Το σπίτι μας δεν είναι απλώς ένας χώρος όπου ζούμε, αλλά ένα ολόκληρο «οικοσύστημα» γεμάτο μικροοργανισμούς. Όπως έχουμε μικροβίωμα στο έντερο και στο δέρμα μας, έτσι και το σπίτι μας διαθέτει το δικό του μικροβίωμα, το οποίο μπορεί να επηρεάζει σημαντικά την υγεία και το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι το οικιακό μικροβίωμα αποτελείται από βακτήρια, μύκητες, ιούς και άλλους μικροοργανισμούς που προέρχονται από εμάς, τα κατοικίδιά μας, τον εξωτερικό αέρα, τα φυτά, το νερό και τις επιφάνειες του σπιτιού.
Δεν είναι όλα τα μικρόβια επικίνδυνα
Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, πολλά μικρόβια είναι είτε ουδέτερα είτε ακόμα και ωφέλιμα για τον οργανισμό μας. Ορισμένα βοηθούν το ανοσοποιητικό να «εκπαιδευτεί» σωστά και να αναγνωρίζει καλύτερα τους πραγματικούς κινδύνους.
Ανάμεσα στους πιο ωφέλιμους μικροοργανισμούς περιλαμβάνονται βακτήρια όπως τα Lactobacillus και Bifidobacterium, που συναντάμε συχνά σε τρόφιμα ζύμωσης ή στο φυσικό περιβάλλον.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine και αναφέρεται συχνά από επιστήμονες του χώρου.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι παιδιά που μεγαλώνουν σε σπίτια με μικροβίωμα παρόμοιο με εκείνο των αγροικιών εμφανίζουν μικρότερο κίνδυνο ανάπτυξης άσθματος.
Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η μεγαλύτερη έκθεση σε μικρόβια που προέρχονται από το φυσικό περιβάλλον φαίνεται να «εκπαιδεύει» καλύτερα το ανοσοποιητικό σύστημα και να μειώνει τις υπερβολικές αλλεργικές αντιδράσεις.
Από την άλλη πλευρά, είναι προφανές ότι υπάρχουν και μικρόβια που μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα, όπως ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος, το E.coli και η μούχλα, τα οποία σχετίζονται με λοιμώξεις, αναπνευστικά προβλήματα ή αλλεργικές αντιδράσεις.
Οι άνθρωποι και οι επιφάνειες «χτίζουν» το μικροβίωμα του σπιτιού
Νεότερη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Environmental Microbiome δείχνει ότι οι καθημερινές μας συνήθειες επηρεάζουν άμεσα τα μικρόβια μέσα στο σπίτι.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι το μαγείρεμα, ο καθαρισμός, η προσωπική υγιεινή αλλά ακόμη και το πόσο συχνά αγγίζουμε επιφάνειες αλλάζουν τη μικροβιακή σύνθεση των χώρων μας.
Παράλληλα, διαφορετικά υλικά και επιφάνειες «φιλοξενούν» διαφορετικούς μικροοργανισμούς, ενώ ο ανεπαρκής αερισμός μπορεί να αυξήσει την έκθεση σε μικρόβια που σχετίζονται περισσότερο με τον άνθρωπο και λιγότερο με το φυσικό περιβάλλον.
Μπορεί η υπερβολική καθαριότητα να κάνει κακό;
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Real Simple η υπερβολική απολύμανση ίσως δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση. Η λεγόμενη «υπόθεση της υγιεινής» υποστηρίζει ότι όταν αποστειρώνουμε υπερβολικά το περιβάλλον μας, μειώνουμε την έκθεση σε φυσιολογικά μικρόβια που βοηθούν το ανοσοποιητικό μας να αναπτυχθεί σωστά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε την καθαριότητα, αλλά ότι χρειάζεται ισορροπία και στοχευμένη υγιεινή.
Οι ειδικοί προτείνουν να δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση σε επιφάνειες υψηλού κινδύνου, όπως:
- πάγκοι όπου ακουμπάμε ωμό κρέας
- τουαλέτες
- βρώμικα υφάσματα
- χερούλια και διακόπτες
Αντίθετα, δεν χρειάζεται συνεχής χρήση ισχυρών απολυμαντικών σε κάθε επιφάνεια του σπιτιού.
Πώς μπορούμε να διατηρήσουμε ένα πιο υγιές σπίτι
Ανοίγουμε τα παράθυρα
Σύμφωνα με άρθρο της Washington Post, οι ειδικοί προτείνουν να αερίζουμε συχνά το σπίτι, ειδικά όταν η ποιότητα του εξωτερικού αέρα είναι καλή.
Ο καθηγητής Τζακ Γκίλμπερτ από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια εξηγεί ότι ο εξωτερικός αέρας μεταφέρει μικροοργανισμούς από φυτά και χώμα, ενισχύοντας τη μικροβιακή ποικιλία μέσα στο σπίτι.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συνεχής έκθεση σε ένα πιο «φυσικό» μικροβιακό περιβάλλον μπορεί να βοηθήσει στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Βάζουμε περισσότερα φυτά μέσα στο σπίτι
Οι ειδικοί εξηγούν ότι τα φυτά δεν λειτουργούν μόνο διακοσμητικά. Η επαφή με χώμα, φυτά και φυσικούς μικροοργανισμούς φαίνεται να αυξάνει τη μικροβιακή ποικιλία στους εσωτερικούς χώρους, κάτι που μπορεί να βοηθήσει το ανοσοποιητικό σύστημα να λειτουργεί πιο σωστά.
Μάλιστα, έρευνες από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι έδειξαν ότι ακόμη και η ενασχόληση με μικρές γλάστρες ή εσωτερική κηπουρική συνδέθηκε με αύξηση αντιφλεγμονωδών δεικτών στον οργανισμό.
Καθαρίζουμε σωστά, όχι υπερβολικά
Επιπλέον το Real Simple επισημαίνει ότι αντί για υπερβολική αποστείρωση, προτείνουν «στοχευμένη καθαριότητα»: απολύμανση σε επιφάνειες υψηλού κινδύνου, όπως ο πάγκος όπου ακουμπάμε ωμό κρέας ή σημεία με υγρασία και μούχλα, ενώ για την καθημερινή σκόνη συχνά αρκεί ένα νωπό πανί και ήπιο καθαριστικό.
Με πληροφορίες από Nature Medicine, Environmental Microbiome ,Real Simple, Washington Post
