Ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φαινόταν επί μακρόν να οδεύει προς την απώλεια της εξουσίας στις εκλογές του Ισραήλ αν και πλέον φαίνεται να έχει περιορίσει σημαντικά την διαφορά με τους αντιπάλους του. Και εκείνοι όμως από την πλευρά τους δεν διαθέτουν σαφή δρόμο προς την εξουσία.
Σήμερα, οι Ισραηλινοί προσέρχονται στις κάλπες για την πρώτη εκλογική αναμέτρηση μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου, οι πολίτες θα ψηφίσουν κόμματα και οι έδρες στο κοινοβούλιο θα κατανεμηθούν σε υποψηφίους από τις κομματικές λίστες, βάσει του συστήματος της απλής αναλογικής.
Εκλογές Ισραήλ: Μάχη επιβίωσης για τον Νετανιάχου
Εκλογές στο Ισραήλ: Η συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων θα μπορούσε να κρίνει την τύχη του Νετανιάχου
Μεταξύ ποιών όμως έχουν να επιλέξουν οι ισραλινοί ψηφοφόροι;
Μπένιαμιν Νετανιάχου
Έχοντας βρεθεί στην εξουσία για το μεγαλύτερο διάστημα από το 2009 —μετά από μια πρώτη θητεία ως πρωθυπουργός τη δεκαετία του 1990— ο Νετανιάχου έχει καταστεί το πρόσωπο του Ισραήλ στο εξωτερικό, ενώ στο εσωτερικό αποτελεί μια προσωπικότητα που προκαλεί έντονη πόλωση.
Οι υποστηρικτές του τον αποκαλούν «Βασιλιά Μπίμπι» και τον θεωρούν τον ισχυρό ηγέτη που χρειάζεται το Ισραήλ για να υπερασπιστεί τον εαυτό του σε μια εχθρική περιοχή. Ωστόσο, καθώς καταζητείται βάσει εντάλματος σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για φερόμενα εγκλήματα πολέμου στη Γάζα —(κατηγορίες τις οποίες ο ίδιος απορρίπτει) και δικάζεται στο Ισραήλ για υποθέσεις διαφθοράς (τις οποίες επίσης αρνείται), ο Νετανιάχου δίνει μάχη για την πολιτική του επιβίωση και όχι μόνο.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν κατακόρυφη πτώση για το κόμμα του, το Λικούντ, μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, η οποία έπληξε το προφίλ του Νετανιάχου ως εγγυητή της ασφάλειας.
Παράλληλα, οι πολιτικές της κυβέρνησής του σε ζητήματα που αφορούν τη σχέση θρησκείας και κράτους έχουν προκαλέσει δυσαρέσκεια σε πολλούς Ισραηλινούς ενώ βρίσκεται σε κόντρα με τους ορθόδοξους Εβραίους για το ζήτημα της στράτευσης.
Επίσης, πριν από την 7η Οκτωβρίου η χώρα κλονιζόταν, όπως και η εξούσια του Νετανιάχου, από επίμονες ογκώδεις διαδηλώσεις για αυτό που είχε καταγγελθεί ως «στραγγαλισμός» της ανεξαρτησίας της Δικαισύνης.
Ωστόσο, ο 77χρονος Νετανιάχου είναι ένας δεινός πολιτικός που ξέρει να επιβιώενι.
Έχει δηλώσει ότι, εφόσον κερδίσει τις εκλογές, επιθυμεί να σχηματίσει μια «ευρεία εθνική» κυβέρνηση. Σε περίπτωση πολιτικού αδιεξόδου, ενδέχεται να παραμείνει στη θέση του πρωθυπουργού —ως επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης— για αρκετούς μήνες.
Οι κυριότεροι αντίπαλοι του Νετανιάχου
-Ο πρώην αρχηγός του στρατού Γκάντι Άιζενκοτ, ο οποίος έχασε έναν γιο σε μάχες στη Γάζα. Ο 66χρονος Άιζενκοτ έχει καλλιεργήσει το προφίλ ενός ανθρώπου εκτός του παραδοσιακού πολιτικού κατεστημένου, ενός στρατιωτικού και «γερακιού» σε θέματα ασφαλείας. Η ταπεινή καταγωγή του και οι θυσίες της οικογένειάς του έρχονται σε έντονη αντίθεση με τις δεκαετίες του Νετανιάχου σε υψηλά αξιώματα και τις εκκρεμείς υποθέσεις διαφθοράς που τον βαραίνουν. Ηγείται ενός νέου κεντρώου κόμματος με την ονομασία «Γιασάρ» — λέξη που στα εβραϊκά σημαίνει «ευθύς» ή «έντιμος».
-Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ, 54 ετών, δεξιός πολιτικός, πρώην καταδρομέας, πρώην συνεργάτης του Νετανιάχου και εκατομμυριούχος στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας, ένωσε τις δυνάμεις του με τον κεντρώο πρώην πρωθυπουργό Γιαΐρ Λαπίντ. Το νέο τους κόμμα ονομάζεται «Μαζί» και τα μηνύματά του εστιάζουν στην επούλωση των τραυμάτων του έθνους και στην επαναφορά της χώρας στη σωστή πορεία. Η συμμαχία τους —παρά το γεγονός ότι οι ίδιοι βρίσκονται στα αντίθετα άκρα του πολιτικού φάσματος— κατάφερε να εκδιώξει τον Νετανιάχου από την εξουσία στις εκλογές του 2021.
-Ο πρώην υπουργός Άμυνας Αβίγκντορ Λίμπερμαν, 68 ετών, υπήρξε κάποτε στενός σύμμαχος του Νετανιάχου. Όντας ακόμη πιο σκληροπυρηνικός («γεράκι») από τον πρώην προϊστάμενό του, ο Λίμπερμαν αποχώρησε από την κυβέρνηση Νετανιάχου το 2018, κατηγορώντας τον πρωθυπουργό για υπερβολική επιείκεια απέναντι στους Παλαιστίνιους μαχητές στη Γάζα. Έκτοτε, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σφοδρότερους επικριτές του Νετανιάχου. Το κόμμα του, «Ισραήλ, το Σπίτι μας», αντλεί μεγάλο μέρος της υποστήριξής του από την κοινότητα των μεταναστών που προέρχονται από την πρώην Σοβιετική Ένωση.
-Ο πρώην στρατηγός Γιαΐρ Γκολάν, 64 ετών —ο οποίος έλαβε επαίνους για τη διάσωση πολιτών από μία από τις τοποθεσίες που δέχθηκαν επίθεση από τη Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου— ηγείται του κόμματος «Δημοκρατικοί». Το κόμμα αυτό δημιουργήθηκε πάνω στα απομεινάρια του ιστορικού Εργατικού Κόμματος του Ισραήλ (το οποίο βρισκόταν σε παρακμή) και του μικρότερου αριστερού κόμματος «Μερέτζ».
Οι υποψήφιοι στο πλευρό του Νετανιάχου
Ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, 46 ετών, και ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, 50 ετών, έχουν βρεθεί στο επίκεντρο έντονης διεθνούς κριτικής εξαιτίας των ακροδεξιών πολιτικών τους απέναντι στους Παλαιστινίους.
Ο Σμότριτς έχει πρωτοστατήσει στην ταχεία επέκταση των ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Όχθη, εκφράζοντας την ελπίδα ότι αυτή η κίνηση θα «θάψει» ιδέα ενός παλαιστινιακού κράτους και θα βάλει ταφόπλακα στην Λυση των Δύο Κρατών.
Ο Μπεν-Γκβιρ, ο οποίος καταδικάστηκε το 2007 για ρατσιστική υποκίνηση κατά των Αράβων, έχει προωθήσει την επιβολή της θανατικής ποινής για Παλαιστινίους μαχητές που έχουν καταδικαστεί, την αυστηροποίηση των συνθηκών κράτησης για τους Παλαιστινίους που βρίσκονται στις φυλακές, καθώς και τη διευκόλυνση της οπλοκατοχής για τους Ισραηλινούς. Και οι δύο έχουν ταχθεί υπέρ της εκδίωξης των Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας και της επανεγκατάστασης Ισραηλινών στον θύλακα αυτόν.
Οι υπερορθόδοξοι σύμμαχοι του Νετανιάχου
Εδώ και χρόνια, ο Νετανιάχου βασίζεται για την πολιτική του επιβίωση σε δύο υπερορθόδοξα εβραϊκά κόμματα: το «Ενωμένο Ιουδαϊσμό της Τορά» και το «Σας». Τα αιτήματά τους —όπως η απαλλαγή της κοινότητάς τους από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία— σε συνδυασμό με τη χαμηλή συμμετοχή τους στο εργατικό δυναμικό και την εξάρτησή τους από κρατικά επιδόματα, έχουν προκαλέσει την οργή πολλών Ισραηλινών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο πολέμου.
Κόμμα «κλειδιά» για την επόμενη μέρα
Κόμματα που δεν είναι ξεκάθαρα ταυτισμένα με καμία από τις δύο πλευρές θα μπορούσαν να γείρουν την πλάστιγγα υπέρ του Νετανιάχου ή των αντιπάλων του.
Σε αυτά περιλαμβάνονται το «Ράαμ» και η «Κοινή Λίστα» —τα δύο κόμματα που εκπροσωπούν την αραβική μειονότητα του Ισραήλ, η οποία αποτελεί το 20% του πληθυσμού.
Μαζί τους συγκαταλέγονται ένα νέο δεξιό κόμμα με την ονομασία «Λαός του Ισραήλ» και ένα κεντροδεξιό κόμμα με την ονομασία «Οι Έφεδροι», τα ποσοστά των οποίων παρουσιάζουν αστάθεια στις δημοσκοπήσεις.
