάνουμε τη νέα ζωή του παιδιού… δική μας
«Πήγαμε στο πανεπιστήμιο», «έχουμε διάβασμα», «πρέπει να βρούμε σπίτι» μπορεί να είναι φράσεις που ακούγονται αθώες, όμως η νέα αυτή περίοδος αφορά κυρίως το παιδί.
Η δουλειά μας είναι να είμαστε διαθέσιμοι όταν μας χρειάζεται, όχι να αναλαμβάνουμε κάθε πρακτική ή συναισθηματική δυσκολία που προκύπτει. Έρευνα σε πρωτοετείς φοιτητές έχει συνδέσει την υπερβολικά παρεμβατική γονεϊκή συμπεριφορά με μεγαλύτερη απογοήτευση σε βασικές ανάγκες όπως η αυτονομία και η αίσθηση ικανότητας.
2. Να μην ελέγχουμε συνεχώς πού βρίσκεται
Είναι πολύ εύκολο να περάσουμε από το «θέλω να ξέρω ότι είναι καλά» στο «πού είσαι τώρα; Με ποιον; Γιατί δεν απαντάς;».
Η τεχνολογία μπορεί φυσικά να μας κάνει να αισθανόμαστε πιο κοντά, αλλά χρειάζεται ένα μέτρο. Ένα πρόσφατο άρθρο του Psychology Today για την επικοινωνία γονιών και παιδιών στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου επισημαίνει ότι η επικοινωνία μέσω μηνυμάτων και η κοινή χρήση τοποθεσίας μπορεί να λειτουργούν ως τρόποι σύνδεσης, αρκεί να συμφωνούνται και να βιώνονται ως υποστήριξη και όχι ως παρακολούθηση.
Άρα, αντί για διαρκή έλεγχο, μπορούμε να συμφωνήσουμε έναν τρόπο επικοινωνίας που να βολεύει και τους δύο.
3. Να μην απαιτούμε καθημερινή αναφορά για τα πάντα
Θέλουμε να ξέρουμε πώς πήγε η πρώτη μέρα, αν γνώρισε κόσμο, τι έφαγε, αν του άρεσαν τα μαθήματα και αν τα βρήκε με τον συγκάτοικο. Απόλυτα κατανοητό.
Όμως το παιδί χρειάζεται χρόνο για να δημιουργήσει τη δική του καθημερινότητα.
Το Psychology Today συμβουλεύει τους γονείς να μην απαιτούν λεπτομερή αναφορά για κάθε μέρα και κάθε δραστηριότητα, αλλά να αφήνουν χώρο ώστε ο φοιτητής να προσαρμοστεί στη νέα του ζωή.
Μπορούμε, για παράδειγμα, να συμφωνήσουμε ένα τηλεφώνημα ή μια βιντεοκλήση μέσα στην εβδομάδα και να αφήσουμε τα υπόλοιπα να έρθουν φυσικά.
4. Να μην του φορτώνουμε συνεχώς τη δική μας νοσταλγία
Φυσικά και θα μας λείψει. Και φυσικά μπορούμε να του το πούμε.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν κάθε τηλεφώνημα καταλήγει στο «μας λείπεις», «το σπίτι είναι άδειο», «πότε θα έρθεις;». Χωρίς να το καταλαβαίνουμε, μπορεί να δημιουργήσουμε την αίσθηση ότι το παιδί πρέπει να διαχειριστεί και τη δική μας στενοχώρια, ενώ προσπαθεί να προσαρμοστεί στη δική του νέα ζωή.
Το Good Housekeeping , τονίζει ότι οι γονείς περνούν και οι ίδιοι μια σημαντική αλλαγή και χρειάζεται να έχουν επίγνωση των δικών τους συναισθημάτων, ώστε να μην τα μεταφέρουν όλα στο παιδί.
5. Να μην τρέχουμε να λύσουμε κάθε πρόβλημα
Δεν τα πήγε καλά σε ένα μάθημα; Τσακώθηκε με τον συγκάτοικο; Δεν του αρέσει η σχολή; Το πρώτο μας ένστικτο μπορεί να είναι να σηκώσουμε αμέσως το τηλέφωνο και να αρχίσουμε να ψάχνουμε λύσεις.
Καλύτερα όμως να ξεκινήσουμε με μια απλή ερώτηση: «Εσύ τι σκέφτεσαι να κάνεις;»
Το Parents.com, σε άρθρο για την προσαρμογή των πρωτοετών φοιτητών, προτείνει στους γονείς να ακούν, να βοηθούν το παιδί να αναγνωρίσει τι ακριβώς το δυσκολεύει και να αποφεύγουν να σπεύδουν να το «σώσουν» από κάθε δυσάρεστη εμπειρία. Η αντιμετώπιση μικρών δυσκολιών μπορεί να αποτελέσει μέρος της ανάπτυξης της αυτοπεποίθησης και της ανεξαρτησίας του.
6. Να μην πανικοβαλλόμαστε επειδή «έχει αλλάξει»
Κάποια στιγμή μπορεί να ακούσουμε μια διαφορετική άποψη, να δούμε ένα καινούργιο στυλ, νέες παρέες ή έναν τρόπο σκέψης που δεν είχαμε συνηθίσει.
Το «έχεις αλλάξει» μπορεί να ειπωθεί από αγωνία, όμως το παιδί πράγματι αλλάζει. Το πανεπιστήμιο είναι μια περίοδος κατά την οποία αρχίζει να διαμορφώνει περισσότερο τη δική του ταυτότητα, τις σχέσεις και τις αποφάσεις του.
Όπως εξηγεί το Psychology Today, οι γονείς περνούν παράλληλα από τη δική τους μετάβαση: συνεχίζουν να προσφέρουν αγάπη και στήριξη, αλλά χρειάζεται να επιτρέψουν στο παιδί να λειτουργεί περισσότερο ως νέος ενήλικας.
7. Να μην αδειάσουμε αμέσως το δωμάτιό του
Και μετά υπάρχει το… δωμάτιο.
Μπορεί ξαφνικά να βλέπουμε έναν άδειο χώρο και να σκεφτόμαστε ότι είναι η τέλεια στιγμή για να γίνει γραφείο, ξενώνας ή αποθήκη. Καλύτερα να περιμένουμε.
Το Good Housekeeping συμπεριλαμβάνει την άμεση μετατροπή του παιδικού δωματίου στα λάθη που καλό είναι να αποφεύγουν οι γονείς, καθώς το παιδί μπορεί να επιστρέψει και να χρειάζεται έναν χώρο που εξακολουθεί να αισθάνεται δικό του.
Άλλωστε, το ότι έφυγε από το σπίτι δεν σημαίνει ότι έφυγε από την οικογένεια.
Ο ρόλος μας αλλάζει, δεν τελειώνει
Ίσως τελικά αυτή να είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που χρειάζεται να αποδεχτούμε. Όταν το παιδί φεύγει για σπουδές, δεν χρειαζόμαστε λιγότερη αγάπη ή ενδιαφέρον, χρειαζόμαστε διαφορετικό τρόπο να τα δείχνουμε.
Η πιο πρόσφατη βιβλιογραφική ανασκόπηση για το helicopter parenting σε φοιτητές συνδέει την υπερβολικά παρεμβατική γονεϊκή συμπεριφορά με δυσκολίες στην ψυχολογική προσαρμογή, ενώ αναδεικνύει την αυτονομία και την αυτοπεποίθηση ως σημαντικούς παράγοντες.
Η ανεξαρτησία δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν μας χρειάζεται πια. Σημαίνει ότι μπορεί να προχωρά μπροστά γνωρίζοντας πως, αν κάποια στιγμή γυρίσει το βλέμμα πίσω, θα είμαστε εκεί.
Με πληροφορίες από Psychology Today,Good Housekeeping,Parents.com
