Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, απαντώντας σε ερώτηση της Δημοκρατικής βουλευτή Ρόουζ ΝτεΛάουρο στην Επιτροπή Πιστώσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, ξεκαθάρισε ότι το σχέδιο 20 σημείων της κυβέρνησης Τραμπ για τον τερματισμό της σύγκρουσης και την ανοικοδόμηση της Γάζας δεν προβλέπει ισραηλινή κατοχή ή έλεγχο στο 70% του παλαιστινιακού θύλακα. «Έχουμε ένα σχέδιο, δεν προβλέπει κάτι τέτοιο», είπε χαρακτηριστικά.
Η δήλωση του Μάρκο Ρούμπιο στο Κογκρέσο δεν ήταν απλώς μια διπλωματική διευκρίνιση. Ήταν ένα σαφές «άδειασμα» του Μπενιαμίν Νετανιάχου, την ώρα που ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιχειρεί να εμφανίσει την επέκταση του ισραηλινού ελέγχου στη Γάζα ως αναγκαίο βήμα για την ήττα της Χαμάς.
Η τοποθέτηση Ρούμπιο έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς έρχεται λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις Νετανιάχου ότι έχει δώσει εντολή στον ισραηλινό στρατό να επεκτείνει τον έλεγχο στη Λωρίδα της Γάζας, με στόχο αρχικά το 70% της περιοχής. Σύμφωνα με το Reuters, το Ισραήλ ελέγχει ήδη περίπου το 64% της Γάζας, παρότι η συμφωνία εκεχειρίας του Οκτωβρίου προέβλεπε ισραηλινό έλεγχο περίπου στο 53%, στη λεγόμενη «Κίτρινη Γραμμή».
Με άλλα λόγια, η Ουάσινγκτον στέλνει μήνυμα ότι άλλο είναι το αμερικανικό σχέδιο για τη «μετά Χαμάς» Γάζα και άλλο οι στρατιωτικές κινήσεις του Νετανιάχου επί του πεδίου.
Ο Ρούμπιο δεν αμφισβήτησε τον βασικό στόχο του Ισραήλ, δηλαδή να μη κυβερνάται η Γάζα από τη Χαμάς. Αντίθετα, είπε ότι αυτό που επιδιώκουν οι ΗΠΑ και, όπως εκτίμησε, τελικά και οι Ισραηλινοί, είναι μια Γάζα υπό διοίκηση ενός φορέα που δεν θα είναι η Χαμάς. Ωστόσο, η κρίσιμη διαφορά βρίσκεται στο πώς θα φτάσει κανείς εκεί: μέσω πολιτικής μετάβασης και ανοικοδόμησης ή μέσω επέκτασης της ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας.
Αυτή ακριβώς η διαφορά είναι που μετατρέπει τη δήλωση Ρούμπιο σε πολιτικό μήνυμα προς τον Νετανιάχου. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών δεν είπε απλώς ότι η κατάληψη του 70% της Γάζας «δεν είναι στο σχέδιο». Είπε, ουσιαστικά, ότι μια τέτοια κίνηση κινείται εκτός του πλαισίου που η ίδια η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί να παρουσιάσει ως διπλωματική λύση.
Για τον Νετανιάχου, η επέκταση του ελέγχου στη Γάζα παρουσιάζεται ως εγγύηση ασφαλείας. Για τους επικριτές του, όμως, πρόκειται για βήμα που παγιώνει μια νέα πραγματικότητα κατοχής, δυσχεραίνει κάθε προοπτική πολιτικής λύσης και εντείνει την ανθρωπιστική ασφυξία σε έναν θύλακα ήδη κατεστραμμένο από τον πόλεμο.
Η ένταση είναι εμφανής και στο διπλωματικό επίπεδο. Το αμερικανικό σχέδιο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην απαίτηση για απομάκρυνση της Χαμάς από τη διακυβέρνηση της Γάζας και στην ανάγκη να μη φανεί ότι οι ΗΠΑ νομιμοποιούν μια μόνιμη ισραηλινή κατοχή. Η γραμμή Νετανιάχου, όμως, πιέζει αυτή την ισορροπία στα άκρα.
Η αντίδραση Ρούμπιο δείχνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν θέλει να χρεωθεί πολιτικά ένα σενάριο στο οποίο το Ισραήλ θα επεκτείνει μονομερώς τον έλεγχό του στο μεγαλύτερο μέρος της Γάζας, την ώρα που το ίδιο το αμερικανικό σχέδιο παρουσιάζεται ως οδικός χάρτης για τον τερματισμό της σύγκρουσης και την ανοικοδόμηση του θύλακα.
Το ερώτημα, πλέον, είναι αν η δήλωση Ρούμπιο αποτελεί πραγματική πίεση προς τον Νετανιάχου ή απλώς μια προσπάθεια της Ουάσινγκτον να κρατήσει αποστάσεις από μια ισραηλινή επιλογή που έχει ήδη αρχίσει να υλοποιείται στο έδαφος.
Σε κάθε περίπτωση, η δημόσια διαφοροποίηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αποκαλύπτει το ρήγμα πίσω από τις κλειστές πόρτες: οι ΗΠΑ θέλουν να διατηρήσουν ζωντανό το αφήγημα ενός πολιτικού σχεδίου για τη Γάζα, ενώ ο Νετανιάχου κινείται με τη λογική της στρατιωτικής επιβολής τετελεσμένων.
Και αυτό, στην πράξη, σημαίνει ότι η «επόμενη ημέρα» στη Γάζα δεν κρίνεται μόνο ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς. Κρίνεται και μέσα στην ίδια τη σχέση Ουάσινγκτον – Τελ Αβίβ.
