Το ισραηλινό κοινοβούλιο ενέκρινε την Τετάρτη 20 Μαίου την πρόταση διάλυσής του, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο για την επίσπευση των επόμενων εθνικών εκλογών.

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κινδυνεύει να χάσει την εξουσία, ενώ η πιθανή αποχώρησή του εκτιμάται ότι θα επηρεάσει και τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται εγκλωβισμένος σε έναν πόλεμο στον οποίο ενεπλάκη σε στενή συνεργασία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.

Advertisement
Advertisement

Ωστόσο, η ημερομηνία των εκλογών δεν έχει ακόμη καθοριστεί. Στο Ισραήλ οι εκλογές διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια και οι τελευταίες έγιναν τον Νοέμβριο του 2022, πράγμα που σημαίνει ότι η επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί το αργότερο έως τις 27 Οκτωβρίου. Μετά την υπερψήφιση της διάλυσης της Βουλής, τα μέλη του κοινοβουλίου καλούνται να συμφωνήσουν στη νέα ημερομηνία, με πολιτικούς αναλυτές να εκτιμούν ότι οι κάλπες πιθανότατα θα στηθούν στο πρώτο μισό του Σεπτεμβρίου, χωρίς όμως να αποκλείεται το σενάριο διεξαγωγής τους πιο κοντά στην τελική προθεσμία, προς τα τέλη Οκτωβρίου.

Η πολιτική ανατροπή ήρθε την ώρα που το υπερορθόδοξο εβραϊκό κόμμα, το οποίο αποτελούσε παραδοσιακό σύμμαχο του Νετανιάχου, ανακοίνωσε ότι δεν τον θεωρεί πλέον συνεργάτη και γνωστοποίησε πως θα επιδιώξει πρόωρες εκλογές. Οι ηγέτες των υπερορθόδοξων υποστήριξαν ότι η απόφασή τους οφείλεται στο γεγονός πως ο Νετανιάχου δεν τήρησε τη δέσμευσή του για νομοθεσία που θα εξαιρούσε την κοινότητά τους από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Στην προσπάθεια ανατροπής της κυβέρνησης συντάχθηκαν και κόμματα της αντιπολίτευσης που επιδιώκουν εδώ και καιρό την απομάκρυνση του πρωθυπουργού.

Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις και ποιος ο ρόλος της αντιπολίτευσης

Η διάλυση της Βουλής αναμένεται να ενισχύσει την προεκλογική εκστρατεία της αντιπολίτευσης, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ήδη ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός του Νετανιάχου υπολείπεται των πολιτικών του αντιπάλων. Μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, τα ποσοστά του πρωθυπουργού έχουν καταγράψει πτώση, παρά τις κατά διαστήματα ενισχύσεις που προέκυψαν από στρατιωτικές επιχειρήσεις στα πολεμικά μέτωπα που άνοιξε η κυβέρνησή του. Η εικόνα του ως «εγγυητή ασφάλειας», που τον ακολουθούσε για χρόνια, κατέρρευσε μετά το αιφνιδιαστικό χτύπημα της Χαμάς, το πιο αιματηρό για το Ισραήλ από τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973.

Παράλληλα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν και το ενδεχόμενο η αντιπολίτευση να μην καταφέρει να σχηματίσει σταθερή κυβέρνηση, αφήνοντας τον Νετανιάχου επικεφαλής μεταβατικού σχήματος μέχρι να αρθεί το πολιτικό αδιέξοδο. Το σενάριο αυτό έχει συμβεί και στο παρελθόν, καθώς πριν από τις εκλογές του 2022 το Ισραήλ είχε εισέλθει σε κύκλο διαδοχικών αδιεξόδων, με πέντε εκλογικές αναμετρήσεις σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια.

Σύμφωνα με το Reuters, βασικός αντίπαλος του Νετανιάχου είναι ο Ναφτάλι Μπένετ, πρώην συνεργάτης του, ο οποίος τον είχε εκτοπίσει από την εξουσία το 2021. Ο δεξιός Μπένετ έχει ενώσει δυνάμεις με τον κεντροαριστερό ηγέτη της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ, δημιουργώντας το νέο κόμμα «Together», το οποίο στις δημοσκοπήσεις πλησιάζει το Λικούντ. Δημοσκοπικά ενισχύεται επίσης ο πρώην αρχηγός του στρατού και κεντρώος πολιτικός Γκάντι Αϊζενκότ.

Advertisement

Όλοι οι υποψήφιοι κινούνται σε παρόμοιες προεκλογικές κατευθύνσεις, επιχειρώντας να προσελκύσουν αναποφάσιστους ψηφοφόρους που εμφανίζονται απογοητευμένοι από τον Νετανιάχου, με βασικά μηνύματα την αποκατάσταση της κοινωνικής συνοχής και την επιστροφή της χώρας σε σταθερότητα μετά το τραύμα της 7ης Οκτωβρίου και τους πολέμους σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν, οι οποίοι έχουν επηρεάσει σημαντικά την οικονομία και τη διεθνή εικόνα του Ισραήλ.

Υπενθυμίζεται ότι ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μακροχρόνια δίκη για υποθέσεις διαφθοράς, ενώ ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ, μεσολαβεί σε συνομιλίες για πιθανό συμβιβασμό που θα μπορούσε να οδηγήσει στην αποχώρησή του από την πολιτική στο πλαίσιο συμφωνίας. Αν και το σενάριο αυτό συζητείται εδώ και χρόνια, παραμένει αβέβαιο αν ο ίδιος θα το αποδεχθεί.

Τέλος, ζήτημα αποτελεί και η υγεία του, καθώς πρόσφατα υποβλήθηκε επιτυχώς σε θεραπεία για καρκίνο του προστάτη, ενώ το 2023 τοποθετήθηκε βηματοδότης. Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ παραμένει σε εμπόλεμη κατάσταση με συνεχιζόμενες επιχειρήσεις σε Γάζα και Λίβανο, ενώ υπάρχει πάντα ο κίνδυνος αναζωπύρωσης της έντασης με το Ιράν. Όλα τα μέτωπα παραμένουν ασταθή και ενδέχεται να επηρεάσουν καθοριστικά την εκλογική διαδικασία, σύμφωνα με το Reuters.

Advertisement