Η ένταση στα Στενά του Ορμούζ κλιμακώνεται, με δύο ακόμη δεξαμενόπλοια να τυλίγονται στις φλόγες έπειτα από εκρήξεις που σημειώθηκαν την Κυριακή 15 Νοεμβρίου. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν υποστηρίζουν ότι τα πλοία προσέκρουσαν σε ναυτικές νάρκες, σε ένα νέο περιστατικό που ενισχύει την ανησυχία για την ασφάλεια της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Το συμβάν έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά επιθέσεων που έχουν μετατρέψει μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη σε εμπόλεμη ζώνη, με σοβαρές επιπτώσεις τόσο στη ναυσιπλοΐα όσο και στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Πίσω, ωστόσο, από τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις και τις αναταράξεις στην ενεργειακή αγορά βρίσκεται και το βαρύ ανθρώπινο κόστος, με ναυτικούς να χάνουν τη ζωή τους και οικογένειες να εξακολουθούν να αναζητούν απαντήσεις για την τύχη των δικών τους ανθρώπων.
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη, παρά τις προσδοκίες για διπλωματική αποκλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, την οποία μετέδωσαν τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης την Κυριακή 15 Νοεμβρίου, τα δύο δεξαμενόπλοια υπέστησαν εκρήξεις και εκδηλώθηκαν πυρκαγιές έπειτα από πρόσκρουση σε ναυτικές νάρκες.
Μέχρι στιγμής, δεν έχουν γίνει γνωστά τα ονόματα των δύο πλοίων, η έκταση των ζημιών, ούτε εάν υπάρχουν νεκροί ή τραυματίες μεταξύ των μελών των πληρωμάτων τους.
Βαρύς ο απολογισμός για τους ναυτικούς – 134 περιστατικά έχουν καταγραφεί, 25 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους
Τουλάχιστον 25 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους εξαιτίας της σύγκρουσης, ενώ αρκετοί ακόμη έχουν τραυματιστεί ή αγνοούνται. Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ στις 13 Νοεμβρίου και αποτυπώνουν τις σοβαρές επιπτώσεις της κρίσης στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Ο βοηθός γενικός γραμματέας του Οργανισμού, Χάλεντ Χιάρι, ανέφερε ότι ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) είχε καταγράψει 134 επιβεβαιωμένα περιστατικά στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Μέσης Ανατολής έως τις 11 Νοεμβρίου.
Ο Οκτώβριος ο πιο επικίνδυνος μήνας για την εμπορική ναυσιπλοΐα
Όπως επισήμανε ο ΟΗΕ, ο Οκτώβριος ήταν ο χειρότερος μήνας για την ασφάλεια των εμπορικών πλοίων από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο Χιάρι υπογράμμισε ότι η μερική αύξηση των εξαγωγών ενέργειας μέσω εναλλακτικών διαδρομών δεν αποτελεί ένδειξη επιστροφής στην κανονικότητα. Οι θαλάσσιες μεταφορές εξακολουθούν να κινούνται σε επίπεδα χαμηλότερα από εκείνα πριν από τον πόλεμο, ενώ πολλά εμπορικά πλοία και τα πληρώματά τους παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο εδώ και μήνες.
Έξι ναυτικοί εξακολουθούν να αγνοούνται από τον Μάιο
Ιδιαίτερα δραματική παραμένει η υπόθεση των δύο φορτηγών πλοίων Bridge 1 και Bridge 2, τα οποία εξαφανίστηκαν τον περασμένο Μάιο κοντά στις ιρανικές ακτές.
Έξι μέλη των πληρωμάτων τους –τρεις Ιρακινοί, δύο Ινδοί και ένας Πακιστανός– εξακολουθούν να αναφέρονται ως αγνοούμενοι. Δεν εντοπίστηκε νεότερη επιβεβαιωμένη πληροφορία που να μεταβάλλει τον αριθμό αυτόν ή να αποσαφηνίζει την τύχη τους.
Τα δύο πλοία, με σημαία Βολιβίας, μετέφεραν σύμφωνα με ναυτιλιακές πηγές χάλυβα στο πλαίσιο εμπορικών συναλλαγών με το Ιράν.
Εξέπεμψαν για τελευταία φορά στίγμα στις 9 Μαΐου, περίπου οκτώ ναυτικά μίλια από το ιρανικό νησί Κις. Έκτοτε, παρά τις έρευνες και τις προσπάθειες των οικογενειών, δεν έχει επιβεβαιωθεί εάν βυθίστηκαν, δέχθηκαν επίθεση ή κατασχέθηκαν.
Σύμφωνα με το Reuters, οι δύο εξαφανίσεις δεν περιλαμβάνονταν στον επίσημο κατάλογο περιστατικών του IMO.
«Κάθε λεπτό είναι μαρτύριο» – Οι οικογένειες που περιμένουν απαντήσεις
Ανάμεσα στους αγνοούμενους βρίσκεται ο 23χρονος Ινδός ναυτικός Ναβίν Κουμάρ, του οποίου η μητέρα, Β. Παντισελβί, εξακολουθεί να στέλνει ηχητικά μηνύματα στο κινητό του, ελπίζοντας ότι κάποια στιγμή θα λάβει απάντηση.
Η οικογένεια είχε δανειστεί περίπου 1,5 εκατομμύριο ινδικές ρουπίες, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 16.000 δολάρια, για να χρηματοδοτήσει τις ναυτικές σπουδές του.
Ο νεαρός είχε αναχωρήσει για εξάμηνη σύμβαση εργασίας, με την οικογένειά του να πιστεύει αρχικά ότι θα εργαζόταν με βάση το Ντουμπάι. Ωστόσο, βρέθηκε στο Ιράν και οι συγγενείς του προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν τον επαναπατρισμό του ακόμη και πριν από την έναρξη του πολέμου.
«Ένα τρομακτικό ερωτηματικό κρέμεται πάνω από την τύχη του. Βρίσκεται ακόμη στο πλοίο ή του έχει συμβεί κάτι φρικτό; Κάθε λεπτό που περνά είναι μαρτύριο», είχε δηλώσει η μητέρα του στο Reuters.
Ανάμεσα στους αγνοούμενους βρίσκεται επίσης ο 22χρονος Ιρακινός Χάιντερ Ραχμάν αλ-Μαγιάχι, πατέρας ενός μικρού κοριτσιού. Σύμφωνα με τον αδελφό του, η εξαφάνισή του προκάλεσε τόσο μεγάλη οδύνη στην οικογένεια, ώστε ο πατέρας τους υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο.
Οι συγγενείς ταξίδεψαν ακόμη και στο Ιράν για να αναζητήσουν πληροφορίες, χωρίς αποτέλεσμα.
Η αβεβαιότητα παρατείνεται, καθώς καμία από τις αντικρουόμενες εκδοχές για την τύχη των πλοίων και των πληρωμάτων δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Αυξημένες αμοιβές με τίμημα τον κίνδυνο για τους ναυτικούς
Η κλιμάκωση των επιθέσεων έχει αλλάξει δραματικά τις συνθήκες εργασίας των ναυτικών στην περιοχή. Σύμφωνα με στοιχεία της ναυτιλιακής αγοράς που επικαλείται το Reuters, οι μισθοί σε ορισμένες ειδικότητες έχουν φτάσει έως και τρεις φορές πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα. Ωστόσο, οι υψηλότερες αποδοχές συνοδεύονται από σοβαρούς κινδύνους, με αρκετούς εργαζομένους να δέχονται πλέον συμβάσεις που αφορούν μόνο ένα ταξίδι.
Παράλληλα, οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν προκαλέσει περιβαλλοντική ανησυχία, καθώς έχουν εντοπιστεί πετρελαιοκηλίδες κοντά στις ακτές του Ομάν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Τρεις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια μέσα σε μία ημέρα
Αυξάνεται η ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, καθώς συνεχίζονται οι αναφορές για πλήγματα σε δεξαμενόπλοια.
Στις 14 Νοεμβρίου, το ιρανικό ναυτικό ανακοίνωσε, σύμφωνα με το Reuters, ότι τρία δεξαμενόπλοια δέχθηκαν πλήγματα από νάρκες και τυλίχθηκαν στις φλόγες. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, το πρώτο περιστατικό σημειώθηκε το πρωί στο ανατολικό τμήμα των Στενών, ενώ ακολούθησαν δύο ακόμη επιθέσεις αργότερα μέσα στην ημέρα.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ισχυρίστηκαν ότι τα δύο τελευταία πλοία επιχείρησαν να κινηθούν σε θαλάσσια διαδρομή που είχε τεθεί εκτός χρήσης.
Αδιευκρίνιστος ο συνολικός αριθμός των πλοίων που επλήγησαν
Οι νέες ανακοινώσεις έρχονται να προστεθούν στις πληροφορίες των προηγούμενων ημερών για εκρήξεις σε δεξαμενόπλοια. Ωστόσο, παραμένει δύσκολο να προσδιοριστεί πόσα διαφορετικά πλοία έχουν γίνει στόχος επιθέσεων, καθώς οι ιρανικές αναφορές δεν παρέχουν επαρκή στοιχεία για την ταυτοποίησή τους.
Σύμφωνα με την INTERTANKO, τη διεθνή ένωση ανεξάρτητων ιδιοκτητών δεξαμενόπλοιων, μέχρι τις 13 Νοεμβρίου είχαν καταγραφεί 14 επιβεβαιωμένες επιθέσεις μέσα στον μήνα. Από αυτές έχασε τη ζωή του τουλάχιστον ένας ναυτικός, ενώ αρκετοί ακόμη τραυματίστηκαν.
Η οργάνωση ανέφερε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πύραυλοι. Σε ένα περιστατικό, μάλιστα, εντοπίστηκαν ενδείξεις για τη χρήση επιπλέοντος αντικειμένου. Τόνισε, ωστόσο, ότι το συγκεκριμένο στοιχείο δεν αρκεί για να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη ναυτικών ναρκών στην περιοχή.
Σε αναζήτηση συμφωνίας μέσω Κατάρ – Αγκάθι οι όροι της Τεχεράνης
Χωρίς ουσιαστική πρόοδο παραμένουν οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου, με το Κατάρ να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Στόχος της Ντόχα είναι η επίτευξη μιας προσωρινής συμφωνίας που θα επιτρέψει την επαναφορά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, είχε συνομιλίες τόσο με την ιρανική ηγεσία όσο και με τον Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς ωστόσο να γεφυρωθεί το χάσμα.
Η Τεχεράνη θέτει ως προϋποθέσεις την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, τη χαλάρωση των κυρώσεων και τον τερματισμό των στρατιωτικών πληγμάτων. Σε αντάλλαγμα, εμφανίζεται πρόθυμη να συζητήσει την άρση των περιορισμών που έχει επιβάλει στη διέλευση πλοίων από τα Στενά. Η Ουάσινγκτον, πάντως, δεν έχει αποδεχθεί τους όρους αυτούς.
Στο τραπέζι νέες συνομιλίες στην Ντόχα
Ο ΟΗΕ αναγνώρισε στις 13 Νοεμβρίου ότι οι προηγούμενες συμφωνίες των δύο πλευρών, στο πλαίσιο του μνημονίου του Ισλαμαμπάντ τον Ιούνιο, έδειξαν πως η διπλωματική οδός μπορεί να αποδώσει. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις έκτοτε έχουν βαλτώσει.
Την ίδια ώρα, η INTERTANKO κάνει λόγο για νέες ειρηνευτικές συνομιλίες στην Ντόχα την επόμενη εβδομάδα, χωρίς να είναι σαφές το πλαίσιο διεξαγωγής τους. Η οργάνωση εκτιμά ότι δεν αναμένεται άμεση αποκλιμάκωση.
Ο Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναστολής νέων επιθέσεων
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει στείλει τις τελευταίες ημέρες αντικρουόμενα μηνύματα για τη συνέχεια του πολέμου.
Αρχικά δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αποφύγουν νέα μεγάλης κλίμακας πλήγματα, στη συνέχεια όμως υποστήριξε ότι η Ουάσινγκτον δεν χρειάζεται πλέον συμφωνία με το Ιράν, ενώ διατήρησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής δράσης.
Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες της 14ης Νοεμβρίου, ο Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να αναβάλει νέες επιθέσεις εφόσον το Ιράν και οι σύμμαχοί του, ιδίως οι Χούθι της Υεμένης, αποφύγουν περαιτέρω προκλήσεις.
Παρ’ όλα αυτά, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε ισχύ, ενώ οι διπλωματικές πρωτοβουλίες δεν έχουν οδηγήσει σε συμφωνία.
(Με πληροφορίες από ΕΡΤ)
