Από το διεθνές εμπόριο ηρωίνης και τις αιματηρές συγκρούσεις στην Τουρκία έως τις φερόμενες επιχειρήσεις εξόντωσης αντιφρονούντων σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Το σκοτεινό προφίλ του Ιρανού που βρίσκεται στο επίκεντρο ερευνών για διασυνδέσεις με τις μυστικές υπηρεσίες της Τεχεράνης και το σχεδιαζόμενο χτύπημα στην Ελλάδα.
Ένα δίκτυο που συνδυάζει το οργανωμένο έγκλημα, τη διεθνή διακίνηση ναρκωτικών και τις μυστικές επιχειρήσεις του ιρανικού καθεστώτος βρίσκεται στο επίκεντρο μιας υπόθεσης με διεθνείς προεκτάσεις. Στο επίκεντρό του βρίσκεται ο Νάτσι Σερίφι Ζιντάστι, ένας Ιρανός που έχει συνδεθεί με μεγάλης κλίμακας κυκλώματα ηρωίνης, δολοφονίες και απαγωγές, αλλά και με φερόμενες επιχειρήσεις για λογαριασμό των υπηρεσιών ασφαλείας της Τεχεράνης.
Το όνομά του επανέρχεται στο προσκήνιο μετά τις αποκαλύψεις για το σχέδιο δολοφονίας στην Ελλάδα, το οποίο, σύμφωνα με τις Αρχές, οργανώθηκε με κατευθύνσεις από το Ιράν.
Στην υπόθεση φέρεται να εμπλέκεται ο Εντρίς Τζαχανγκίρι Μαβανέχ, ο οποίος, σύμφωνα με τις έρευνες των Αρχών της Βόρειας Μακεδονίας, διατηρούσε επαφές με τον Ζιντάστι, αναζητώντας μέσω αυτού πρόσωπα από τον ποινικό υπόκοσμο που θα μπορούσαν να αναλάβουν την εκτέλεση επιθέσεων.
Από το Ιράν στον τουρκικό υπόκοσμο
Η ιστορία του Ζιντάστι ξεκινά από την Ουρμία, στο δυτικό Ιράν. Σύμφωνα με δημοσιεύματα για το παρελθόν του, το 1996 συνελήφθη για υπόθεση ναρκωτικών και καταδικάστηκε σε θάνατο. Κατά τη διάρκεια μεταγωγής του φέρεται να συμμετείχε στη δολοφονία σωφρονιστικού υπαλλήλου, προτού καταφέρει να αποδράσει και να καταφύγει στην Τουρκία.
Εκεί άρχισε να δημιουργεί ένα εκτεταμένο δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών, αποκτώντας σταδιακά σημαντική επιρροή στον τουρκικό υπόκοσμο. Η δραστηριότητά του δεν περιορίστηκε στην Τουρκία, αλλά επεκτάθηκε σε διεθνές επίπεδο, με τις διωκτικές Αρχές να τον συνδέουν με μεγάλες ποσότητες ηρωίνης, ξέπλυμα χρήματος και βίαιες αντιπαραθέσεις μεταξύ εγκληματικών οργανώσεων.
Έρευνα του Iran International έχει υποστηρίξει ότι η άνοδος του Ζιντάστι στη διακίνηση ναρκωτικών διευκολύνθηκε από τη στήριξη ισχυρών προσώπων που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το δίκτυό του φέρεται να διαχειριζόταν περισσότερο από το 20% της παράνομης αγοράς ναρκωτικών στο Ιράν και περίπου το 35% στην Τεχεράνη.
Το διπλό φονικό στην Κωνσταντινούπολη
Τον Σεπτέμβριο του 2017 εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης σε βάρος του, στο πλαίσιο της έρευνας για την οργάνωση και τη χρηματοδότηση της μεταφοράς του παράνομου φορτίου.
Η υπόθεση είχε και μια ιδιαίτερα αιματηρή διάσταση. Τον Σεπτέμβριο του 2014, η 19χρονη κόρη του, Αρζού, και ο 23χρονος οδηγός της έπεσαν νεκροί από πυροβολισμούς σε προάστιο της Κωνσταντινούπολης.
Η δολοφονία φέρεται να συνδέθηκε με αντίποινα από αντίπαλα κυκλώματα, τα οποία θεωρούσαν τον Ζιντάστι υπεύθυνο για τη διαρροή πληροφοριών σχετικά με το φορτίο ηρωίνης στις διωκτικές Αρχές.
Το 2018 συνελήφθη στην Τουρκία στο πλαίσιο ερευνών για δολοφονίες, ωστόσο παρέμεινε στη φυλακή μόλις περίπου έξι μήνες. Η αποφυλάκισή του προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις, καθώς διατυπώθηκαν καταγγελίες για παρέμβαση του Μπουρχάν Κουζού, πρώην συμβούλου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Από τη διακίνηση ναρκωτικών στις επιχειρήσεις κατά αντιφρονούντων
Η πλέον ανησυχητική πτυχή της δράσης του αφορά τις καταγγελίες ότι το εγκληματικό του δίκτυο χρησιμοποιήθηκε για επιχειρήσεις εναντίον αντιπάλων του ιρανικού καθεστώτος στο εξωτερικό.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζει ότι η οργάνωση του Ζιντάστι συνεργάζεται με το υπουργείο Πληροφοριών και Ασφάλειας του Ιράν (MOIS), αναλαμβάνοντας αποστολές εναντίον αντιφρονούντων, δημοσιογράφων και πρώην αξιωματούχων.
Κατά την αμερικανική εκτίμηση, οι ιρανικές υπηρεσίες προσφέρουν προστασία στον ίδιο και στους συνεργάτες του, επιτρέποντάς τους να διατηρούν την οικονομική και επιχειρησιακή τους ισχύ.
Μία από τις χαρακτηριστικότερες υποθέσεις είναι η απαγωγή του Χαμπίμπ Τσαάμπ, Ιρανοσουηδού αντιφρονούντος και στελέχους αυτονομιστικής οργάνωσης, τον Οκτώβριο του 2020.
Ο Τσαάμπ είχε ταξιδέψει από τη Σουηδία στην Κωνσταντινούπολη, όπου φέρεται να παρασύρθηκε σε συνάντηση με γυναίκα που γνώριζε. Σύμφωνα με την τουρκική έρευνα, ναρκώθηκε, ακινητοποιήθηκε και μεταφέρθηκε οδικώς προς τα σύνορα με το Ιράν.
Η επιχείρηση αποδόθηκε σε συνεργάτες του Ζιντάστι. Ο απαχθείς οδηγήθηκε στην Τεχεράνη, φυλακίστηκε και τελικά εκτελέστηκε τον Μάιο του 2023, έπειτα από δικαστική διαδικασία που επικρίθηκε έντονα από τη διεθνή κοινότητα για την απουσία εγγυήσεων δίκαιης δίκης.
Στο ίδιο δίκτυο αποδίδεται και η δολοφονία του Σαΐντ Καριμιάν, ιδιοκτήτη του τηλεοπτικού σταθμού GEM TV, ο οποίος πυροβολήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 2017.
Ανάλογη ήταν η κατάληξη του Μασούντ Μολαβί Βαρνταντζανί, πρώην στελέχους των ιρανικών υπηρεσιών, που είχε καταγγείλει δημόσια περιστατικά διαφθοράς στο καθεστώς. Δολοφονήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 2019, ενώ το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών αποδίδει σε συνεργάτες του Ζιντάστι την παρακολούθηση και την εκτέλεσή του.
Οι Hells Angels και το συμβόλαιο των 350.000 δολαρίων
Η φερόμενη εγκληματική δραστηριότητα του Ζιντάστι επεκτάθηκε και στη Βόρεια Αμερική.
Τον Ιανουάριο του 2024, οι αμερικανικές Αρχές ανακοίνωσαν την απαγγελία κατηγοριών σε βάρος του ίδιου και δύο Καναδών, για τον σχεδιασμό δολοφονίας δύο ανθρώπων που είχαν εγκαταλείψει το Ιράν και ζούσαν στο Μέριλαντ.
Σύμφωνα με το αμερικανικό κατηγορητήριο, ο Ζιντάστι φέρεται να συνεργάστηκε με τον Ντέιμιον Ράιαν, πρόσωπο που συνδέεται με τους Hells Angels, καθώς και με τον Άνταμ Πίρσον.
Οι εμπλεκόμενοι φέρονται να χρησιμοποιούσαν κρυπτογραφημένη εφαρμογή επικοινωνίας, μέσω της οποίας αντάλλασσαν φωτογραφίες των υποψήφιων θυμάτων, διευθύνσεις, χάρτες και πληροφορίες για την οργάνωση των επιθέσεων.
Το οικονομικό αντάλλαγμα για την εκτέλεση του σχεδίου φέρεται να ανερχόταν σε 350.000 δολάρια, ενώ προβλεπόταν επιπλέον ποσό 20.000 δολαρίων για τα έξοδα μετακίνησης.
#BREAKING: Kurdish drug lord, Naji Sharifi Zindashti (Left), who his assassins murdered #Iranian dissidents for #IRGC in #Turkey, is now using Europe based Kurdish gangs to carry out terrorist attacks against #Israel’s embassies for #Iran’s regime. He hired Rawa Majid known as ‘Kurdish Fox’ (right), leader of Sweden based ‘Foxtrot’ Kurdish criminal network, to carry out the recent terrorist attacks at the Israeli embassies in Sweden and Norway. Members of this gang threw hand grenades at the embassies and opened fire at them on order of the IRGC Quds Force.
— Babak Taghvaee – The Crisis Watch (@BabakTaghvaee1) October 4, 2024
Στα μηνύματα που περιλαμβάνονται στη δικογραφία, οι εμπλεκόμενοι φέρονται να συζητούσαν ακόμη και τις λεπτομέρειες της εκτέλεσης, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο θα πυροβολούσαν τα θύματα.
Η επιχείρηση τελικά αποτράπηκε. Ο Ζιντάστι παρέμεινε στο Ιράν, ενώ οι δύο Καναδοί βρίσκονταν ήδη υπό κράτηση για άλλες υποθέσεις όταν ανακοινώθηκαν οι κατηγορίες.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει επίσης αναφερθεί σε παροχή μέσων και επιχειρησιακής υποστήριξης από το δίκτυό του για σχεδιαζόμενη δολοφονία προσώπου στις ΗΠΑ.
Η πολυτελής ζωή, οι φιλανθρωπίες και οι διεθνείς κυρώσεις
Παρά το βαρύ ιστορικό των καταγγελιών σε βάρος του, ο Ζιντάστι εμφανιζόταν στο Ιράν και με ένα διαφορετικό δημόσιο προφίλ.
Σύμφωνα με το Iran International, συνδεόταν με φιλανθρωπικό ίδρυμα που χρηματοδοτούσε την κατασκευή σχολείων και άλλων υποδομών. Μάλιστα, το 2022 φέρεται να τιμήθηκε σε εκδήλωση του ιρανικού υπουργείου Παιδείας.
Την ίδια στιγμή, η πολυτελής ζωή του, οι κατοικίες και τα ακριβά αυτοκίνητα που συνδέονται με το περιβάλλον του έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με τις κατηγορίες για εμπλοκή σε διεθνή εγκληματικά δίκτυα.
Τον Ιανουάριο του 2024, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βρετανία επέβαλαν κυρώσεις στον Ζιντάστι και σε συνεργάτες του, κατηγορώντας τους για συμμετοχή σε επιχειρήσεις διακρατικής καταστολής.
Τον Ιούλιο του 2025 ακολούθησε και η Ευρωπαϊκή Ένωση, εντάσσοντας τον ίδιο και πρόσωπα του περιβάλλοντός του στο καθεστώς κυρώσεων.
Η υπόθεση Ζιντάστι αποτυπώνει, σύμφωνα με τις δυτικές Αρχές, ένα σύνθετο μοντέλο συνεργασίας ανάμεσα σε κρατικούς μηχανισμούς και εγκληματικές οργανώσεις: δίκτυα ναρκωτικών, επαγγελματίες εκτελεστές και μέλη διεθνών συμμοριών φέρονται να αξιοποιούνται για την εξυπηρέτηση πολιτικών και κατασταλτικών στόχων πέρα από τα σύνορα του Ιράν.