Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κούσαντας
*
Η συζήτηση που αναπτύσσεται το τελευταίο διάστημα σε τουρκικά ΜΜΕ γύρω από το ενδεχόμενο η Ελλάδα να διαθέτει τη δυνατότητα εκτέλεσης ενός «προληπτικού πλήγματος στρατηγικού βάθους» δεν είναι άσχετη με τις μεταβολές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στο αεροπορικό ισοζύγιο μεταξύ των δύο χωρών.
Τα σχετικά δημοσιεύματα συνδέονται με την εγγενή αδυναμία των πεπαλαιωμένων τουρκικών αεροσκαφών 3ης και 4ης γενιάς της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας, ιδίως μετά τις κυρώσεις CAATSA των ΗΠΑ από το 2020, αλλά και με τις αντίστοιχα αυξημένες δυνατότητες της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Ενώ Ελλάδα και Τουρκία διαθέτουν συνολικά περίπου 230 μαχητικά αεροσκάφη η καθεμία, το ποιοτικό ισοζύγιο αεροπορικής ισχύος συνεχίζει να μεταβάλλεται υπέρ της Ελλάδας. Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα διαθέτει 84 αεροσκάφη 4,5 γενιάς, ενώ η Τουρκία κανένα.
Για το άμεσο μέλλον, έως το 2028-2029, η Ελλάδα αναμένεται να διαθέτει συνολικά 165 σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη — 24 Rafale, 121 F-16 Viper και 20 F-35 — γεγονός που επηρεάζει σημαντικά το ποιοτικό και ποσοτικό ισοζύγιο ισχύος στον αέρα.
Το σενάριο ενός ενδεχόμενου «προληπτικού πλήγματος στρατηγικού βάθους» θα μπορούσε να εκτελεστεί κυρίως από την Πολεμική Αεροπορία, η οποία έχει τη δυνατότητα να επιτύχει στρατηγικούς αντικειμενικούς σκοπούς, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις:
- Να είναι επιτακτική η πρωτοβουλία των επιχειρήσεων, με επιλογή του χρόνου και του τόπου της πρώτης επίθεσης, ώστε ο αντίπαλος να αναγκαστεί να αναπροσαρμόσει την επιχειρησιακή του σχεδίαση.
- Να εκτελεστεί πριν από την ανάληψη επιθετικών πρωτοβουλιών του αντιπάλου, εφόσον υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι επίκειται επίθεση.
- Να επιφέρει ανεπανόρθωτες συνέπειες στον αντίπαλο, ώστε να τον εμποδίσει να ενεργήσει ή να αποτρέψει την εκδήλωση μιας αναμενόμενης επίθεσης που θεωρείται βέβαιη.
- Να θεωρείται νομιμοποιημένη βάσει του Διεθνούς Δικαίου και του δικαιώματος στην αυτοάμυνα, όπως αυτό προβλέπεται στο άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ώστε να διακρίνεται από την έννοια του προληπτικού πολέμου, ο οποίος δεν συνάδει με το Διεθνές Δίκαιο.
- Να δύναται να εξουδετερώσει κρίσιμες υποδομές, κύρια οπλικά συστήματα, κέντρα διοίκησης και ελέγχου, αεροδρόμια και λιμάνια του αντιπάλου, ενώ αυτός βρίσκεται σε αυξημένη ετοιμότητα, περιορίζοντας δραστικά την ικανότητά του να αντεπιτεθεί.
- Να αποδιοργανώσει τον αντίπαλο, καθυστερώντας την αντίδρασή του λόγω αιφνιδιασμού και στερώντας του τον χρόνο για οργανωμένη αντίδραση.
- Να δημιουργήσει ισχυρή ψυχολογική επίδραση στο ηθικό των δυνάμεων του αντιπάλου.
Η συζήτηση περί δυνατότητας «προληπτικού πλήγματος στρατηγικού βάθους» από την Ελλάδα λειτουργεί, υπό αυτή την οπτική, ως πρόσθετος παράγοντας αποτροπής έναντι ενδεχόμενων τουρκικών σχεδιασμών επί του πεδίου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνικοί εξοπλισμοί έχουν αρχίσει να μεταφράζονται σε αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες.
