Η 24η Ιουλίου δεν είναι μια οποιαδήποτε ημερομηνία. Είναι η ημέρα που σηματοδοτεί την επιστροφή της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, το τέλος της επτάχρονης δικτατορίας και την απαρχή της Μεταπολίτευσης. Είναι μια επέτειος που υπερβαίνει κόμματα, κυβερνήσεις και αντιπολιτεύσεις. Γι’ αυτό και οι επιλογές ορισμένων πολιτικών δυνάμεων να μην παραστούν στη φετινή δεξίωση στο Προεδρικό Μέγαρο προκαλούν εύλογο προβληματισμό.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας υποδέχεται περίπου 1.700 προσκεκλημένους στους κήπους του Προεδρικού Μεγάρου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη και του γενικού γραμματέα του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα. Ωστόσο, αρκετοί πολιτικοί αρχηγοί και πρόσωπα του δημόσιου βίου επέλεξαν να απέχουν.
Η Δημοκρατία δεν είναι επιλεκτική
Ξεχωρίζει η στάση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία ανακοίνωσε ότι δεν θα παραστεί, υποστηρίζοντας πως στη δεξίωση συμμετέχουν πρόσωπα που χαρακτηρίζει «νοσταλγούς της χούντας, εκπροσώπους της ακροδεξιάς και αναθεωρητές της σύγχρονης ιστορίας».
Πρόκειται για μια εξήγηση που ασφαλώς αποτελεί πολιτική θέση. Ωστόσο, δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί πειστική ως αιτιολογία απουσίας από τον κορυφαίο θεσμό της Δημοκρατίας. Η επέτειος της 24ης Ιουλίου δεν διοργανώνεται για να επιβραβεύσει κυβερνήσεις ή αντιπολιτεύσεις. Δεν αποτελεί κομματική συγκέντρωση ούτε πολιτικό συλλαλητήριο. Είναι μια ημέρα εθνικής μνήμης και θεσμικής ενότητας.
Οι θεσμοί πάνω από τις διαφορές
Στη Δημοκρατία οι πολιτικές αντιπαραθέσεις είναι αυτονόητες και αναγκαίες. Οι διαφωνίες, ακόμη και οι σφοδρές, εκφράζονται στη Βουλή, στις δημόσιες παρεμβάσεις και στην πολιτική αντιπαράθεση. Όμως υπάρχουν ορισμένες στιγμές που ο συμβολισμός υπερβαίνει τις κομματικές σκοπιμότητες.
Η παρουσία σε μια δεξίωση για την Αποκατάσταση της Δημοκρατίας δεν συνιστά πολιτική στήριξη προς την εκάστοτε κυβέρνηση ούτε αποδοχή όλων των προσκεκλημένων. Είναι, πρωτίστως, ένας ελάχιστος φόρος τιμής σε όσους αγωνίστηκαν ώστε σήμερα όλοι να μπορούν να διαφωνούν και να εκφράζονται ελεύθερα.
Οι απουσίες στέλνουν επίσης μηνύματα
Η αποχή αποτελεί πάντα πολιτική επιλογή. Όπως και η παρουσία. Όταν όμως πρόκειται για την κορυφαία επέτειο της σύγχρονης ελληνικής Δημοκρατίας, οι συμβολισμοί αποκτούν ιδιαίτερο βάρος.
Οι πολίτες έχουν κάθε δικαίωμα να περιμένουν από το πολιτικό σύστημα να αφήνει, έστω για μία ημέρα τον χρόνο, στην άκρη τις κομματικές αντιπαραθέσεις. Γιατί η Δημοκρατία δεν ανήκει σε κανένα κόμμα. Ανήκει σε όλους τους Έλληνες. Και ακριβώς γι’ αυτό, η απουσία από τη γιορτή της δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί μήνυμα υπεράσπισής της. Ό,τι έχει απομείνει από το ΣυΡιζΑ κάνει κακή επανεκκίνηση με κακή εικόνα για την συνέχεια που επιχειρεί με επικεφαλής την Ρένα Δούρου. Και στην ίδια ασφαλώς