Καταιγισμό προγραμμάτων, πρωτοβουλιών και συμβολαίων δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε δύο εκ των οποίων συμμετέχει και η Ελλάδα, επεφύλασσε το Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας στην Άγκυρα, η πρώτη επίσημη εκδήλωση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Ο γενικός γραμματέας Μαρκ Ρούτε παρουσίασε τις ανακοινώσεις ως απόδειξη ότι η Συμμαχία περνά από τις δεσμεύσεις στις δυνατότητες και από τους αμυντικούς προϋπολογισμούς στην παραγωγή. Με το σύνθημα «Made in NATO», το ΝΑΤΟ επιχείρησε να δείξει ότι οι αυξημένες δαπάνες μετατρέπονται πλέον σε κοινές προμήθειες, βιομηχανική συνεργασία και συγκεκριμένα επιχειρησιακά μέσα.
Αερομεταφορές, Triton και Global Eye – αντικατάσταση των Boeing E-3 AWACS από τη SAAB
Η πρώτη δέσμη ανακοινώσεων αφορούσε τη στρατηγική αερομεταφορά και τον εναέριο ανεφοδιασμό. Ο Ρούτε ανακοίνωσε την επικείμενη παράδοση του δέκατου Airbus A330 MRTT στον πολυεθνικό στόλο αεροσκαφών πολλαπλού ρόλου, που οδηγεί σταδιακά σε πλήρη στόλο 12 αεροσκαφών.
Στην πρωτοβουλία MRTT συμμετέχουν Βέλγιο, Τσεχία, Δανία, Φινλανδία, Γερμανία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Νορβηγία και Σουηδία.
Παράλληλα, στο νέο πολυεθνικό πρόγραμμα γύρω από τα Airbus A400M συμμετέχουν Βέλγιο, Κροατία, Γαλλία, Πολωνία, Ισπανία, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Η δεύτερη ανακοίνωση αφορούσε την ενίσχυση των δυνατοτήτων πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης. Δανία, Φινλανδία, Γερμανία και Νορβηγία υπέγραψαν επιστολή προθέσεων για την κοινή προμήθεια έως πέντε μη επανδρωμένων αεροσκαφών MQ-4C Triton της Northrop Grumman, τα οποία θα παρέχουν διαρκή επιτήρηση σε μεγάλες θαλάσσιες περιοχές και θα ενισχύσουν τη νατοϊκή δύναμη ISR.
Η τρίτη και σημαντικότερη ανακοίνωση αφορούσε την αντικατάσταση μέρους του γηρασμένου στόλου των Boeing E-3 AWACS, των ιπτάμενων ραντάρ που επί δεκαετίες αποτελούν τα «μάτια» της Συμμαχίας.
Έντεκα σύμμαχοι Βέλγιο, Καναδάς, Δανία, Γερμανία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Νορβηγία, Ρουμανία και Σουηδία θα προμηθευτούν από κοινού έως δέκα αεροσκάφη GlobalEye της σουηδικής Saab, για εναέρια προειδοποίηση και έλεγχο. Το σύστημα προσφέρει επιτήρηση αέρα, ξηράς και θάλασσας από μία πλατφόρμα και, σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, μπορεί να εντοπίζει σύνθετες απειλές, όπως σμήνη drones, βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους κρουζ.
Η ελληνική συμμετοχή
Η ελληνική παρουσία εντοπίζεται σε δύο νέα πολυεθνικά Προγράμματα Υψηλής Προβολής. Το πρώτο αφορά τις κρίσιμες πρώτες ύλες για την άμυνα, με συμμετοχή Βελγίου, Καναδά, Δανίας, Φινλανδίας, Ελλάδας, Ιταλίας, Λουξεμβούργου, Ολλανδίας, Νορβηγίας, Ισπανίας, Σουηδίας και Τουρκίας.
Στόχος είναι η συνεργασία στην απόκτηση, αποθήκευση, μεταφορά και διαχείριση αποθεμάτων κρίσιμων πρώτων υλών, εξαρτημάτων και ανακυκλωμένων προϊόντων που είναι απαραίτητα για την αμυντική παραγωγή.
Η Ελλάδα συμμετέχει και στο GENIFR, το Generic NATO Indirect Fire Round, μαζί με Καναδά, Τσεχία, Δανία, Φινλανδία, Νορβηγία, Σλοβακία, Σουηδία και Τουρκία. Το πρόγραμμα αφορά την ανάπτυξη κοινού ΝΑΤΟϊκού βλήματος πυροβολικού 155 χιλιοστών, πλήρως εναλλάξιμου και διαλειτουργικού μεταξύ των συμμαχικών πυροβολικών συστημάτων. Στόχος είναι η τυποποίηση που θα επιταχύνει την παραγωγή και θα περιορίσει τα προβλήματα ασυμβατότητας που ανέδειξε ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Drones, πλήγματα βάθους και διάστημα
Στο πεδίο των πληγμάτων ακριβείας μεγάλου βάθους, Δανία, Γαλλία, Ιταλία, Νορβηγία, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο δρομολόγησαν πολυεθνικό πρόγραμμα για νέες δυνατότητες πλήγματος από το έδαφος, με εκτοξευτές και πυραύλους μεγάλης εμβέλειας.
Απέναντι στην απειλή των drones, που έχει αλλάξει τον χαρακτήρα του σύγχρονου πολέμου, οι σύμμαχοι ανακοίνωσαν επενδύσεις άνω των 40 δισ. δολαρίων την επόμενη πενταετία σε δυνατότητες αντιμετώπισης drones, καθώς και στόχο πενταπλασιασμού των εκπαιδευμένων χειριστών έως το τέλος του 2027. Το ΝΑΤΟ θα δημιουργήσει ειδική «αγορά» anti-drone συστημάτων, ενώ η πρωτοβουλία NATO Flight Training Europe θα επεκταθεί στην εκπαίδευση χειριστών drones. Στο NFTE προσχώρησαν σήμερα η Φινλανδία, η Γαλλία και η Σουηδία, μαζί με τα 17 υφιστάμενα μέλη.
Νέο κεφάλαιο άνοιξε και στο διάστημα. Οκτώ σύμμαχοι δρομολόγησαν την πρωτοβουλία HALO για τη διασύνδεση εθνικών στρατιωτικών δορυφόρων σε δικτυωμένο υπερ-αστερισμό, με στόχο επικοινωνίες υψηλής ταχύτητας, συλλογή πληροφοριών και παρακολούθηση πυραύλων. Ο Καναδάς έγινε το 15ο μέλος της STARLIFT, η Ισπανία η 19η χώρα του προγράμματος APSS, ενώ η Τουρκία ανακοίνωσε δύο νέους δορυφόρους υψηλής ανάλυσης ως συνέχεια του IMECE.
Τέλος, ο Ρούτε παρουσίασε δύο νέα εργαλεία βιομηχανικής συνεργασίας: το NATO Front Door for Industry, ενιαία πύλη πρόσβασης των εταιρειών στις ευκαιρίες προμηθειών και καινοτομίας της Συμμαχίας, και το NATO Engine, πλαίσιο για τη σύνδεση διαθέσιμης εργοστασιακής δυναμικότητας μεταξύ ευρωπαϊκών, καναδικών και αμερικανικών εταιρειών.
Το μήνυμα που προσπάθησε να περάσει ο Ρούτε ήταν σαφές πριν ακόμη καθίσουν οι ηγέτες στο τραπέζι. Μετά τη δέσμευση για αμυντικές δαπάνες 5% του ΑΕΠ, το ΝΑΤΟ θέλει να δείξει ότι τα χρήματα γίνονται πλέον αεροσκάφη, drones, πυρομαχικά, δορυφόροι, πρώτες ύλες και γραμμές παραγωγής. Για την Ελλάδα, η συμμετοχή στα προγράμματα κρίσιμων πρώτων υλών και κοινού βλήματος 155 χιλιοστών την εντάσσει σε συγκεκριμένα σχήματα της νέας βιομηχανικής αρχιτεκτονικής της Συμμαχίας.
