Ai Key Takeaways

Σχετικά με αυτή την περίληψη

Η περίληψη δημιουργήθηκε αυτόματα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να σας δώσει μια γρήγορη εικόνα των βασικών σημείων του άρθρου.

Οι περιλήψεις AI ενδέχεται να περιέχουν ανακρίβειες ή παραλείψεις. Για την πλήρη ενημέρωση, διαβάστε ολόκληρο το άρθρο.

  • Οι ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ βρίσκονται σε κατάσταση ετοιμότητας μετά από κύμα κυβερνοεπιθέσεων σε συστήματα ψύξης σε ευρωπαϊκές χώρες.
  • Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει εντοπίσει πάνω από 300 ελεγκτές ψύξης στην Ελλάδα που ενδέχεται να αποτελέσουν στόχους εφόσον δεν ληφθούν μέτρα προστασίας.
  • Οι επιχειρήσεις καλούνται να αποσυνδέσουν τα συστήματα από το διαδίκτυο και να εγκαταστήσουν άμεσα ενημερώσεις ασφαλείας για την αποφυγή καταστροφής εμπορευμάτων.
  • Παράλληλα, ο κλάδος του λιανεμπορίου αντιμετωπίζει προκλήσεις από τον εντεινόμενο ανταγωνισμό και τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ προβλέπονται περαιτέρω επιχειρηματικές ανακατατάξεις και συγκέντρωση της αγοράς.
Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης Προσθήκη της huffingtonpost.gr στην Google

Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας βρίσκονται οι ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ, μετά το νέο κύμα κυβερνοεπιθέσεων που έπληξε συστήματα ψύξης καταστημάτων και επιχειρήσεων τροφίμων σε ευρωπαϊκές χώρες, προκαλώντας ανησυχία για την ασφάλεια των προϊόντων και την ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων.

Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί αντίστοιχο περιστατικό στην Ελλάδα, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει εντοπίσει περισσότερους από 300 ελεγκτές εμπορικής ψύξης στη χώρα, οι οποίοι ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο εφόσον δεν έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Advertisement
Advertisement

Όπως ανέφερε ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, οι ελληνικές αλυσίδες ενημερώθηκαν εγκαίρως για την απειλή, σε συνεργασία με ειδικούς κυβερνοασφάλειας και την αρμόδια Εθνική Αρχή. «Μέχρι σήμερα που μιλάμε δεν έχει προκύψει κανένα θέμα στα σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα», σημείωσε, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι επιχειρήσεις παραμένουν σε εγρήγορση.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες επιθέσεις δεν φαίνεται να έχουν ως βασικό στόχο την οικονομική εκβίαση των επιχειρήσεων, όπως συμβαίνει σε πολλές περιπτώσεις κυβερνοεγκλήματος. Αντίθετα, σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, πρόκειται για επιθέσεις με στόχο την καταστροφή των υποδομών, γεγονός που καθιστά την απειλή ακόμη πιο σοβαρή.

Οι επιθέσεις σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες και ο κίνδυνος για τα τρόφιμα

Σύμφωνα με ενημέρωση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας προς την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας στις 3 Νοεμβρίου 2026, νέο κύμα επιθέσεων εκδηλώθηκε τη νύχτα της 1ης προς τη 2α Νοεμβρίου σε περισσότερα από 100 καταστήματα στο Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, τη Σουηδία, την Ιρλανδία και την Εσθονία.

Η εταιρεία Danfoss επιβεβαίωσε ότι οι επιθέσεις αφορούσαν προϊόντα της, με τις περισσότερες συσκευές που επλήγησαν να είναι παλαιότερα μοντέλα, τα οποία έχουν σταματήσει να υποστηρίζονται από τον κατασκευαστή και δεν λαμβάνουν πλέον ενημερώσεις ασφαλείας.

Οι συνέπειες μιας τέτοιας επίθεσης μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρές για τις επιχειρήσεις τροφίμων. Η απώλεια του ελέγχου των συστημάτων ψύξης μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων νωπών και κατεψυγμένων προϊόντων μέσα σε λίγες ώρες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί ακόμη και περιστατικά πυρκαγιάς.

Για τον λόγο αυτό, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει συστήσει στις επιχειρήσεις να αποσυνδέσουν τα συστήματα ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο, να επιτρέπουν απομακρυσμένη πρόσβαση μόνο μέσω ασφαλούς σύνδεσης VPN με πολυπαραγοντική ταυτοποίηση και να αλλάξουν τους προεπιλεγμένους κωδικούς πρόσβασης.

Advertisement

Παράλληλα, ζητείται η άμεση εγκατάσταση των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας και η αντικατάσταση του εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τους κατασκευαστές.

Από την πλευρά του, ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) υπογραμμίζει ότι η διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας σε όλα τα στάδια, από την παραγωγή και τη μεταφορά έως την αποθήκευση και τη διάθεση των τροφίμων, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφάλειά τους.

Σε περίπτωση που μια διακοπή της ψύξης ενδέχεται να έχει επηρεάσει την καταλληλότητα των προϊόντων, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να τα αποσύρουν από την αγορά. Επίσης, οφείλουν να ενημερώνουν τον ΕΦΕΤ όταν μια κυβερνοεπίθεση επηρεάζει ή ενδέχεται να επηρεάσει τα συστήματα ψύξης και, κατ’ επέκταση, την ασφάλεια των τροφίμων.

Advertisement

Λιγότερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ τα επόμενα χρόνια

Οι κυβερνοεπιθέσεις αποτελούν μία ακόμη πρόκληση για έναν κλάδο που βρίσκεται ήδη σε περίοδο σημαντικών αλλαγών. Το αυξημένο λειτουργικό κόστος, τα περιορισμένα περιθώρια κέρδους και οι πιέσεις από τις μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συνήθειες επιταχύνουν τις επιχειρηματικές ανακατατάξεις.

Η συμφωνία για την εξαγορά 13 καταστημάτων της ENA Cash&Carry από τη The Mart, θυγατρική του ομίλου Σκλαβενίτη, αποτελεί την πιο πρόσφατη εξέλιξη, μετά και την εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από τη Δ. Μασούτης.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕ και επικεφαλής της αλυσίδας Διαμαντής Μασούτης, Γιάννης Μασούτης, έχει εκτιμήσει ότι η συγκέντρωση της αγοράς θα συνεχιστεί, καθώς οι οικονομικές πιέσεις καθιστούν δυσκολότερη την επιβίωση μικρότερων και μεσαίων αλυσίδων.

Advertisement

«Το μόνο σίγουρο είναι πως σε δύο χρόνια οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα είναι λιγότερες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αντιπρόεδρος της ΕΣΕ και επικεφαλής της METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, εκτίμησε ότι έχει ήδη ξεκινήσει ένας νέος κύκλος ανακατατάξεων. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, εξακολουθεί να υπάρχει χώρος για μικρότερες επιχειρήσεις που επιλέγουν διαφορετική εμπορική στρατηγική και απευθύνονται σε πιο εξειδικευμένα καταναλωτικά κοινά.

Η συγκέντρωση, πάντως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως μεγαλύτερη κερδοφορία. Σύμφωνα με τον κ. Παντελιάδη, ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο θα πρέπει να εξασφαλίζει περιθώριο κέρδους προ φόρων κοντά στο 3%, στόχος που εξαρτάται κυρίως από την εμπορική πολιτική, τον έλεγχο των δαπανών και την ανάπτυξη προϊόντων με υψηλότερη προστιθέμενη αξία.

Advertisement

Τι συμβαίνει με τις τιμές στα ράφια

Στο μέτωπο της ακρίβειας, τα στελέχη της αγοράς περιγράφουν μια περίοδο σχετικής σταθεροποίησης, χωρίς ωστόσο να απουσιάζουν οι ανατιμήσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

Advertisement

Οι αυξήσεις στις τιμές των γαλακτοκομικών κατά το τελευταίο τρίμηνο αποδίδονται κυρίως στην άνοδο του κόστους του αιγοπρόβειου γάλακτος. Παράλληλα, νέες πιέσεις αναμένονται στην αγορά της μπύρας, με τις ανατιμήσεις να εκτιμάται ότι θα εμφανιστούν στα ράφια στις αρχές Δεκεμβρίου.

Αυξημένο κόστος καταγράφεται επίσης στα ζυμαρικά και τα δημητριακά, εξαιτίας της ανόδου των τιμών των πρώτων υλών, κυρίως του σιταριού.

Ο Γιάννης Μασούτης δεν διαβλέπει προς το παρόν έναν νέο γενικευμένο κύκλο ανατιμήσεων, προειδοποιεί ωστόσο ότι οι προβλέψεις για το 2027 παραμένουν αβέβαιες. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, το ενεργειακό κόστος, οι μεταφορές και η κλιματική αλλαγή μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την πορεία των τιμών.

Advertisement

Με βάση τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα των σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στο 0,53%, έναντι 2,1% που κατέγραψε η ΕΛΣΤΑΤ και 1,60% σύμφωνα με τη Eurostat.

Σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση των τιμών διαδραματίζουν ο ανταγωνισμός μεταξύ των αλυσίδων, οι προσφορές και τα προγράμματα πιστότητας. Ενδεικτικό είναι ότι την περίοδο 2023-2025 η συνολική αξία των προωθητικών ενεργειών του κλάδου έφτασε περίπου τα 5 δισ. ευρώ.

Επενδύσεις 660 εκατ. ευρώ και τζίρος 13,6 δισ. ευρώ

Παρά τις πιέσεις, ο κλάδος εξακολουθεί να επενδύει στον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξή του. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, οι επενδύσεις το 2025 ανήλθαν σε 660 εκατ. ευρώ, ενώ κατά τη δεκαετία 2015-2025 έφτασαν συνολικά τα 3,8 δισ. ευρώ.

Ο κύκλος εργασιών του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων διαμορφώθηκε το 2025 στα 13,6 δισ. ευρώ, με λειτουργικά έξοδα 3,4 δισ. ευρώ και κέρδη προ φόρων 189 εκατ. ευρώ. Το περιθώριο κέρδους περιορίστηκε έτσι στο 1,39%, αρκετά χαμηλότερα από το επίπεδο του 3% που θεωρείται επιθυμητό για τη βιωσιμότητα του κλάδου.

Η σημασία των σούπερ μάρκετ για την ελληνική οικονομία αποτυπώνεται και στην απασχόληση, καθώς ο κλάδος αριθμεί περίπου 125.000 εργαζομένους σε περισσότερα από 3.800 καταστήματα. Παράλληλα, εννέα στους δέκα προμηθευτές είναι ελληνικές επιχειρήσεις, ενώ η συνολική συνεισφορά του κλάδου εκτιμάται στο 5,6% του ΑΕΠ.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι ψηφιακές απειλές προστίθενται στις οικονομικές πιέσεις και στον εντεινόμενο ανταγωνισμό, το μεγάλο στοίχημα για τις αλυσίδες δεν είναι μόνο η διατήρηση της κερδοφορίας τους, αλλά και η διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας τους και της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.