Η προειδοποίηση του ανθρώπου που συμβουλεύει διαχρονικά τους Αμερικανούς προέδρους σε ζητήματα στρατηγικής προκαλεί αίσθηση. Ο Ρόμπερτ Πέιπ, ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους πολιτικούς επιστήμονες των ΗΠΑ, εκτιμά ότι η σύγκρουση με το Ιράν μπορεί να οδηγήσει σε εξελίξεις με ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες, στέλνοντας μήνυμα ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί.
Ο Πέιπ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο University of Chicago και σύμβουλος διαδοχικών αμερικανικών κυβερνήσεων σε θέματα στρατιωτικής στρατηγικής από την εποχή της 11ης Σεπτεμβρίου, ηγείται επίσης του Chicago Project on Security and Threats, ενός ανεξάρτητου ερευνητικού κέντρου που μελετά ζητήματα διεθνούς ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.
Μιλώντας στο ιδιαίτερα δημοφιλές podcast The Diary of a CEO, ανέλυσε τις προοπτικές της αμερικανικής εμπλοκής στο Ιράν, τις πιθανές επιπτώσεις μιας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και τους κινδύνους που, όπως υποστηρίζει, υποτιμώνται. Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου, «Οι Χειρότεροι Εχθροί μας: Η Αμερική και η Εποχή του Βίαιου Λαϊκισμού».
«Το Ιράν είναι ισχυρότερο σήμερα από ό,τι ήταν πριν ξεκινήσει ο πόλεμος»
Μεταξύ άλλων, ανέφερε «είναι τόσο τραγικό που ουσιαστικά αναπαράγουμε τον Πόλεμο του Βιετνάμ. Ο Τραμπ επαναλαμβάνει τις αποφάσεις που πήρε ο Λίντον Τζόνσον, προτιμώντας να ρισκάρει με την παγκόσμια οικονομία παρά να αποδεχθεί άμεσα τη στρατηγική ήττα».
«Το Ιράν είναι ισχυρότερο σήμερα από ό,τι ήταν πριν ξεκινήσει ο πόλεμος. Και αυτό είναι κυριολεκτικά το εφιαλτικό σενάριο, για το οποίο ανησυχούσαμε».
«Σκοτώσαμε τον Ανώτατο Ηγέτη και περίπου 137 από τα ανώτατα στελέχη τους και όμως, το καθεστώς επιβίωσε. Από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο η αεροπορική ισχύς από μόνη της δεν έχει ανατρέψει ποτέ κανένα καθεστώς».
Και πού βρισκόμαστε τώρα; «Στο Στάδιο 3 των προβλέψεων», το οποίο είναι εφιαλτικό για όλον τον πλανήτη.
Γιατί οι Αμερικανοί δεν μπορούν να εξαφανίσουν τα drones του Ιράν
Για να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, το αμερικανικό Πεντάγωνο πρέπει να ενημερώσει ότι κατέστρεψε το 80% ή 90% των drones που έχουν προκαλέσει τεράστιες ζημιές, ώστε να πειστούν οι ιδιωτικές ναυτιλιακές εταιρείες ότι τα πλοία τους είναι 100% ασφαλή.
Ο ειδικός ενημέρωσε ότι ένα δεξαμενόπλοιο γεμάτο πετρέλαιο αποτελεί περιουσιακό στοιχείο, αξίας έως και 300 εκατομμυρίων δολαρίων. Όσο το Ιράν διατηρεί έστω και λίγα κρυμμένα drones ή πυραύλους, κανένας πλοιοκτήτης ή πλήρωμα δεν ρισκάρει να κάνει τη διαδρομή.
Επιπλέον, το Ιράν δεν χρειάζεται όλο το οπλοστάσιό του για να προκαλέσει ζημιά· χρειάζεται μόνο ένα μικρό ποσοστό. «Εξαπολύει ταυτόχρονες επιθέσεις “σμήνους” που υπερφορτώνουν και “σκάνε” τα αμερικανικά αμυντικά συστήματα».
Υπάρχουν όμως, διάφορα προβλήματα με την εξόντωση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών των Ιρανών.
«Μπορούν και τα κρύβουν οπουδήποτε, σε ακτίνα 500 μιλίων. Πρόκειται για περιοχή με έκταση 1,5 φορά μεγαλύτερη από την πολιτεία της Καλιφόρνια, που είναι και ορεινή.
Το να προσπαθούμε να βρούμε αυτά τα drones, είναι σαν αν ψάχνουμε να βρούμε ένα συγκεκριμένο φορτηγό σε όλη την Καλιφόρνια.
Το πρόβλημα είναι τρισδιάστατο, αφού το ορεινό τοπίο του Ιράν προσφέρει αμέτρητες κρυψώνες, από σπηλιές και φαράγγια έως αποθήκες. Για να τα εντοπίσουμε και να τα “ξεθάψουμε”, δεν αρκούν βομβαρδισμοί. Χρειάζεται να στείλουμε στρατεύματα στο έδαφος».
Προειδοποίηση για στρατιωτική κλιμάκωση και ενεργειακή κρίση
Ο Ρόμπερτ Πέιπ εκτίμησε ότι οι πιθανότητες οι Ηνωμένες Πολιτείες να προχωρήσουν σε μια περιορισμένη χερσαία στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν έχουν αυξηθεί σημαντικά. Όπως ανέφερε, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να επιδιώξει μια «συμβολική νίκη» πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
«Η πιθανότητα οι ΗΠΑ να κάνουν κάποια περιορισμένη χερσαία επιχείρηση με στρατεύματα στο έδαφος του Ιράν, αγγίζει πλέον το 70%. Είμαστε σαν τον Τιτανικό και ετοιμαζόμαστε να χτυπήσουμε το παγόβουνο. Και όταν χτυπήσουμε το παγόβουνο, δεν θα υπάρχουν αρκετές σωσίβιες λέμβοι για όλους».
Ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας υποστήριξε ακόμη ότι μια ευρύτερη σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, εκφράζοντας ανησυχία για τα περιορισμένα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου.
«Είμαστε πολύ κοντά στο να μείνει ο κόσμος κυριολεκτικά χωρίς πετρέλαιο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι τα παγκόσμια και αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών.
Αναφερόμενος στις θαλάσσιες οδούς της περιοχής, σημείωσε ότι «με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά και τους Χούθι να μπλοκάρουν τις εναλλακτικές διαδρομές στην Ερυθρά Θάλασσα, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται στα πρόθυρα μιας τεράστιας κρίσης και έλλειψης πετρελαίου».
O παγκόσμιος κίνδυνος τρομοκρατικών επιθέσεων
Αυτό που ανησυχεί περισσότερο τον διακεκριμένο πολιτικό επιστήμονα για τις ερχόμενες εβδομάδες είναι «μια πολύνεκρη επίθεση εναντίον Αμερικανών στρατιωτών ή Αμερικανών πολιτών, παγκοσμίως».
Όπως είπε, η παρουσία αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων σε ξένο έδαφος αποτελεί τον κύριο παράγοντα πυροδότησης κυμάτων τρομοκρατικών επιθέσεων αυτοκτονίας και για αυτό προειδοποίησε για τον κίνδυνο mass casualty attack.
Κριτική στην αμερικανική προσέγγιση απέναντι στο Ιράν
Ο Ρόμπερτ Πέιπ άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο η Ουάσινγκτον διαχειρίστηκε τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική πλευρά αντιμετώπισε μια σύνθετη γεωπολιτική κρίση με όρους επιχειρηματικής διαπραγμάτευσης.
«Ο αντιπρόεδρος Βανς προσέγγισε αυτό το θέμα ως επιχειρηματική συμφωνία. Αυτό αποτελεί θεμελιώδη παρερμηνεία της διεθνούς πολιτικής. Σε έναν μεγάλο πόλεμο, αυτό που διακυβεύεται είναι η ισορροπία δυνάμεων».
Σύμφωνα με τον Αμερικανό πολιτικό επιστήμονα, για την Τεχεράνη το μνημόνιο κατανόησης (MOU) δεν αποτελούσε απλώς μια διπλωματική συμφωνία, αλλά ένα στρατηγικό πλαίσιο που θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση της στην ευρύτερη περιοχή.
Όπως ανέφερε, το βασικό διακύβευμα για το Ιράν ήταν «η ισορροπία δυνάμεων», καθώς η συμφωνία του παρείχε έναν οδικό χάρτη «για να γίνει ο περιφερειακός ηγεμόνας στη Μέση Ανατολή».
Κατά την εκτίμησή του, η συμφωνία οδηγήθηκε τελικά σε αδιέξοδο όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβίασαν τους όρους της, γεγονός που, όπως υποστήριξε, ανέτρεψε τις προϋποθέσεις πάνω στις οποίες είχε οικοδομηθεί η συνεννόηση.
Το πραγματικό δίλημμα του Τραμπ
Σε ό,τι αφορά τον Ντόναλντ Τραμπ, o Πέιπ επισήμανε πως βρίσκεται αντιμέτωπος με το δίλημμα: είτε να αποδεχθεί μια στρατηγική ήττα, παραδίδοντας τον έλεγχο των Στενών στο Ιράν, είτε να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε κρίση και τις ΗΠΑ σε έναν «αιώνιο πόλεμο», ο οποίος θα έχει βαρύ πολιτικό κόστος στις επικείμενες εκλογές.
