Βλέποντας ένα πολύ όμορφο τηλεοπτικό σποτ με θέμα την υιοθεσία αδέσποτων ζώων, στο οποίο η εκφωνήτρια προέτρεπε το κοινό να μην αγοράζει ζώα αλλά να υιοθετεί, μου γεννήθηκαν αρκετά ερωτήματα γύρω από το συγκεκριμένο θέμα.
Πολύ συχνά συναντώ ανθρώπους οι οποίοι έχουν μόλις υιοθετήσει έναν σκύλο από κάποιο καταφύγιο και αναζητούν συμβουλές για το πώς μπορούν να τον μεγαλώσουν σωστά. Αυτό που παρατηρώ, σε ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό, είναι η περιορισμένη γνώση γύρω από τις πραγματικές ανάγκες ενός σκύλου και κυρίως γύρω από τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν, αναπτύσσονται και διαμορφώνουν τη συμπεριφορά τους τα κουτάβια.
Σκέφτηκα, λοιπόν, ότι μαζί με την προώθηση της υιοθεσίας θα ήταν εξίσου σημαντικό να δίνονται ορισμένες βασικές κατευθύνσεις, ώστε κάθε ενδιαφερόμενος να μπορεί να εξετάσει αν είναι πραγματικά έτοιμος και κατάλληλα προετοιμασμένος να εντάξει έναν σκύλο στη ζωή του. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να προληφθούν πολλές δυσκολίες και να αποφευχθεί η ταλαιπωρία τόσο του ανθρώπου όσο και του ζώου στο μέλλον.
Πριν, λοιπόν, αποφασίσουμε να υιοθετήσουμε έναν σκύλο, αξίζει να εξετάσουμε με ειλικρίνεια αν μπορούμε να ανταποκριθούμε στις πραγματικές ανάγκες του. Οι παρακάτω σκέψεις δεν έχουν σκοπό να αποθαρρύνουν την υιοθεσία, αλλά να συμβάλουν σε μια πιο συνειδητή και υπεύθυνη απόφαση.
Αρχικά, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι το μικρό σκυλάκι που επιλέξαμε δεν αποτελεί μια απόφαση της στιγμής, αλλά μια δέσμευση που μπορεί να διαρκέσει από δέκα έως δεκαπέντε χρόνια, ορισμένες φορές ακόμη περισσότερο. Η υιοθεσία δεν τελειώνει τη στιγμή που φέρνουμε τον σκύλο στο σπίτι. Στην πραγματικότητα, τότε αρχίζει η κοινή μας ζωή και μαζί της ξεκινούν οι καθημερινές μας ευθύνες.
Στη συνέχεια, χρειάζεται να θυμόμαστε ότι, όπως και τα παιδιά, έτσι και τα κουτάβια χρειάζονται καθοδήγηση. Δεν έρχονται στο σπίτι μας γνωρίζοντας πού πρέπει να κοιμηθούν, πού επιτρέπεται να κάνουν την τουαλέτα τους, ποια αντικείμενα μπορούν να μασήσουν ή πώς περιμένουμε να συμπεριφέρονται. Δεν είναι, με απλά λόγια, έτοιμα προς χρήση.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστεί να κοιμηθούμε για αρκετές νύχτες λιγότερες ώρες. Το κουτάβι μπορεί να ξυπνά, να κλαίει, να χρειάζεται να βγει για τουαλέτα ή να δυσκολεύεται να μείνει μόνο του σε ένα άγνωστο περιβάλλον. Μπορεί επίσης να έχει ατυχήματα τουαλέτας μέσα στο σπίτι για αρκετό διάστημα μέχρι να αποκτήσει τον απαραίτητο έλεγχο και να κατανοήσει τη νέα του καθημερινότητα.
Ίσως να γκρινιάζει την ώρα που εμείς θέλουμε να ξεκουραστούμε, επειδή φοβάται, πονάει, πεινάει, χρειάζεται τουαλέτα ή απλώς δεν έχει μάθει ακόμη πώς να ηρεμεί μόνο του. Χρειάζεται, επομένως, υπομονή, σωστή καθοδήγηση και ρεαλιστικές προσδοκίες. Ένα κουτάβι δεν προσπαθεί να μας δυσκολέψει. Προσπαθεί να προσαρμοστεί σε έναν κόσμο που ακόμη δεν καταλαβαίνει.
Παράλληλα, σε όλη τη διάρκεια της ζωής του θα πρέπει να βγαίνουμε έξω μαζί του, χειμώνα και καλοκαίρι, με ζέστη, κρύο ή βροχή. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό όταν μένουμε σε διαμέρισμα και ο σκύλος εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς για την τουαλέτα, την κίνησή του και την επαφή του με τον εξωτερικό κόσμο.
Σε αυτό το σημείο χρειάζεται να καταρρίψουμε και έναν συνηθισμένο μύθο. Το γεγονός ότι διαθέτουμε αυλή δεν σημαίνει ότι ο σκύλος δεν χρειάζεται καθημερινή βόλτα.
Η βόλτα δεν εξυπηρετεί μόνο την τουαλέτα. Προσφέρει στον σκύλο την ευκαιρία να κινηθεί, να εξερευνήσει και να συλλέξει πληροφορίες μέσω της όσφρησης. Του επιτρέπει να έρθει σταδιακά σε επαφή με διαφορετικά περιβάλλοντα, ανθρώπους, ήχους και καταστάσεις. Συμβάλλει στη διατήρηση της σωματικής του κατάστασης και του κατάλληλου σωματικού βάρους. Προσφέρει νοητική απασχόληση και μειώνει την πλήξη που μπορεί να συνδέεται με ανεπιθύμητες συμπεριφορές μέσα στο σπίτι. Δημιουργεί ευκαιρίες για εκπαίδευση και επικοινωνία με τον άνθρωπό του. Ενισχύει τη μεταξύ τους σχέση και του προσφέρει τη δυνατότητα να εκφράσει φυσιολογικές συμπεριφορές, όπως η εξερεύνηση, η παρατήρηση και η όσφρηση.
Η αυλή παραμένει ο ίδιος χώρος, με τις ίδιες περίπου μυρωδιές και τα ίδια ερεθίσματα. Για τον σκύλο, το να βρίσκεται μόνος του σε μια αυλή δεν είναι το ίδιο με το να περπατά, να εξερευνά και να αλληλεπιδρά με το περιβάλλον μαζί με τον άνθρωπό του.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που πρέπει να εξετάσουμε είναι ο χαρακτήρας και η ιδιοσυγκρασία του σκύλου. Δεν είναι όλοι οι σκύλοι ίδιοι. Μπορεί να έχουν διαφορετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, διαφορετική ένταση, διαφορετικές ανάγκες για κίνηση, διαφορετική κοινωνικότητα και διαφορετική διάθεση για παιχνίδι ή συνεργασία.
Δεν πρέπει να συγκρίνουμε συνεχώς τον δικό μας σκύλο με τον σκύλο ενός φίλου που φαίνεται πιο ήσυχος, πιο εύκολος ή πιο υπάκουος. Όπως δεν είναι σωστό να συγκρίνουμε τα παιδιά μεταξύ τους, έτσι δεν είναι δίκαιο να απαιτούμε από όλους τους σκύλους να αναπτύσσονται με τον ίδιο ρυθμό και να αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο.
Μια φράση που ακούω πολύ συχνά είναι η εξής. ”Πήραμε τον σκύλο για τα παιδιά”.
Είναι πράγματι όμορφο τα παιδιά να μεγαλώνουν μαζί με έναν σκύλο. Μπορούν να μάθουν να σέβονται ένα άλλο ζωντανό πλάσμα, να συμμετέχουν σε ορισμένες καθημερινές δραστηριότητες και να δημιουργήσουν έναν πολύ δυνατό δεσμό μαζί του. Δεν μπορούν, όμως, να αναλάβουν την πλήρη φροντίδα του.
Ένα παιδί δεν μπορεί να έχει την ευθύνη για την κτηνιατρική παρακολούθηση, τα οικονομικά έξοδα, τη συστηματική εκπαίδευση ή τη διαχείριση μιας δύσκολης συμπεριφοράς. Μπορούμε να του αναθέσουμε συγκεκριμένες και ασφαλείς εργασίες, αλλά η κύρια ευθύνη ανήκει πάντοτε στους ενηλίκους. Τα πιο συχνά ατυχήματα με δάγκωμα σκύλου συμβαίνει απο το σκύλο της οικογενείας και όχι απο ξένο σκύλο.
Χρειάζεται επίσης να αναρωτηθούμε τι θα συμβεί όταν το παιδί μεγαλώσει, αλλάξει ενδιαφέροντα, ξεκινήσει σπουδές ή φύγει από το σπίτι. Ποιος θα συνεχίσει να φροντίζει τον σκύλο όταν το παιδί βαρεθεί, αποκτήσει άλλες δραστηριότητες ή δεν μπορεί πλέον να συμμετέχει;
Υπάρχει ακόμη το κόστος της κτηνιατρικής φροντίδας, της περιποίησης και της εκπαίδευσης. Οι εμβολιασμοί, οι προληπτικές εξετάσεις, οι θεραπείες, τα φάρμακα, η κατάλληλη τροφή, η περιποίηση του τριχώματος και η βοήθεια ενός επαγγελματία εκπαιδευτή απαιτούν χρόνο και χρήματα. Ένας τραυματισμός ή μια ασθένεια μπορεί να δημιουργήσει ξαφνικά έξοδα πολύ μεγαλύτερα από αυτά που είχαμε αρχικά υπολογίσει.
Πρέπει ακόμη να σκεφτούμε αν είμαστε πραγματικά διατεθειμένοι να βγαίνουμε καθημερινά έξω, ακόμη και όταν είμαστε κουρασμένοι, πιεσμένοι ή δεν έχουμε διάθεση. Ο σκύλος δεν γνωρίζει ότι είχαμε μια δύσκολη ημέρα στη δουλειά. Περίμενε πολλές ώρες για να επιστρέψουμε και εμείς αποτελούμε το σημαντικότερο μέρος της δικής του καθημερινότητας.
Μπορεί να εργαζόμαστε δέκα ή δώδεκα ώρες την ημέρα, αλλά ο σκύλος έχει μόνο εμάς και περιμένει εκείνες τις λίγες ώρες που θα μας δει, θα περπατήσει, θα παίξει και θα αλληλεπιδράσει μαζί μας. Αν δεν μπορούμε να του διαθέσουμε αυτόν τον χρόνο, ίσως είναι πιο υπεύθυνο να μην αναλάβουμε ακόμη αυτή την ευθύνη. Δεν είναι αποτυχία να παραδεχτούμε ότι η ζωή μας αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες ενός σκύλου. Αποτυχία είναι να τον φέρουμε στη ζωή μας χωρίς να έχουμε σκεφτεί τι πραγματικά χρειάζεται.
Χρειάζεται επίσης να εξετάσουμε τι θα κάνουμε στις διακοπές, στα ταξίδια ή σε μια έκτακτη ανάγκη. Θα μπορεί να έρχεται μαζί μας; Υπάρχει κάποιος αξιόπιστος άνθρωπος που θα μπορεί να τον φροντίσει; Μπορούμε να καλύψουμε το κόστος μιας κατάλληλης φιλοξενίας; Ο σκύλος δεν μπορεί να μένει μόνος του επειδή το δικό μας πρόγραμμα άλλαξε.
Ακόμη, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για τρίχες, λάσπες, μυρωδιές, ζημιές και αλλαγές στην καθαριότητα του σπιτιού. Ένα κουτάβι μπορεί να μασήσει έπιπλα, παπούτσια ή αντικείμενα. Ένας ενήλικος σκύλος μπορεί να επιστρέψει από τη βόλτα βρεγμένος ή λερωμένος. Η συμβίωση με ένα ζώο απαιτεί αποδοχή και προσαρμογή, όχι την προσδοκία ότι το σπίτι θα παραμείνει ακριβώς όπως ήταν πριν.
Οφείλουμε επίσης να σκεφτούμε αν είμαστε διατεθειμένοι να ζητήσουμε βοήθεια όταν εμφανιστεί μια δυσκολία. Ένας σκύλος μπορεί να παρουσιάσει φόβους, άγχος αποχωρισμού, αντιδραστικότητα, έντονο γάβγισμα ή άλλες συμπεριφορές που δεν περιμέναμε. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται διερεύνηση, σωστή διαχείριση και ενδεχομένως συνεργασία με εκπαιδευτή, κτηνίατρο. Η εγκατάλειψη δεν πρέπει να αποτελεί την πρώτη λύση επειδή ο σκύλος δεν ανταποκρίθηκε στην εικόνα που είχαμε φανταστεί.
Πρέπει ακόμη να υπολογίσουμε ότι η δική μας ζωή μπορεί να αλλάξει. Μπορεί να μετακομίσουμε, να αλλάξουμε εργασία, να αποκτήσουμε παιδί, να χωρίσουμε ή να αντιμετωπίσουμε οικονομικές δυσκολίες. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τα πάντα. Μπορούμε, όμως, να αναρωτηθούμε από πριν αν είμαστε πρόθυμοι να αναζητήσουμε λύσεις ώστε ο σκύλος να συνεχίσει να αποτελεί μέρος της οικογένειάς μας.
Τέλος, χρειάζεται να σκεφτούμε και τα γηρατειά του. Κάποια στιγμή ο σκύλος που σήμερα τρέχει και παίζει μπορεί να αρχίσει να ακούει ή να βλέπει λιγότερο. Μπορεί να δυσκολεύεται να ανεβεί σκάλες, να γλιστρά στο πάτωμα, να περπατά πιο αργά ή να χρειάζεται βοήθεια για να σηκωθεί.
Είναι πιθανό να εμφανίσει ακράτεια, να χρειάζεται συχνότερες εξόδους για να ανακουφιστεί ή να απαιτεί περισσότερη κτηνιατρική φροντίδα και φαρμακευτική αγωγή. Μπορεί επίσης να χρειάζεται αλλαγές στο σπίτι, αντιολισθητικά χαλιά, ράμπες, πιο μαλακό κρεβάτι και βοήθεια για να μπει στο αυτοκίνητο.
Τότε δεν θα μπορούμε να βιαζόμαστε στη βόλτα. Θα πρέπει να του δίνουμε χρόνο να περπατήσει με τον δικό του ρυθμό, να σταματήσει, να μυρίσει και να ξεκουραστεί. Ο ηλικιωμένος σκύλος δεν χρειάζεται λιγότερη αγάπη επειδή δεν μπορεί πλέον να μας ακολουθήσει όπως παλιά. Συνήθως χρειάζεται περισσότερη υπομονή, περισσότερη φροντίδα και ακόμη μεγαλύτερη παρουσία.
Αυτές είναι μόνο ορισμένες από τις σκέψεις που χρειάζεται να κάνει κάποιος πριν υιοθετήσει έναν σκύλο. Υπάρχουν πολλές ακόμη, αφού κάθε άνθρωπος, κάθε οικογένεια και κάθε σκύλος είναι διαφορετικοί.
Αν, διαβάζοντας όλα τα παραπάνω, απάντησες με ειλικρίνεια ότι είσαι πρόθυμος να αναλάβεις αυτή τη δέσμευση, τότε πιθανότατα είσαι έτοιμος να ζήσεις μια πραγματικά υπέροχη ζωή δίπλα σε αυτά τα μοναδικά πλάσματα.
Δεν θα είναι κάθε ημέρα εύκολη. Θα υπάρχουν κούραση, δυσκολίες, έξοδα και στιγμές αμφιβολίας. Θα υπάρχουν, όμως, και χρόνια γεμάτα συντροφικότητα, επικοινωνία, γέλιο, εμπειρίες και έναν δεσμό που δύσκολα μπορεί να περιγραφεί με λόγια.
Professional Dog Trainer – Agility Instructor -Agility Athlete – Agility Judge.
Για περισσότερες πληροφορίες, συμβουλές εκπαίδευσης και καθοδήγηση για τον δικό σου σκύλο, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μου στο Facebook και στο Instagram και στη σελίδα Success Dog Coaching.
