Η εβδομάδα ξεκινάει με πολλά ενδιαφέροντα γεγονότα στο διεθνές πολιτικό ημερολόγιο. Σε τρεις ηπείρους, Αμερική (βορράς και νότιος), Ευρώπη, Ασία, το ήδη παράγωγο από δύο κάλπες σηματοδοτεί αλλαγές και απαίτηση των ψηφοφόρων για «καινούργια πράγματα», μία απέκρουσε τη στροφή προς αντιλαϊκή Δεξιά και έρχονται δύο όπου το αποτέλεσμα μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω σε διεθνές επίπεδο. Ισραήλ και ΗΠΑ.
Η Βραζιλία και η νίκη του Λούλα
Η επανεκλογή του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα στην προεδρία της Βραζιλίας συνιστά σημαντική ανατροπή απέναντι στο πολιτικό στρατόπεδο Μπολσονάρου. Η Washington Post, το Reuters και το Associated Press ανέδειξαν τόσο τη διεθνή σημασία του αποτελέσματος όσο και τη βαθιά πόλωση της βραζιλιάνικης κοινωνίας. Η επικράτηση της Αριστεράς δεν εξαλείφει τη δύναμη της συντηρητικής αντιπολίτευσης ούτε τα δύσκολα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα.
Σερβία: Η δύναμη των φοιτητών
Η φοιτητική κινητοποίηση που ξεκίνησε μετά την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ μετατράπηκε σε κίνημα αμφισβήτησης του συστήματος Βούτσιτς. Το Reuters και το Radio Free Europe/Radio Liberty εστίασαν στην εκλογική δυναμική και στις συνέπειες για τη θέση της Σερβίας στα Βαλκάνια. Η μεγάλη πρόκληση δεν είναι μόνο η νίκη στις κάλπες, αλλά η θεσμική αλλαγή και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους δημόσιους θεσμούς.
Γαλλία: Η ακροδεξιά κοιτάζει το 2027
Η Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν και του Ζορντάν Μπαρντελά διατηρεί ισχυρή δημοσκοπική δυναμική ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027. Η κρίση των παραδοσιακών κομμάτων, η ανασφάλεια για το εισόδημα και η μετανάστευση τροφοδοτούν την πολιτική της απήχηση. Η τελική έκβαση, πάντως, θα εξαρτηθεί και από τον δεύτερο γύρο και τις συμμαχίες.
Γερμανία: Η AfD πιέζει το πολιτικό σύστημα
Η Εναλλακτική για τη Γερμανία έχει εδραιωθεί ως ισχυρός πολιτικός πόλος. Ο Guardian έχει αναδείξει τη σημασία των επιτυχιών της σε κρατιδιακές εκλογές. Παρά τον αποκλεισμό κυβερνητικής συνεργασίας από τα μεγάλα κόμματα, η AfD αξιοποιεί την οικονομική αβεβαιότητα και την αντιπαράθεση για τη μετανάστευση.
Ισπανία: Το Vox διεκδικεί ρόλο ρυθμιστή
Στην Ισπανία, η πολιτική δυναμική του Vox μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τον σχηματισμό κυβέρνησης. Το Reuters έχει επισημάνει ότι η σχέση του Λαϊκού Κόμματος με το Vox αποτελεί κεντρικό στοιχείο των εκλογικών σεναρίων. Για τον Πέδρο Σάντσεθ, το στοίχημα είναι τόσο η διατήρηση της εξουσίας όσο και η δυνατότητα μιας ευρύτερης προοδευτικής πλειοψηφίας.
Ουγγαρία: Η κληρονομιά του Όρμπαν
Ο Βίκτορ Όρμπαν υπήρξε σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή εθνικιστική δεξιά. Η El País και το Reuters έχουν εξετάσει τις πολιτικές συγγένειες αλλά και τις αντιφάσεις ανάμεσα στον τραμπισμό και τους ευρωπαϊκούς εθνικισμούς. Η περίπτωση της Ουγγαρίας φέρνει στο επίκεντρο τη σχέση εκλογικής ισχύος, θεσμών και ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης.
Ελλάδα: Η «δεξιά της δεξιάς» και ο Κασιδιάρης
Η Ελληνική Λύση, η Νίκη, η Φωνή Λογικής και οι συζητήσεις για νέα κόμματα αναδιατάσσουν τον χώρο δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας. Η αναφορά στο ενδεχόμενο ισχυρής πολιτικής παρουσίας του καταδικασμένου πρώην στελέχους της Χρυσής Αυγής Ηλία Κασιδιάρη απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή: ανεπίσημες εκτιμήσεις εκλογικής επιρροής δεν αποτελούν τεκμηριωμένη δημοσκόπηση. Κρίσιμα είναι επίσης τα ισχύοντα νομικά εμπόδια συμμετοχής στις εκλογές.
Ισραήλ: Το αβέβαιο μέλλον του Νετανιάχου
Η ισραηλινή εκλογική αναμέτρηση δοκιμάζει την πολιτική επιβίωση του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Το Reuters, η Washington Post και το Associated Press έχουν αναδείξει την αβεβαιότητα γύρω από τον σχηματισμό κυβερνητικής πλειοψηφίας 61 εδρών στην Κνεσέτ των 120. Ακόμη και αλλαγή πρωθυπουργού δεν συνεπάγεται αυτομάτως μετριοπαθέστερη πολιτική, ιδίως εφόσον ενισχυθούν σκληρότερες δεξιές δυνάμεις.
ΗΠΑ: Η δοκιμασία των ενδιάμεσων εκλογών
Στις 3 Νοεμβρίου, οι ενδιάμεσες εκλογές θα κρίνουν την ισορροπία στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία. Ο Ντόναλντ Τραμπ κινδυνεύει να αντιμετωπίσει ένα Κογκρέσο με αυξημένη δύναμη των Δημοκρατικών, γεγονός που θα μπορούσε να επιφέρει ελέγχους, έρευνες και πολιτικά αδιέξοδα. Η μάχη για τη Γερουσία διαφέρει από τη γενική εθνική πρόθεση ψήφου, επειδή κρίνεται σε συγκεκριμένες πολιτείες.
Η επισήμανση του Έντι Ζεμενίδη στη HuffPost
Ο Έντι Ζεμενίδης, σε συνέντευξή του στη HuffPost, ανέλυσε τον κίνδυνο πολιτικής παράλυσης εάν ο Τραμπ χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου. Η οικονομική δυσαρέσκεια και η ανασφάλεια των νοικοκυριών παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες. Μια ενδεχόμενη νίκη των Δημοκρατικών θα μπορούσε να οδηγήσει σε εντονότερη θεσμική αντιπαράθεση και μεγαλύτερη προσφυγή του Λευκού Οίκου σε εκτελεστικές διαταγές.
Δύο νίκες δεν αλλάζουν από μόνες τους τον κόσμο
Η Βραζιλία και η Σερβία δείχνουν ότι η κυριαρχία του δεξιού λαϊκισμού δεν είναι αναπόφευκτη. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για όμοια πολιτικά φαινόμενα: στη μία περίπτωση κυριαρχεί η παραδοσιακή Αριστερά και στην άλλη ένα φοιτητικό κίνημα με αιτήματα λογοδοσίας. Παράλληλα, η ακροδεξιά εξακολουθεί να ενισχύεται σε σημαντικές ευρωπαϊκές χώρες.
Ένας πλανήτης χωρίς βεβαιότητες
Η παγκόσμια πολιτική σκηνή δεν κινείται προς μία ενιαία κατεύθυνση. Οι κοινωνίες αντιδρούν διαφορετικά στην ακρίβεια, στην ανισότητα, στην ανασφάλεια και στην κρίση εμπιστοσύνης. Από τη Λατινική Αμερική έως τα Βαλκάνια, την Ευρώπη, το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καμία πολιτική κυριαρχία δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη πολιτική είδηση της εποχής μας.
Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση
HuffPost Greece – Ιστορική ανατροπή στη Βραζιλία: https://www.huffingtonpost.gr/diethnes/istoriki-anatropi-sti-vrazilia-o-loula-epanexelegi-proedros-tis-choras/
HuffPost Greece – Η Σερβία αλλάζει σελίδα: https://www.huffingtonpost.gr/blogs/i-servia-allazei-selida-oi-foitites-erixan-ton-voutsits-erchetai-politikos-seismos-sta-valkania/
Διεθνής κάλυψη: Reuters, Associated Press, Washington Post, The Guardian, El País, Radio Free Europe/Radio Liberty.