Εν μέσω ρευστών διεθνών εξελίξεων και καταιγιστικών στρατηγικών ανακατατάξεων η σύνοδος της Ατλαντικής Συμμαχίας στην Τουρκία αποτελεί συνάντηση εν δυνάμει μεγάλης στρατηγικής σημασίας. Το ίδιο ισχύει και για τυπικές συνόδους, συνδιασκέψεις ή άτυπες συναντήσεις στο πλαίσιο άλλων διεθνών θεσμών στους οποίους συμμετέχει η Ελλάδα. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι πολλά. Μεταξύ άλλων:
Ποιος είναι ο προσανατολισμός και τα πιθανά χρονοδιαγράμματα σταθεροποίησης νέων ισορροπιών ισχύος και συμφερόντων πλανητικά και περιφερειακά;
Ποιες είναι οι τάσεις και ποιες οι υπό διαμόρφωση θεσμικές δομές στην ευρύτερη Μέση Ανατολή;
Είναι η όξυνση των σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ εφήμερο φαινόμενο, οφείλεται σε ηγετικά πρόσωπα ή οφείλονται σε βαθύτερα γεωπολιτικά κριτήρια, και ως προς αυτό ποιοι είναι οι προσανατολισμοί των ΗΠΑ και άλλων μεγάλων δυνάμεων εάν όπως όλα δείχνουν επιθυμούν να προσεγγίσουν την Άγκυρα;
Πώς θα εξελιχθεί το καθεστώς στο Ιράν, πως και πότε θα σταθεροποιηθούν νέες σχέσεις των ΗΠΑ με άλλα περιφερειακά κράτη συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας και του Ισραήλ;
Ποιος θα μπορούσε να είναι ο στρατηγικός ρόλος και θέση της Τουρκίας, της Ελλάδας και άλλων κρατών της περιφέρειάς μας;
Ποια είναι η γεωπολιτική και γεωστρατηγική σημασία του Αιγαίου και της Κύπρου και πως διασφαλίζεται η τήρηση των προνοιών των Συνθηκών και της Διεθνούς και Ευρωπαϊκής νομιμότητας;
Ποιες αποφάσεις ή αθέατες συναλλαγές θα επηρεάσουν την θέση και τον ρόλο κάθε κράτους εντός ενός πολυπολικού και ταυτόχρονα πολυκεντρικού συστήματος το οποίο, καθώς κινούμαστε στην τέταρτη Μεταψυχροπολεμική δεκαετία, εισήλθε σε μεταβατική φάση που μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σε νέες περιφερειακές και πλανητικές ισορροπίες ισχύος και συμφερόντων;
Αναμφίβολα, σταθμίσεις, εκτιμήσεις και απαντήσεις στα πιο πάνω και πολλά άλλα ερωτήματα για τους προσανατολισμούς και τις αποφάσεις εντός του ρευστού Μεταψυχροπολεμικού διεθνούς συστήματος δεν είναι υπόθεση κειμένων όπως το παρόν αλλά αρμοδιότητα της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας κάθε κράτους το οποίο διαθέτει κρατικά επιτελεία και κοινωνικοπολιτικό σύστημα.
Όσον αφορά την Ελλάδα ως πλήρες μέρος του ΟΗΕ, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ είναι θεμιτό, νόμιμο και νομιμοποιημένο να υιοθετεί ως κόκκινη γραμμή την τήρηση της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας στο Αιγαίο και στην Κύπρο. Μεταξύ άλλων,
1) στο Αιγαίο αυτό σημαίνει απόσυρση του ακραία παράνομου casus belli που αφορά την εκπλήρωση των προνοιών των Συνθηκών για την Αιγιαλίτιδα ζώνη,
2) τον τερματισμό των Τουρκικών αναθεωρητικών αξιώσεων σε όλο το φάσμα από την Θράκη μέχρι την Κύπρο και
3) τον τερματισμό των παράνομων τετελεσμένων στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Όσον αφορά την θέση και τον ρόλο του Ελληνικού κράτους τόσο εντός του ΝΑΤΟ όσο και εντός της ΕΕ αυτές οι τρεις θέσεις αποτελούν αυτονόητη προϋπόθεση λήψης αποφάσεων επί ζητημάτων για τα οποία η Τουρκία ολοφάνερα επιδιώκει να αναβαθμίσει τον ρόλο της. Είναι σημαντικές προϋποθέσεις —οι οποίες κατά τα άλλα ισχύουν για κάθε άλλο αμυνόμενο κράτος σε ανάλογες και αντίστοιχες περιπτώσεις και απαιτούν τα εξής:
α) Διασφάλιση πολιτικής συναίνεσης στην Ελλάδα και στην Κύπρο για αδιαπραγμάτευτες αξιώσεις της Ελληνικής πλευράς όσον αφορά την τήρηση της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας,
β) Χάραξη αξιόπιστης εθνικής αποτρεπτικής στρατηγικής ούτως ώστε ευκαιρίας δοθείσης και όποτε κριθεί ότι είναι εφικτό να είναι εφικτές αποφάσεις εκπλήρωσης των προνοιών των Συνθηκών και του εν γένει διεθνούς δικαίου,
γ) Υιοθέτηση αποτρεπτικών στρατηγικών προσεγγίσεων που θα καθιστούν ανέφικτη την όξυνση των αναθεωρητικών αξιώσεων της Τουρκίας και που δημιουργούν προϋποθέσεις εκπλήρωσης το γρηγορότερο δυνατό της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας,
δ) Χάραξη αποτρεπτικών στρατηγικών σχεδίων και λήψη αποφάσεων που διασφαλίζουν την ακεραιότητα της Επικράτειας της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας και
ε) Καθώς κινούμαστε βαθύτερα στον 21ο αι. κατάκτηση ισχυρής θέσης και ρόλου που αφορά την ασφάλεια και ακεραιότητα της Επικράτειας που προβλέπει το διεθνές δίκαιο και οι Συνθήκες, κάτι που απαιτείται διεξαγωγή επιδέξιων συναλλαγών που διασφαλίζουν ισόρροπες και συμφέρουσες σχέσεις εντός και εκτός συμμαχιών.
Ολοκληρώνοντας, υπογραμμίζεται ότι τα πιο πάνω είναι ολοένα και πιο σημαντικά επειδή η Τουρκία επιδιώκει να συμμετέχει σε πρωτοβουλίες για πιθανή νέα αρχιτεκτονική άμυνας/ασφάλειας ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Μεταξύ πολλών άλλων είναι η επιδίωξη νέων στρατηγείων στον Βόσπορο και στα Άδανα με σκοπό να αναβαθμιστεί ο ρόλος τη Άγκυρας στην Μεσόγειο και την Βόρειο Αφρική. Η παράκαμψη του προβλήματος των F-35, επίσης, με εξεζητημένες ρυθμίσεις. Γιατί όμως να γίνονται συζητήσεις και διαπραγματεύσεις για αρχηγεία στην Τουρκία και όχι στην Ελλάδα;
Γιατί είναι υποχρεωμένη η Ελλάδα -η οποία σημειώνεται ότι διαθέτει δικαίωμα veto-, να δεχθεί αναβάθμιση της Τουρκίας σε αυτούς και άλλους τομείς του ΝΑΤΟ και της ΕΕ εάν η Άγκυρα δεν αποσύρει το casus belli, εάν δεν τερματίσει τις ολοένα και πιο οξύτερες και διευρυμένες αναθεωρητικές αξιώσεις της «Γαλάζιας πατρίδας» και εάν δεν δεχθεί τερματισμό της παράνομης κατοχής της Κύπρου με εφαρμογή της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας;
Εάν η Ελλάδα τοποθετηθεί επί ζητημάτων όπως αυτά που αφορούν ζωτικά τα νόμιμα, θεμιτά και νομιμοποιημένα εθνικά της συμφέροντα δημιουργεί τόσο παραστάσεις αξιόπιστου κράτους όσο και θεμιτές προϋποθέσεων μελλοντικών διαπραγματεύσεων επί της ουσίας των προβλημάτων που οφείλονται στον Τουρκικό αναθεωρητισμό.
