Η χθεσινή δημοσκόπηση της Marc, που καταγράφει πτώση δύο μονάδων για τη Νέα Δημοκρατία σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση της ίδιας εταιρείας, δεν είναι απλώς ένα ακόμα πολιτικό στιγμιότυπο. Είναι κάτι περισσότερο. Είναι μια ένδειξη ότι κάτω από την επιφάνεια των κομματικών ποσοστών υπάρχει μια βαθύτερη δυσαρέσκεια, η οποία δεν αφορά μόνο την εικόνα της κυβέρνησης ή του πρωθυπουργού, αλλά την ίδια την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Όταν δύο στους τρεις δηλώνουν δυσαρεστημένοι από την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό, το μήνυμα δεν μπορεί να διαβαστεί μόνο με όρους επικοινωνίας. Δεν είναι ζήτημα ενός καλύτερου αφηγήματος, μιας πιο εύστοχης καμπάνιας ή μιας πιο επιθετικής αντιπαράθεσης με την αντιπολίτευση. Είναι ζήτημα καθημερινότητας. Είναι το σούπερ μάρκετ, το ενοίκιο, ο λογαριασμός του ρεύματος, το καλάθι που αδειάζει πριν γεμίσει και ο μισθός που τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας.
Όσο κι αν ακούγεται σκληρό, αυτή είναι η αλήθεια. Ο πολίτης, όταν φτάνει στην κάλπη, δεν ψηφίζει πρωτίστως με βάση το τι είπε ο Ερντογάν ή τι λέει και δεν λέει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτά έχουν τη σημασία τους, ιδιαίτερα σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που ζει σε μια δύσκολη γεωπολιτική γειτονιά. Όμως ο πολίτης πρώτα μετράει τη δική του ζωή. Μετράει αν μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια. Αν μπορεί να έχει καθημερινά ένα σχεδόν γεμάτο πιάτο. Αν μπορεί να μπει σε μια υπεραγορά χωρίς να κοιτάζει τα ράφια σαν να είναι απλησίαστα, επειδή οι τιμές «ζεματάνε».
Γι’ αυτό και ισχύει αυτό που έλεγα και στο χθεσινό βίντεο προς τον πρωθυπουργό: ο κόσμος θα ψηφίσει με τη σκέψη στην τσέπη. Αυτή είναι η μεγάλη αλήθεια. Και αυτός είναι ο μεγάλος αντίπαλος της Νέας Δημοκρατίας και της κυβέρνησης.
Δεν υποτιμώ την αντιπολίτευση. Βεβαίως και η κυβέρνηση θα δώσει πολιτική μάχη απέναντι στον όποιον Τσίπρα, στο όποιο ΠΑΣΟΚ, στην όποια Καρυστιανού, εφόσον μέχρι τότε βρίσκεται σε θέση μάχης. Όμως ο βασικός αντίπαλος δεν βρίσκεται μόνο απέναντι. Βρίσκεται και εντός των τειχών. Βρίσκεται στην πολιτική που πρέπει να ασκηθεί ώστε ο πολίτης να μη ζει με τον εφιάλτη της ακρίβειας.
Και εδώ πρέπει να είμαστε δίκαιοι. Δεν μπορεί να χρεωθούν όλα σε έναν Τάκη Θεοδωρικάκο. Το έχω ξαναγράψει: ο Θεοδωρικάκος δεν μπορεί να έχει ευθύνη για τα πάντα. Δεν φταίει για τα ενοίκια. Δεν φταίει για έναν πόλεμο με το Ιράν που ανεβάζει την ενέργεια. Δεν φταίει για τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας που συνεχίζει να πιέζει το φυσικό αέριο. Δεν φταίει συνολικά για έναν πληθωρισμό που σε μεγάλο βαθμό εισάγεται και επιβαρύνει την ελληνική αγορά.
Αλλά αυτό δεν αρκεί ως απάντηση στον πολίτη. Διότι ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται να ακούσει ποιος δεν φταίει. Θέλει να δει ποιος μπορεί να λύσει, ποιος μπορεί να ανακουφίσει, ποιος μπορεί να παρέμβει ουσιαστικά. Θέλει πολιτική με αποτέλεσμα, όχι μόνο εξηγήσεις.
Κάθε δημοσκόπηση, λέμε συχνά, είναι μια φωτογραφία της στιγμής. Σωστό. Με μία διαφορά: η ακρίβεια έχει πάψει προ πολλού να είναι φωτογραφία. Έχει γίνει βίντεο μακράς διαρκείας. Παίζει ξανά και ξανά στην καθημερινότητα των πολιτών, χωρίς διάλειμμα, χωρίς τίτλους τέλους.
Και αν η κυβέρνηση θέλει πραγματικά να αλλάξει το πολιτικό κλίμα, εκεί πρέπει να κάνει το μοντάζ. Εκεί πρέπει να κόψει τις πιο σκληρές σκηνές. Γιατί στις επόμενες εκλογές, όποτε κι αν γίνουν, η κάλπη δεν θα μετρήσει μόνο κόμματα. Θα μετρήσει αν ο πολίτης αισθάνεται ότι μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια.
Και αυτό, τελικά, είναι το πιο δύσκολο δημοψήφισμα για κάθε κυβέρνηση.
