Οι πρώτες εκτιμήσεις για τα αίτια της πολύνεκρης σύγκρουσης των σιδηροδρομικών συρμών κοντά στο Τολέδο της Ισπανίας στρέφονται στο ενδεχόμενο ανθρώπινου λάθους, σύμφωνα με πηγές του ισπανικού υπουργείου Μεταφορών που επικαλείται η εφημερίδα ABC.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, πρόκειται για τεχνικό του δημόσιου ισπανικού οργανισμού σιδηροδρόμων Adif, ο οποίος φέρεται να επιχειρούσε να επιδιορθώσει πρόβλημα στο κεντρικό σύστημα σηματοδότησης. Ο εργαζόμενος φέρεται να μην ενημέρωσε εγκαίρως τον συρμό εξπρές της Iryo, που είχε σταματήσει προσωρινά, για την κίνηση ενός άλλου τρένου της Ave με μεγάλη ταχύτητα στην ίδια γραμμή.
Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, αναφέρθηκε σε αστοχία ασφαλείας στο σύστημα ελέγχου, χαρακτηρίζοντας «ανεξήγητη» την απόφαση να επιτραπεί στο τρένο της Ave να συνεχίσει την πορεία του, αντί να προηγηθεί η επίλυση της βλάβης. Όπως υπογράμμισε, υπήρχε επαρκής χρόνος για να αποτραπεί η σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών.
Ο Πουέντε ανέφερε ότι η δυσλειτουργία του συστήματος εκδηλώθηκε περίπου στις 08:30, ενώ η εντολή επανεκκίνησης δόθηκε έξι λεπτά αργότερα. Το τρένο της Ave φέρεται να κάλυψε απόσταση περίπου 25 χιλιομέτρων πριν συγκρουστεί με τον συρμό της Iryo.
Αντίστοιχες πληροφορίες μετέφεραν πηγές της ισπανικής κυβέρνησης στην εφημερίδα El País, κάνοντας λόγο για «ανθρώπινο λάθος ενός χειριστή της Adif, προσπαθώντας να αποκαταστήσει δυσλειτουργία του κύριου συστήματος σηματοδότησης, είναι η πιθανότερη αιτία του τρομακτικού δυστυχήματος».
Το σύστημα διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας στην Ισπανία λειτουργεί αυτοματοποιημένα, αλλά προβλέπεται η μετάβαση σε χειροκίνητο έλεγχο όταν παρουσιάζονται τεχνικά προβλήματα. Μια τέτοια διαδικασία ακολουθήθηκε το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 2026, με τα τρένα της Ave και της Iryo να ακινητοποιούνται. Κατά την παράκαμψη των αυτόματων λειτουργιών και την ανάληψη του ελέγχου από τον αρμόδιο υπάλληλο βάρδιας, φαίνεται πως σημειώθηκε το κρίσιμο σφάλμα, ενδεχομένως στο πλαίσιο μιας σειράς λαθών και παραλείψεων.
Τα εμπλεκόμενα μέρη, δηλαδή η Adif, η Ave και η Iryo, δεν έχουν δώσει μέχρι στιγμής στη δημοσιότητα αναλυτικά στοιχεία για τις συνθήκες του δυστυχήματος. Σε αυτή τη φάση, προτεραιότητα παραμένει η αντιμετώπιση της έκτακτης κατάστασης και η διάσωση των επιβατών.
Από την πλευρά της, η Adif, η ισπανική σιδηροδρομική αρχή, αναφέρει ότι στη σύγκρουση ενεπλάκησαν «ένα τρένο της Renfe και ένα άλλο της εταιρείας Iryo, τα οποία και τα δύο εκτελούσαν τη διαδρομή Μαδρίτη-Σεβίλλη».
Το δυστύχημα σημειώθηκε στην Ούρδα, στην περιοχή του Τολέδο, περίπου 140 χιλιόμετρα νότια της Μαδρίτης. Σύμφωνα με δημοσιεύματα τοπικών μέσων ενημέρωσης, στο τρένο της Renfe επέβαιναν 397 άτομα, ενώ ο συρμός της Iryo μετέφερε περίπου 150 επιβάτες.
Διεθνή μέσα ενημέρωσης και πρακτορεία επιχειρούν να συνθέσουν τα διαθέσιμα στοιχεία για να διαμορφώσουν μια πρώτη εικόνα των γεγονότων. Το Reuters και η Deutsche Welle αναφέρουν ότι η Adif είχε δώσει εντολή σε τρένο της ιδιωτικής κοινοπραξίας Iryo να σταματήσει, εξαιτίας του προβλήματος που παρουσιάστηκε στο αυτόματο σύστημα σηματοδότησης.
Η Deutsche Welle συνομίλησε με τον Νικ Κίνγκσλεϊ, διευθυντή της περιοδικής έκδοσης Railway Gazette International και ειδικό στον σιδηροδρομικό κλάδο. Ο ίδιος σημείωσε ότι το δυστύχημα της 28ης Οκτωβρίου αποτελεί το δεύτερο πολύνεκρο περιστατικό του 2026 στο ισπανικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας. Χαρακτήρισε την ημέρα «μια μαύρη μέρα για τον ισπανικό σιδηροδρομικό κλάδο», επισημαίνοντας παράλληλα ότι θα προκύψουν «βαθιά ερωτήματα» για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη η τραγωδία.
Ο Κίνγκσλεϊ διευκρίνισε ότι είναι πρόωρο να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα, τονίζοντας ωστόσο στην DW ότι «το βασικό σημείο στις σιδηροδρομικές γραμμές υψηλής ταχύτητας είναι να σχεδιάζονται συστήματα ασφαλείας και εξειδικευμένα κυκλώματα σηματοδότησης-ελέγχου των συρμών, έτσι ώστε τα τρένα να μην συγκρούονται, κάτι που δεν πρέπει να συμβαίνει ποτέ. Αυτή είναι η θεμελιώδης και απαράβατη αρχή για οποιονδήποτε αυτοματισμό». Παράλληλα, ανέφερε ότι οι ερευνητές αναμένεται να εξετάσουν ενδεχόμενες ομοιότητες με το θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα του Ιανουαρίου.
Όπως εξήγησε ο ίδιος «το γεγονός ότι αυτά τα δύο ατυχήματα συνέβησαν την ίδια χρονιά, ενώ είχαμε περάσει πάνω από 30 χρόνια χωρίς ούτε ένα θανατηφόρο ατύχημα σε δίκτυο σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας οπουδήποτε στον κόσμο, ενώ τώρα συμβαίνει αυτό δύο φορές μέσα σε ένα έτος στην ίδια χώρα, είναι κάτι φοβερό», δήλωσε ο Κίνγκσλεϊ στη DW.
