Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε απότομη αναδίπλωση στην «Επιχείρηση Ελευθερία» για τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, μετά την άρνηση βασικού συμμάχου στον Κόλπο να επιτρέψει τη χρήση βάσεων και εναέριου χώρου από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να «παγώσει» τη στρατιωτική συνεργασία και να μην επιτρέψει στις ΗΠΑ τη χρήση της βάσης «Prince Sultan», σημαντικού κόμβου για μαχητικά αεροσκάφη, ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού και συστήματα αεράμυνας, προκάλεσε αιφνιδιασμό στην Ουάσιγκτον και ένταση στις διπλωματικές επαφές, σύμφωνα με το NBC.
Η επιχείρηση, που είχε ανακοινωθεί αιφνιδιαστικά μέσω social media, ανεστάλη λίγες ώρες μετά, έπειτα από αποτυχημένη τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και εν μέσω έντονων διαβουλεύσεων για αποκατάσταση της πρόσβασης των ΗΠΑ στην περιοχή.
Ο Τραμπ αιφνιδίασε τους συμμάχους στον Κόλπο με την ανακοίνωση του «Project Freedom»
Πηγή από τη Σαουδική Αραβία δήλωσε στο NBC News ότι ο Τραμπ και ο διάδοχος «βρίσκονται σε τακτική επικοινωνία». Σαουδάραβες αξιωματούχοι ήταν επίσης σε επαφή με τον Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς, τη Διοίκηση Κεντρικών Δυνάμεων των ΗΠΑ και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Στο ερώτημα αν η ανακοίνωση του Project Freedom αιφνιδίασε τη σαουδαραβική ηγεσία, η πηγή απάντησε: «Το πρόβλημα με αυτή την υπόθεση είναι ότι τα πράγματα συμβαίνουν γρήγορα σε πραγματικό χρόνο». Η πηγή ανέφερε ότι η Σαουδική Αραβία ήταν «πολύ υποστηρικτική στις διπλωματικές προσπάθειες» του Πακιστάν να μεσολαβήσει για συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι «οι περιφερειακοί σύμμαχοι είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων», όταν ρωτήθηκε για το αν αιφνιδιάστηκαν ορισμένες χώρες του Κόλπου.
Ο Τραμπ είχε ανακοινώσει την επιχείρηση το Σαββατοκύριακο για να σπάσει τον αποκλεισμό του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, πριν τη σταματήσει ξαφνικά περίπου 36 ώρες μετά. Ο αμερικανικός στρατός είχε ήδη αναπτύξει πλοία και δύο είχαν περάσει. Ο πρόεδρος έκανε λόγο για προσωρινό «πάγωμα» εν αναμονή συμφωνίας.
Οι ΗΠΑ χρειάζονται τις βάσεις των συμμάχων για επιχειρήσεις στην Κόλπο
Ο αμερικανικός στρατός διατηρεί μαχητικά αεροσκάφη, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και αντιαεροπορικά συστήματα στη βάση Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία. Η χώρα είχε επιτρέψει προηγουμένως τη χρήση της για επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
«Λόγω γεωγραφίας, χρειάζεται συνεργασία περιφερειακών εταίρων για τη χρήση του εναέριου χώρου τους», είπε Αμερικανός αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή. Τα στρατιωτικά αεροσκάφη είναι κρίσιμα για την προστασία των πλοίων στο πλαίσιο της επιχείρησης.
Οι ΗΠΑ αναφέρονται στην άδεια χρήσης ξένου εδάφους ως ABO (access, basing, overflight – πρόσβαση, βάση, υπέρπτηση). Μαχητικά, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και υποστήριξης χρειάζονται άδεια από συμμάχους, με τη Σαουδική Αραβία και την Ιορδανία να είναι κρίσιμες για βάσεις, το Κουβέιτ για υπέρπτηση και το Ομάν για υπέρπτηση και ναυτική υποστήριξη.
Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να διατηρούν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην περιοχή του Κόλπου, με δύο αεροπλανοφόρα και επιπλέον υποστηρικτικές δυνάμεις.
(Με πληροφορίες από NBC)
