Λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στις 12 Νοεμβρίου και την άτυπη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις 13 Νοεμβρίου, που θα πραγματοποιηθούν στο Δουβλίνο, η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, προειδοποιεί για πιθανή συντονισμένη εκστρατεία απειλών για βόμβες που προκαλεί αναστάτωση στις ευρωπαϊκές αερομεταφορές. Την ίδια ώρα, η Κομισιόν επιβεβαίωσε σήμερα, Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, ότι έχει ενεργοποιηθεί ο ευρωπαϊκός μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών για την ασφάλεια των αερομεταφορών, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για οργανωμένη επιχείρηση.
Τι επιβεβαίωσε σήμερα η Κομισιόν
Κατά τη σημερινή ενημέρωση των δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες, η Επιτροπή κλήθηκε να απαντήσει εάν διαθέτει νεότερα στοιχεία για τις απειλές και εάν εξετάζεται το ενδεχόμενο συντονισμένων υβριδικών επιθέσεων.
«Αντιμετωπίζουμε αυτές τις απειλές με μεγάλη σοβαρότητα. Οποιεσδήποτε απειλές κατά αμάχων είναι απολύτως απαράδεκτες», τόνισε η αρμόδια εκπρόσωπος, υπογραμμίζοντας ότι η ασφάλεια των πολιτών αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα.
Όπως εξήγησε, ο ευρωπαϊκός μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών λειτουργεί υπό τον συντονισμό της Κομισιόν, με τη συμμετοχή των κρατών μελών, ώστε να υπάρχει συνολική εικόνα των περιστατικών. Παράλληλα, η Επιτροπή βρίσκεται σε επικοινωνία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA), ο οποίος εξετάζει εάν οι απειλές ενδέχεται να επηρεάζουν την ασφάλεια των πτήσεων.
Μόλις χθες, ο Έλληνας επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, είχε γνωστοποιήσει την ενεργοποίηση του μηχανισμού και είχε ζητήσει στενή συνεργασία μεταξύ εθνικών αρχών, αεροδρομίων, αεροπορικών εταιρειών και υπηρεσιών ασφαλείας.
Η Κομισιόν διευκρίνισε ότι την ευθύνη των ερευνών έχουν οι εθνικές αρχές. Ερωτηθείσα για πληροφορίες περί ανάληψης ευθύνης από συγκεκριμένη ομάδα, η εκπρόσωπος απέφυγε να αξιολογήσει την αξιοπιστία τους.
«Δεν είναι δική μας αρμοδιότητα να εξετάζουμε ή να διερευνούμε τις απειλές. Αυτό είναι ευθύνη των εθνικών αρχών».
Ιρλανδία: «Πιθανή συντονισμένη εκστρατεία»
Πιο συγκεκριμένη ήταν η τοποθέτηση της ιρλανδικής κυβέρνησης, μετά τις σημερινές απειλές για βόμβες κατά μεγάλων μέσων ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το δημόσιο δίκτυο RTÉ, ο σταθμός Newstalk και η εφημερίδα Irish Independent.
Σε επίσημη ανακοίνωσή της αναγνωρίζει ότι παραμένει άγνωστο ποιος βρίσκεται πίσω από τις απειλές και εάν πρόκειται για μεμονωμένα άτομα ή οργανωμένη επιχείρηση. Ωστόσο, επισημαίνει ότι τα περιστατικά ακολουθούν τις συνεχιζόμενες διαταραχές στις ευρωπαϊκές αερομεταφορές και ότι «φαίνεται πιθανό να πρόκειται για συντονισμένη εκστρατεία πρόκλησης αναστάτωσης».
Η ιρλανδική αστυνομία, σε συνεργασία με τις ένοπλες δυνάμεις και τις αρμόδιες υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας και αερομεταφορών, διερευνά την προέλευση των απειλών, σε συνεννόηση με ευρωπαϊκές αρχές ασφαλείας. Η κυβέρνηση σημειώνει ότι ο κίνδυνος τέτοιων ενεργειών είχε ήδη ληφθεί υπόψη στον σχεδιασμό της ασφάλειας των εκδηλώσεων της ευρωπαϊκής προεδρίας.
Νέες απειλές σε πτήσεις – Μαχητικά στον αέρα
Το κύμα απειλών συνεχίστηκε και σήμερα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Στη Βουλγαρία, δύο επιβατικά αεροσκάφη από τις Βρυξέλλες και το Λονδίνο προσγειώθηκαν με ασφάλεια στη Σόφια και ελέγχθηκαν από τις αρχές, χωρίς να εντοπιστεί κάτι ύποπτο.
Ανάλογα περιστατικά αναφέρθηκαν στην Κοπεγχάγη, την Πράγα, τη Γαλλία και την Πορτογαλία, ενώ στην Ουγγαρία κινητοποιήθηκαν μαχητικά αεροσκάφη για την παρακολούθηση επιβατικών πτήσεων.
Η σκιά των υβριδικών επιθέσεων και της Ρωσίας
Το νέο κύμα απειλών έρχεται λίγες ημέρες μετά τις κυβερνοεπιθέσεις που έπληξαν δεκάδες σούπερ μάρκετ στο Βέλγιο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, προκαλώντας δυσλειτουργίες στα συστήματα ψύξης και απώλειες προϊόντων.
Παρότι δεν έχει διαπιστωθεί σύνδεση μεταξύ των περιστατικών, αναδεικνύεται μια κοινή απειλή, η δυνατότητα πρόκλησης αναστάτωσης στην καθημερινότητα, οικονομικών ζημιών και αισθήματος ανασφάλειας, χωρίς απαραίτητα να υπάρχουν θύματα ή φυσικές καταστροφές. Αυτού του είδους η αποσταθεροποίηση μπορεί να αποτελεί στόχο υβριδικών επιχειρήσεων.
Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν κατηγορήσει στο παρελθόν τη Ρωσία για επιχειρήσεις δολιοφθοράς και άλλες υβριδικές ενέργειες, κατηγορίες που η Μόσχα απορρίπτει.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν πρόκειται για μεμονωμένες ενέργειες ή για μια ευρύτερη συντονισμένη εκστρατεία με στόχο τη διατάραξη κρίσιμων λειτουργιών και την καλλιέργεια ανασφάλειας στην Ευρώπη.