Σαν σήμερα, στις 20 Σεπτεμβρίου 1934, γεννήθηκε στη Ρώμη μία γυναίκα που έμελλε να γίνει κάτι πολύ περισσότερο από μεγάλη ηθοποιός. Η Σοφία Λόρεν έγινε η εικόνα μιας ολόκληρης εποχής, το πρόσωπο του ιταλικού κινηματογράφου στον κόσμο και ένα από τα διαχρονικότερα σύμβολα γυναικείας ομορφιάς και μεσογειακού ταμπεραμέντου.
Πίσω, όμως, από τη λάμψη, τα Όσκαρ, τις φωτογραφίσεις και τις μεγάλες παραγωγές υπήρχε ένα κορίτσι που μεγάλωσε μέσα στη φτώχεια και στον πόλεμο.
Από τη φτώχεια του Ποτσουόλι στα καλλιστεία
Το πραγματικό της όνομα ήταν Sofia Costanza Brigida Villani Scicolone. Γεννήθηκε στη Ρώμη, αλλά μεγάλωσε στο Ποτσουόλι, κοντά στη Νάπολη, μαζί με τη μητέρα της Ρομίλντα Βιλάνι και την αδελφή της Μαρία.
Ο πατέρας της, Ρικάρντο Σικολόνε, αναγνώρισε τα παιδιά αλλά δεν παντρεύτηκε ποτέ τη μητέρα τους. Τα παιδικά χρόνια της Σοφίας ήταν δύσκολα, σημαδεμένα από στερήσεις και από τους βομβαρδισμούς του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε έναν από αυτούς τραυματίστηκε στο πηγούνι.
Η πανύψηλη και πολύ αδύνατη έφηβη, την οποία οι συνομήλικοί της πείραζαν για την εμφάνισή της, άρχισε να συμμετέχει σε διαγωνισμούς ομορφιάς. Εκεί άνοιξε η πόρτα που θα την οδηγούσε στον κινηματογράφο.
Ο Κάρλο Πόντι και ο μεγάλος έρωτας της ζωής της
Καθοριστική υπήρξε η γνωριμία της με τον παραγωγό Κάρλο Πόντι. Εκείνος διέκρινε πολύ γρήγορα ότι πίσω από την εντυπωσιακή εμφάνιση υπήρχε κινηματογραφικό ταλέντο.
Η σχέση τους εξελίχθηκε σε έναν από τους γνωστότερους έρωτες του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, αλλά πέρασε από μεγάλες νομικές περιπέτειες, επειδή ο Πόντι ήταν ήδη παντρεμένος και το τότε ιταλικό δίκαιο δεν επέτρεπε το διαζύγιο.
Παντρεύτηκαν με πληρεξουσίους στο Μεξικό το 1957, όμως ο γάμος ακυρώθηκε το 1962 λόγω του κινδύνου δίωξης για διγαμία. Τελικά, αφού επιλύθηκε το προηγούμενο διαζύγιο του Πόντι στη Γαλλία, παντρεύτηκαν νόμιμα το 1966.
Έμειναν μαζί μέχρι τον θάνατο του Κάρλο Πόντι το 2007.
Απέκτησαν δύο γιους: τον Κάρλο Πόντι Τζούνιορ, ο οποίος έγινε διευθυντής ορχήστρας, και τον Εντοάρντο Πόντι, σκηνοθέτη, σεναριογράφο και παραγωγό. Για τη Λόρεν η μητρότητα αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ζωής της και για μεγάλα χρονικά διαστήματα περιόρισε συνειδητά την κινηματογραφική της δραστηριότητα για να βρίσκεται κοντά στα παιδιά της.
Η Ιταλία ανακαλύπτει τη Σοφία και το Χόλιγουντ υποκλίνεται
Μετά από μικρούς ρόλους στις αρχές της δεκαετίας του 1950, η μεγάλη άνοδος ήρθε με ταινίες όπως «Το χρυσάφι της Νάπολης» του Βιτόριο Ντε Σίκα.
Σύντομα το Χόλιγουντ άνοιξε τις πόρτες του. Η Λόρεν έπαιξε δίπλα σε μερικούς από τους μεγαλύτερους άνδρες σταρ της εποχής: Κάρι Γκραντ, Κλαρκ Γκέιμπλ, Τσάρλτον Ίστον, Γκρέγκορι Πεκ, Μάρλον Μπράντο, Πίτερ Ο’Τουλ και Ρίτσαρντ Μπάρτον.
Ξεχωριστή θέση στην καριέρα της είχε ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι. Η κινηματογραφική χημεία τους δημιούργησε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ζευγάρια του ευρωπαϊκού σινεμά, με ταινίες όπως «Χθες, σήμερα, αύριο», «Γάμος αλά ιταλικά» και «Μια ξεχωριστή μέρα».
Το Όσκαρ που έγραψε ιστορία
Η μεγάλη καλλιτεχνική δικαίωση ήρθε με τη «La Ciociara» – «Δύο γυναίκες» – του Βιτόριο Ντε Σίκα.
Για την ερμηνεία της κέρδισε το Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη ηθοποιός που κέρδισε Όσκαρ πρωταγωνιστικού ρόλου για ερμηνεία σε μη αγγλόφωνη ταινία.
Αργότερα προτάθηκε ξανά για Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου για το «Γάμος αλά ιταλικά». Το 1991 παρέλαβε Τιμητικό Όσκαρ για τη συνολική προσφορά της στον κινηματογράφο.
Η Αμερικανική Ακαδημία την έχει χαρακτηρίσει έναν από τους πραγματικούς «θησαυρούς του παγκόσμιου κινηματογράφου».
Η Ύδρα, η Φαίδρα και το «Παιδί και το δελφίνι»
Για την Ελλάδα η Σοφία Λόρεν έχει μία ιδιαίτερη θέση στην κινηματογραφική μνήμη.
Το 1957 πρωταγωνίστησε στο «Boy on a Dolphin» – «Το παιδί και το δελφίνι» – του Ζαν Νεγκουλέσκο, μαζί με τον Άλαν Λαντ και τον Κλίφτον Γουέμπ.
Ήταν η πρώτη μεγάλη αμερικανική παραγωγή στην οποία είχε πρωταγωνιστικό ρόλο και μεγάλο μέρος των γυρισμάτων πραγματοποιήθηκε στην Ύδρα.
Η Λόρεν υποδυόταν τη Φαίδρα, μια φτωχή σφουγγαρού, η οποία ανακαλύπτει στον βυθό ένα αρχαίο άγαλμα: ένα αγόρι πάνω σε δελφίνι. Γύρω από το εύρημα ξετυλίγεται η ιστορία της ταινίας, ανάμεσα στον έρωτα, το χρήμα, την αρχαιοκαπηλία και την απόφαση να παραμείνει ο αρχαιολογικός θησαυρός στην Ελλάδα.
Οι εικόνες της νεαρής Σοφίας Λόρεν να αναδύεται από τα νερά του Αιγαίου έκαναν τον γύρο του κόσμου και συνέβαλαν αποφασιστικά στη δημιουργία του διεθνούς μύθου της. Η ταινία γυρίστηκε κατά κύριο λόγο στην Ύδρα και η μουσική του Χιούγκο Φρίντχοφερ απέσπασε υποψηφιότητα για Όσκαρ.
Για εκατομμύρια θεατές σε ολόκληρο τον κόσμο, η Σοφία Λόρεν συνδέθηκε τότε για πάντα με το ελληνικό καλοκαίρι, το Αιγαίο και την Ύδρα.
Οι ταινίες που σημάδεψαν την καριέρα της
Ανάμεσα στις σημαντικότερες ταινίες της βρίσκονται «Το χρυσάφι της Νάπολης», «Το παιδί και το δελφίνι», «The Pride and the Passion», «Houseboat», «It Started in Naples», «Δύο γυναίκες», «El Cid», «Χθες, σήμερα, αύριο», «Γάμος αλά ιταλικά», «Arabesque», «A Countess from Hong Kong», «Man of La Mancha», «A Special Day», «Prêt-à-Porter», «Grumpier Old Men» και «Nine».
Το 2020 επέστρεψε δυναμικά με το «The Life Ahead», σε σκηνοθεσία του γιου της Εντοάρντο Πόντι, αποδεικνύοντας ότι η σχέση της με την κάμερα δεν είχε ημερομηνία λήξης.
Οι ατάκες της Σοφίας Λόρεν
Η Λόρεν δεν έμεινε γνωστή μόνο για τις ταινίες και την ομορφιά της. Με τα χρόνια πολλές φράσεις της για τη ζωή, τον έρωτα, τη μητρότητα, το σεξ και την αυτοπεποίθηση έγιναν διάσημες.
«Αν δεν έχεις κλάψει, τα μάτια σου δεν γίνεται να είναι όμορφα».
«Ό,τι βλέπετε, το οφείλω στα μακαρόνια».
«Όταν γίνεσαι μητέρα, σταματάς να είσαι μόνη σου στις σκέψεις σου. Μία μητέρα πρέπει να σκέφτεται πάντα δύο φορές, μία τον εαυτό της και μία το παιδί της».
«Πιστεύω ότι το σέξαπιλ βγαίνει από μέσα μας. Είναι κάτι που ή το έχεις ή δεν το έχεις. Δεν έχει να κάνει με το στήθος σου και πράγματα που βάζεις πάνω στα χείλη σου».
«Ποτέ δεν προσπάθησα να μπλοκάρω τις μνήμες μου από το παρελθόν, ακόμα και αν είναι οδυνηρές. Δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους που κρύβονται από το παρελθόν τους. Κάθε τι που πέρασες διαμόρφωσε το άτομο που είσαι σήμερα».
«Πρέπει να γεννηθείς sex symbol. Δεν γίνεσαι. Αν γεννηθείς, θα είσαι μέχρι τα 100 σου!»
«Το σεξ είναι σαν να πλένεις το πρόσωπό σου, κάτι που έχεις να κάνεις. Το σεξ χωρίς αγάπη είναι απόλυτα γελοίο. Το σεξ ακολουθεί την αγάπη, δεν προηγείται από αυτή».
«Το σεξαπίλ είναι 50% αυτό που έχεις εσύ και το άλλο 50% αυτό που πιστεύουν οι άλλοι ότι έχεις».
Από τη στέρηση στην αθανασία της μεγάλης οθόνης
Η Σοφία Λόρεν δεν υπήρξε απλώς μία πανέμορφη γυναίκα που έγινε σταρ. Αν είχε μόνο την εμφάνιση, ο μύθος πιθανότατα θα είχε ξεθωριάσει μαζί με την εποχή του.
Είχε όμως κάτι περισσότερο: ένστικτο μπροστά στον φακό, κωμικό ταλέντο, δραματική δύναμη και την ικανότητα να παραμένει ταυτόχρονα σταρ του Χόλιγουντ και αυθεντικά Ιταλίδα.
Από το κορίτσι που μεγάλωσε μέσα στις στερήσεις του πολέμου έως τη γυναίκα που σήκωσε το Όσκαρ και έγινε παγκόσμιο σύμβολο, η Σοφία Λόρεν διέσχισε σχεδόν ολόκληρη την ιστορία του μεταπολεμικού κινηματογράφου. Και για τους Έλληνες υπάρχει πάντα εκείνη η εικόνα: η νεαρή Σοφία να βγαίνει από τη θάλασσα της Ύδρας. Η Φαίδρα από «Το παιδί και το δελφίνι» που, πριν ακόμη κατακτήσει ολοκληρωτικά το Χόλιγουντ, είχε ήδη αφήσει ένα κομμάτι του μύθου της στο Αιγαίο.
