Μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει μια ανησυχητική διάσταση στην εξάπλωση της σποροτρίχωσης στη Νότια Αμερική, υποδεικνύοντας ότι ένας θανατηφόρος αυτός μύκητας ενδέχεται να διασπείρεται ανεξέλεγκτα στην άγρια πανίδα.
Ο μύκητας Sporothrix εντοπίστηκε σε άγρια ζώα
Η νόσος, η οποία είναι γνωστή και ως «νόσος του κηπουρού» καθώς ο μύκητας ενδημεί στο χώμα, στα φυτά και στα ξύλα, προκαλεί σοβαρές δερματικές αλλοιώσεις, επώδυνες φουσκάλες και έλκη. Η μετάδοσή της στον άνθρωπο και τα ζώα πραγματοποιείται συνήθως μέσω τραυματισμών από αγκάθια ή επαφής με μολυσμένο έδαφος, ενώ μέχρι πρότινος η έξαρση της νόσου είχε εντοπιστεί κυρίως σε οικόσιτες γάτες, προκαλώντας επιδημίες στη Βραζιλία και τις γειτονικές της χώρες.
Ωστόσο, η κατάσταση φαίνεται να περιπλέκεται, καθώς ερευνητές ανίχνευσαν το γενετικό υλικό του μύκητα στα εσωτερικά όργανα άγριων ζώων –συμπεριλαμβανομένων θηλαστικών, πτηνών και ερπετών– που είχαν πέσει θύματα τροχαίων ατυχημάτων στους δρόμους της Βραζιλίας.
Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν ότι η άγρια πανίδα ενδέχεται να αποτελεί πλέον έναν νέο, «σιωπηλό» ξενιστή του παθογόνου μικροοργανισμού. Η εξέλιξη αυτή κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την επιστημονική κοινότητα, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για εντατικοποίηση της επιδημιολογικής επιτήρησης και τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου.
«Δεν ήταν δυνατό να διαπιστώσουμε αν ο μύκητας βρισκόταν στην παθογόνο μορφή του μέσα στα άγρια ζώα όμως είναι σαφές ότι κυκλοφορεί πολύ ευρύτερα απ’ ό,τι πιστεύαμε, δημιουργώντας δυνητικούς κινδύνους για την υγεία ανθρώπων και ζώων» δήλωσε ο Άντερσον Ροντρίγκες ένας από τους συγγραφείς της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Mycopathologia».
Τα δείγματα συλλέχθηκαν μεταξύ 2017 και 2023 κατά μήκος περίπου 530 χιλιομέτρων της εθνικής οδού BR-376, η οποία γειτνιάζει με περιοχές του Ατλαντικού Δάσους, καθώς και σε 150 χιλιόμετρα της οδού PR-445 που συνορεύει με φυσικές εκτάσεις της περιοχής Campos Gerais και αγροτικές ιδιοκτησίες.
Αναλύθηκαν 178 δείγματα ιστών από καρδιές, ήπαρ, πνεύμονες και ουροδόχους κύστεις 81 ζώων, μεταξύ των οποίων 39 θηλαστικά, 36 πτηνά και έξι ερπετά. Η καρδιά και το ήπαρ ήταν τα όργανα όπου ο μύκητας εντοπίστηκε συχνότερα γεγονός που υποδηλώνει ότι πολλά ζώα μπορούν να τον φέρουν χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι εντόπισαν DNA του Sporothrix σε ομάδες ζώων όπου δεν είχε προηγουμένως αναγνωριστεί όπως ερπετά μεταξύ των οποίων ένα είδος ψευδοκοραλλιογενούς φιδιού, διάφορα άγρια πτηνά και θηλαστικά όπως η νοτιοαμερικανική αγριόγατα, ο ευρωπαϊκός λαγός, το λευκοαυτί οπόσουμ και το αγούτι.
Τα ευρήματα
Τα νέα ευρήματα ενισχύουν το ενδεχόμενο ο μύκητας να προσαρμόζεται σε νέους ξενιστές. Παράλληλα, αμφισβητούν την έως τώρα αντίληψη ότι πολλοί μύκητες δυσκολεύονται να επιβιώσουν σε οργανισμούς με υψηλή θερμοκρασία σώματος, όπως τα πτηνά και οι άνθρωποι.
«Υπάρχει η επικρατούσα άποψη ότι τα πτηνά προστατεύονται από τους παθογόνους μύκητες επειδή η θερμοκρασία του σώματός τους φτάνει έως και τους 42 βαθμούς Κελσίου, κάτι που θεωρείται απαγορευτικό για την επιβίωση των μυκήτων», δήλωσε η Στεφάνι Σκάου Αμαντέι από το Πανεπιστήμιο McGill του Καναδά.
«Σε αυτή τη μελέτη διαπιστώσαμε ότι παθογόνα είδη μυκήτων μπορούν πράγματι να αντέξουν σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες», πρόσθεσε. Ένα από τα είδη του γένους Sporothrix, το S. brasiliensis, έχει εξελιχθεί σε σημαντικό παθογόνο που μεταδίδεται από τις γάτες στους ανθρώπους και σε άλλα ζώα μέσω δαγκωμάτων και γρατζουνιών.
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ προειδοποιούν ότι το συγκεκριμένο είδος μπορεί να προκαλέσει πιο σοβαρές λοιμώξεις σε ανθρώπους και ζώα, αν και μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί στη Βόρεια Αμερική. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι θα πραγματοποιηθούν περαιτέρω μελέτες για τον εντοπισμό των φυσικών δεξαμενών και άλλων επικίνδυνων μυκήτων.
«Η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για νέα έρευνα, δείχνοντας ότι οι δεξαμενές του μύκητα εκτείνονται πολύ πέρα από τα οικόσιτα ζώα. Η ανθρώπινη πίεση στο περιβάλλον θολώνει τα όρια ανάμεσα στις αγροτικές, αστικές και άγριες περιοχές» δήλωσε ο Δρ. Ροντρίγκες.
