Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προχωρά στην επιβολή οικονομικών κυρώσεων σε ένα μεγάλο διυλιστήριο πετρελαίου με έδρα την Κίνα, καθώς και σε περίπου 40 ναυτιλιακές εταιρείες και δεξαμενόπλοια που εμπλέκονται στη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου.
Η απόφαση, που ανακοινώθηκε την Παρασκευή και μεταδόθηκε αρχικά από το Associated Press, υλοποιεί την απειλή του Τραμπ για επιβολή δευτερογενών κυρώσεων σε εταιρείες και χώρες που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν. Παράλληλα, εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της κυβέρνησής του για περιορισμό της βασικής πηγής εσόδων της Τεχεράνης, δηλαδή των εξαγωγών πετρελαίου.
Την ίδια περίοδο, οι ΗΠΑ επέβαλαν φυσικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία στον Περσικό Κόλπο.
Οι κυρώσεις αποκόπτουν τις εμπλεκόμενες εταιρείες από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και επιβάλλουν κυρώσεις σε όποιον συνεργάζεται μαζί τους. Η κίνηση αυτή έρχεται λίγες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του Τραμπ με τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ.
Στη λίστα περιλαμβάνεται και εγκατάσταση της Hengli Petrochemical στην πόλη Νταλιάν, με δυναμικότητα επεξεργασίας περίπου 400.000 βαρελιών αργού πετρελαίου ημερησίως, γεγονός που την καθιστά ένα από τα μεγαλύτερα ανεξάρτητα διυλιστήρια στην Κίνα.
Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζει ότι η Hengli παραλαμβάνει ιρανικό πετρέλαιο από το 2023, αποφέροντας εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε έσοδα για τον ιρανικό στρατό. Σύμφωνα με την οργάνωση United Against Nuclear Iran, η εταιρεία αποτελεί έναν από δεκάδες Κινέζους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου.
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ιρανικού πετρελαίου, καλύπτοντας έως και το 80%-90% των εξαγωγών του πριν την πρόσφατη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Το πετρέλαιο αυτό μεταφέρεται συχνά μέσω ενός «σκιώδους στόλου» πλοίων και εμφανίζεται ως προερχόμενο από άλλες χώρες, όπως η Μαλαισία, με κύριους αγοραστές μικρότερα διυλιστήρια, γνωστά ως «teapot».
Από την πλευρά του, το Ιράν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι βασικός όρος για τον τερματισμό της σύγκρουσης είναι η άρση των κυρώσεων.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ τόνισε ότι η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να στοχεύει το δίκτυο πλοίων, μεσαζόντων και αγοραστών που επιτρέπουν στο Ιράν να διοχετεύει πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές. Νωρίτερα μέσα στον μήνα, το υπουργείο απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε Κίνα, Χονγκ Κονγκ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ομάν, απειλώντας με δευτερογενείς κυρώσεις.
Όπως δήλωσε ο ίδιος στις 15 Απριλίου, οι ΗΠΑ έχουν καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε χώρα αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο ή φιλοξενεί ιρανικά κεφάλαια σε τράπεζες της, ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με αυστηρά μέτρα.
Οι εξελίξεις αυτές σημειώνονται σε μια περίοδο έντονης αναταραχής στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς η σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο περιορίζει τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών.
Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών έχει επιχειρήσει να περιορίσει τις επιπτώσεις, προχωρώντας σε προσωρινές εξαιρέσεις κυρώσεων για το ρωσικό πετρέλαιο, καθώς και σε εφάπαξ άρση περιορισμών για ιρανικό πετρέλαιο που ήδη βρίσκεται εν πλω.
Η Κίνα, αν και έχει εκφράσει διαφωνία με τις αμερικανικές κυρώσεις, συνήθως συμμορφώνεται μέσω των μεγάλων εταιρειών και τραπεζών της, λόγω της εξάρτησής τους από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον είχε δηλώσει ότι τέτοιες κυρώσεις υπονομεύουν το διεθνές εμπόριο και παραβιάζουν τα νόμιμα συμφέροντα κινεζικών εταιρειών και πολιτών.
