H Τουρκία σκοπεύει να επαναλειτουργήσει τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης ως πανεπιστήμιο, αναβιώνοντας το ιστορικό ίδρυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης και ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέρει σε δημοσίευμά του το Bloomberg.
Η κίνηση έχει σχεδιαστεί εν μέρει για να ανταποκριθεί σε αίτημα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ενόψει της αναμενόμενης επίσκεψής του στην Άγκυρα για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα στο Bloomberg.
Η εξέλιξη αποτελεί το πιο πρόσφατο ορόσημο στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών ενόψει της επίσκεψης Τραμπ.
Το δημοσίευμα σημειώνει ότι η Τουρκία αντιμετώπιζε επί δεκαετίες με επιφύλαξη το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το πνευματικό κέντρο της Ορθοδοξίας με έδρα την Κωνσταντινούπολη. Το Πατριαρχείο έχει επανειλημμένα ζητήσει μεγαλύτερη θρησκευτική ελευθερία και λιγότερο κρατικό έλεγχο στα εκκλησιαστικά ζητήματα.
Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, η οποία βρίσκεται στη νήσο Χάλκη κοντά στην Κωνσταντινούπολη, εκπαίδευσε επί δεκαετίες γενιές ορθόδοξων κληρικών και ιεραρχών, μεταξύ των οποίων και τον σημερινό Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο Α΄. Η λειτουργία της ανεστάλη το 1971, όταν η τουρκική κυβέρνηση έθεσε τη θρησκευτική ανώτατη εκπαίδευση υπό κρατικό έλεγχο.
Η Άγκυρα υποστηρίζει διαχρονικά ότι η εποπτεία αυτή εφαρμόζεται σε όλα τα θρησκεύματα, επισημαίνοντας πως και οι μουσουλμάνοι κληρικοί στην Τουρκία εκπαιδεύονται και αμείβονται από το κράτος, αναφέρει το Bloomberg.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg, το νέο πανεπιστημιακό ίδρυμα θα περιλαμβάνει θεολογική σχολή, επιτρέποντας την εκπαίδευση ορθόδοξων κληρικών για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 50 χρόνια. Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι οι φοιτητές θα εισάγονται μέσω του εθνικού συστήματος εισαγωγής της Τουρκίας, ενώ τα προγράμματα σπουδών θα τελούν υπό την εποπτεία του υπουργείου Παιδείας.
Συμβολική νίκη για το Οικουμενικό Πατριαρχείο
Όπως σημειώνει το Bloomberg, η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης θα αποτελούσε μια σημαντική συμβολική νίκη για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, οι ρίζες του οποίου ανάγονται στη βυζαντινή περίοδο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην τελευταία έκθεσή της για την Τουρκία, χαρακτηρίζει τη συνεχιζόμενη αναστολή λειτουργίας της σχολής ως ένα χρόνιο ζήτημα θρησκευτικής ελευθερίας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συζήτησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στην Άγκυρα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο Α΄ την προοπτική επαναλειτουργίας της Χάλκης.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ο Ερντογάν συμφώνησε στην επαναλειτουργία της σχολής, μετέδωσε την Πέμπτη η τουρκική εφημερίδα Hurriyet.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παροτρύνει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να επαναλειτουργήσει τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στον Λευκό Οίκο τον περασμένο Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τον Τομ Μπάρακ, πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία.
Τόσο ο Μπάρακ όσο και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α΄ είχαν προηγουμένως αφήσει να εννοηθεί ότι η σχολή θα μπορούσε να επαναλειτουργήσει έως τον προσεχή Σεπτέμβριο. Ωστόσο, οι πηγές ανέφεραν ότι οι απαραίτητες προετοιμασίες είναι πιθανό να μην έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τότε.
Αν και το τμήμα ανώτατων σπουδών της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης έκλεισε το 1971, η σχολή συνέχισε να λειτουργεί έως το 1985, όταν αποφοίτησαν οι τελευταίοι πέντε σπουδαστές της.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο υποστηρίζει ότι η αναστολή λειτουργίας της σχολής υπονόμευσε τη δυνατότητά του να εκπαιδεύει τις επόμενες γενιές ορθόδοξων κληρικών και εκκλησιαστικών ηγετών.
