Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε έκτακτη χρηματοδότηση 114,7 εκατ. ευρώ προς την Ισπανία για τη διαχείριση της κατάστασης στη Θέουτα, μετά τις μαζικές παράτυπες διελεύσεις των συνόρων στις 30 και 31 Ιουλίου, ενώ παράλληλα ενισχύεται η επιχειρησιακή παρουσία των ευρωπαϊκών οργανισμών.
Η Frontex θα συνεχίσει την παρουσία της στη Θέουτα, μέσω της παράτασης της Κοινής Επιχείρησης Minerva, ενώ η πρόσθετη ευρωπαϊκή στήριξη μπορεί να περιλαμβάνει ανάπτυξη θαλάσσιων μέσων, μεγαλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών, υποστήριξη στις επιστροφές και ενίσχυση της συνεργασίας με το Μαρόκο. Παράλληλα, κινητοποιούνται η Europol και ο Οργανισμός της ΕΕ για το Άσυλο (EUAA).
Η Επιτροπή τονίζει ότι βασική προτεραιότητα παραμένει η ταχεία επιστροφή όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής, ενώ η χρηματοδότηση θα καλύψει, μεταξύ άλλων, νέα μέσα επιτήρησης των συνόρων, θερμικές κάμερες, υποβρύχια drones, πλωτά συστήματα, επιπλέον προσωπικό, δομές ελέγχου και υποδοχής, καθώς και δράσεις επιστροφών.
Η απόφαση έρχεται μετά το αίτημα που υπέβαλε η Ισπανία στις 24 Αυγούστου, το οποίο, σύμφωνα με την Κομισιόν, εξετάστηκε κατά προτεραιότητα, με τις Βρυξέλλες να βρίσκονται από την αρχή σε συνεχή επαφή με τις ισπανικές αρχές.
Από τα 114,7 εκατ. ευρώ, τα 82,7 εκατ. θα προέλθουν από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και τα υπόλοιπα 32 εκατ. ευρώ από το Μέσο για τη Διαχείριση των Συνόρων και τις Θεωρήσεις.
Θερμικές κάμερες, drones και ενίσχυση των συνόρων
Τα χρήματα θα χρηματοδοτήσουν μέτρα για την ενίσχυση της επιτήρησης και της προστασίας των συνόρων, καθώς και υποδομές που σχετίζονται με την ασφάλεια.
Η Επιτροπή αναφέρει ενδεικτικά θερμικές κάμερες και συστήματα παρατήρησης, πλωτά συστήματα σημαδούρων και υποβρύχια drones, καθώς και την ανάπτυξη πρόσθετου προσωπικού και εξοπλισμού.
Μέρος της χρηματοδότησης θα κατευθυνθεί επίσης στη δημιουργία εγκαταστάσεων για τον έλεγχο των μεταναστών και στην υποστήριξη των επιστροφών όσων παραμένουν παράτυπα στη Θέουτα.
Παράλληλα θα ενισχυθούν οι δυνατότητες υποδοχής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ασυνόδευτους ανηλίκους.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν Χένα Βίρκουνεν σημείωσε ότι «η κατάσταση στη Θέουτα άσκησε πίεση στα εξωτερικά μας σύνορα», τονίζοντας ότι η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης και στις γρήγορες επιστροφές.
Παραμένει η Frontex στη Θέουτα
Η Επιτροπή απάντησε επίσης στο δεύτερο αίτημα της Ισπανίας, της 28ης Αυγούστου, για πρόσθετη επιχειρησιακή συνδρομή από τους οργανισμούς της ΕΕ.
Η Frontex δήλωσε έτοιμη να παρατείνει και το 2027 τα υφιστάμενα επιχειρησιακά σχέδια των κοινών επιχειρήσεων στην Ισπανία.
Ήδη έχει συμφωνηθεί η παράταση της Κοινής Επιχείρησης Minerva, διασφαλίζοντας τη συνέχιση της ανάπτυξης στελεχών του Μόνιμου Σώματος της Frontex στη Θέουτα.
Η πρόσθετη υποστήριξη μπορεί ακόμη να περιλαμβάνει:
- ανάπτυξη θαλάσσιων μέσων,
- μεγαλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μέσω του Eurosur,
- υποστήριξη στις επιστροφές, πριν και μετά την επιστροφή,
- καθώς και ενίσχυση της συνεργασίας με το Μαρόκο.
Η Europol επιβεβαίωσε ότι θα συνεχίσει τη συνεργασία της με τις ισπανικές διωκτικές αρχές, ιδίως σε έρευνες για δίκτυα διακίνησης μεταναστών και στη στρατηγική ανάλυση.
Θετικά ανταποκρίθηκε και ο Οργανισμός της ΕΕ για το Άσυλο (EUAA), προσφέροντας στήριξη στη διεξαγωγή συνεντεύξεων και στη διερμηνεία.
Η επίτροπος για τη Μεσόγειο Ντούμπραβκα Σούιτσα επισήμανε ότι η κατάσταση στη Θέουτα «δεν αποτελεί πρόκληση μόνο για την Ισπανία, αλλά για την Ευρώπη συνολικά», προσθέτοντας ότι οι επιστροφές —«συμπεριλαμβανομένων των ανηλίκων, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο»— αποτελούν προτεραιότητα.
Η ίδια έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη συνεργασία με το Μαρόκο, λέγοντας ότι η ΕΕ επιδιώκει να την εμβαθύνει για τη διαχείριση της μετανάστευσης, την ενίσχυση της ασφάλειας και την καταπολέμηση των δικτύων διακίνησης.
Κοινή ομάδα για τις επιστροφές
Η Κομισιόν και οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί θα συνεχίσουν να συντονίζονται στενά με τις ισπανικές αρχές για τις επείγουσες ανάγκες στη Θέουτα.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, «προτεραιότητα παραμένει η ταχεία επιστροφή όλων όσοι παραμένουν παράτυπα».
Για τον σκοπό αυτό συμφωνήθηκε η δημιουργία μιας κοινής βασικής ομάδας συντονισμού, με εκπροσώπους της Κομισιόν, των ευρωπαϊκών οργανισμών και των αρμόδιων ισπανικών αρχών.
Η ομάδα θα συνεδριάζει τακτικά και θα παρακολουθεί, μεταξύ άλλων, την εκταμίευση της έκτακτης χρηματοδότησης και τον συντονισμό της επιχειρησιακής βοήθειας.
Η πρώτη συνεδρίαση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί αυτή την εβδομάδα, ενώ έχει προγραμματιστεί και δεύτερη τεχνική επίσκεψη στη Θέουτα.
Ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ χαρακτήρισε τη Θέουτα «δοκιμασία για την ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα και την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων», συμπυκνώνοντας τη θέση της Επιτροπής στη φράση: «Όσοι δεν έχουν δικαίωμα να παραμείνουν πρέπει να επιστραφούν».
Έως 80% της χρηματοδότησης μέσα σε 30 ημέρες
Μόλις υπογραφεί η συμφωνία επιχορήγησης, η Επιτροπή θα έχει στη διάθεσή της 30 ημέρες για να καταβάλει έως και το 80% του εγκεκριμένου ποσού.
Στην πράξη, το μεγαλύτερο μέρος της έκτακτης βοήθειας μπορεί να γίνει διαθέσιμο λίγο μετά την υπογραφή της συμφωνίας.
Η χρηματοδότηση μπορεί επίσης να καλύψει επιλέξιμες δράσεις αναδρομικά, από την ημέρα έναρξης της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Η Κομισιόν θα διατηρήσει τον συνολικό συντονισμό, ενώ οι ακριβείς λεπτομέρειες της πρόσθετης επιχειρησιακής στήριξης θα συμφωνηθούν ανάμεσα στους οργανισμούς της ΕΕ και τις αρμόδιες ισπανικές αρχές.
