Άρθρο του Reuters
Ο Ντόναλντ Τραμπ αυτό το διήμερο στην Κίνα για την πρώτη ουσιαστική συνάντησή του με τον Σι Τζινπίνγκ μετά την εύθραυστη εμπορική ανακωχή του περασμένου Οκτωβρίου. Αυτή τη φορά, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν προσέρχεται από θέση ισχύος, αλλά με την ανάγκη να αποσπάσει κάποια απτά πολιτικά και διπλωματικά κέρδη.
Έναν χρόνο πριν, ο Τραμπ εμφανιζόταν βέβαιος ότι οι υψηλοί δασμοί που είχε επιβάλει στην Κίνα θα ανάγκαζαν τον βασικό οικονομικό αντίπαλο των Ηνωμένων Πολιτειών να υποχωρήσει. Τώρα, σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στο Reuters, φτάνει στο Πεκίνο με αισθητά περιορισμένες φιλοδοξίες: μερικές συμφωνίες για αγροτικά προϊόντα, βοδινό κρέας και αεροσκάφη Boeing, αλλά και την ελπίδα ότι η Κίνα θα συμβάλει στο να βρεθεί διέξοδος στον πόλεμο με το Ιράν.
Οι συνομιλίες Τραμπ – Σι είναι προγραμματισμένες για τις 14 και 15 Μαΐου και θα πραγματοποιηθούν σε υψηλό συμβολικό επίπεδο, με συνάντηση στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού, επίσκεψη στον Ναό του Ουρανού, κρατικό δείπνο και κατ’ ιδίαν γεύματα και τσάι. Ωστόσο, πίσω από την τελετουργία, οι προσδοκίες παραμένουν χαμηλές. Αξιωματούχοι που εμπλέκονται στην προετοιμασία ανέφεραν ότι ακόμη και η παράταση της εμπορικής ανακωχής δεν θεωρείται δεδομένη.
Ο Αλεχάντρο Ρέγιες, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ με ειδίκευση στην κινεζική εξωτερική πολιτική, εκτίμησε ότι ο Τραμπ «χρειάζεται την Κίνα περισσότερο απ’ όσο η Κίνα χρειάζεται εκείνον». Όπως είπε, ο Αμερικανός πρόεδρος αναζητά μια νίκη στην εξωτερική πολιτική, κάτι που θα δείχνει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας σταθερότητας και όχι μόνο ως πηγή αναταράξεων στη διεθνή σκηνή.
Από την τελευταία σύντομη συνάντηση των δύο ηγετών σε αεροπορική βάση στη Νότια Κορέα, όπου ο Τραμπ ανέστειλε τριψήφιους δασμούς σε κινεζικά προϊόντα και ο Σι έκανε πίσω από περιορισμούς που απειλούσαν την παγκόσμια τροφοδοσία σπάνιων γαιών, το Πεκίνο έχει ενισχύσει αθόρυβα τα εργαλεία οικονομικής πίεσης προς την Ουάσιγκτον. Η Κίνα έχει αυστηροποιήσει το καθεστώς αδειοδότησης για τις σπάνιες γαίες και έχει προχωρήσει σε μέτρα που μπορούν να πλήξουν ξένες εταιρείες οι οποίες μεταφέρουν αλυσίδες εφοδιασμού εκτός κινεζικού εδάφους.
Την ίδια ώρα, ο Τραμπ έχει βρεθεί αντιμέτωπος με δικαστικές αποφάσεις στις ΗΠΑ κατά των δασμών του, αλλά και με τον πόλεμο με το Ιράν, ο οποίος έχει επιβαρύνει την εικόνα του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλείται το πρακτορείο, πάνω από το 60% των Αμερικανών αποδοκιμάζει τον πόλεμο στο Ιράν.
Η Ουάσιγκτον θέλει πλέον το Πεκίνο να αξιοποιήσει τις σχέσεις του με την Τεχεράνη ώστε να την πείσει να συνάψει συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να τερματιστεί η σύγκρουση. Η Κίνα διατηρεί δεσμούς με το Ιράν και παραμένει σημαντικός αγοραστής του ιρανικού πετρελαίου, γεγονός που της δίνει επιρροή αλλά και κίνητρο να αποφύγει μια παρατεταμένη κρίση που θα πλήξει την παγκόσμια οικονομία.
Το Πεκίνο, ωστόσο, αναμένεται να ζητήσει ανταλλάγματα. Στην κορυφή της κινεζικής ατζέντας βρίσκεται η Ταϊβάν, το δημοκρατικά κυβερνώμενο νησί το οποίο η Κίνα θεωρεί δικό της έδαφος. Αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και μια πιο προσεκτική ή διαφοροποιημένη διατύπωση της Ουάσιγκτον για την Ταϊβάν θα μπορούσε να προκαλέσει ανησυχία στην Ταϊπέι και στους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ασία.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι θα συζητήσει με τον Σι τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν, καθώς και την υπόθεση του φυλακισμένου μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης Τζίμι Λάι. Οικογένειες δύο Αμερικανών που κρατούνται στην Κίνα εδώ και πάνω από μία δεκαετία ζητούν επίσης από τον πρόεδρο των ΗΠΑ να θέσει το θέμα της απελευθέρωσής τους.
Στο οικονομικό πεδίο, η Κίνα επιδιώκει δεσμεύσεις ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν θα προχωρήσει σε νέα αντίποινα, όπως επιπλέον ελέγχους στις εξαγωγές τεχνολογίας, ενώ ζητά και χαλάρωση υφιστάμενων περιορισμών σε εξοπλισμό παραγωγής μικροτσίπ και προηγμένα τσιπ μνήμης. Από αμερικανικής πλευράς, η παράταση της εμπορικής εκεχειρίας και η διατήρηση των σχέσεων σε σχετικά σταθερή τροχιά ίσως αρκούν για να παρουσιαστούν ως επιτυχία.
Ο Σκοτ Κένεντι, από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών στην Ουάσιγκτον, εκτίμησε ότι το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι μια «επιφανειακή εκεχειρία» που θα ευνοεί κυρίως την Κίνα. Για τον Τραμπ, όμως, ακόμη και αυτό μπορεί να είναι πολιτικά χρήσιμο: μια εικόνα αποκλιμάκωσης, σε μια στιγμή που χρειάζεται επειγόντως μια νίκη στο εξωτερικό και ένα αφήγημα σταθερότητας στο εσωτερικό.
Πηγή: Reuters.
